Η παγκόσμια έκθεση σύγχρονης τέχνης documenta 15 θα γίνει από τις 18 Ιουνίου έως τις 25 Σεπτεμβρίου 2022 στο Κάσελ. Μια προοπτική ελπίδας μέσα στην πανδημία.Ένα χρόνο πριν από τα επίσημα εγκαίνια της πιο σημαντικής διεθνούς έκθεσης σύγχρονης τέχνης στο Κάσελ, της documenta 15, η μια σύσκεψη στο Zoom διαδέχεται την άλλη. Η απόφαση των επιτροπών της documenta στις αρχές Ιουλίου να διεξαχθεί η παγκόσμια έκθεση τέχνης στο Κάσελ, όπως αρχικά είχε προγραμματιστεί, ικανοποιεί ιδιαίτερα τη γενική καλλιτεχνική διευθύντρια Σαμπίνε Σόρμαν.

Προετοιμάζονται ήδη, όπως λέει, ώστε να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις για την αποτελεσματική προστασία από τον κορωνοϊό: «Παίρνουμε τα κατάλληλα μέτρα, όπως να επιλέγουμε μεγάλους εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους και να κάνουμε κρατήσεις για επισκέψεις, βάζοντας μεγάλα χρονικά διαστήματα μεταξύ τους».

Για πρώτη φορά την documenta 15 επιμελείται μια καλλιτεχνική συλλογικότητα. Οι εννέα καλλιτέχνες του «Ruangrupa» από την Τζακάρτα είχαν την ιδέα να δώσουν τον τίτλο «Lumbung» στην έκθεση. Ο όρος δηλώνει στα ινδονησιακά ένα κοινό ορυζώνα, σημαίνει αλληλεγγύη και συλλογική εργασία.

Μεγάλες και πολύπλοκες προκλήσεις

Για την ομάδα που επιμελείται την έκθεση ο τίτλος παραπέμπει σε ένα μοντέλο εργασίας, μια μέθοδο κοινής δράσης που δεν βασίζεται σε προκατασκευασμένες έννοιες, αλλά σε μια διαδικασία, λέει ο Φαρίντ Ρακούν. «Είμαστε σε διαρκή αναζήτηση. Δεν θέλουμε να διακοσμήσουμε απλά την έκθεση με καλλιτεχνικά έργα αλλά να την εμπλουτίσουμε», τονίζει.

Η διεθνής αυτή έκθεση ποτέ στην ιστορία της δεν αντιμετώπισε τέτοιες πολύπλοκες παγκόσμιες προκλήσεις. Θέματα όπως η βιωσιμότητα, η κλιματική αλλαγή, η κοινωνική δικαιοσύνη και η δίκαιη κατανομή των πόρων θα είναι στο επίκεντρο. 53 διεθνείς καλλιτέχνες έχουν επιλεγεί προς το παρόν να συμμετάσχουν.

Η τελική λίστα θα ανακοινωθεί τον Οκτώβριο. Στόχος είναι μια διεπιστημονική τέχνη και η δημιουργία μιας πλατφόρμας, στην οποία οι ιδέες, οι γνώσεις, αλλά και καινοτόμα προγράμματα θα παρουσιαστούν στις 100 μέρες που διαρκεί η documenta15.

Το βάρος της παρουσίασης στη βιομηχανική περιοχή

Η ομάδα των επιμελητών, με συνολικά εννέα άτομα, είναι παρούσα στο Κάσελ παρά την πανδημία. Δύο οικογένειες μετακόμισαν πριν από ένα χρόνο από την Τζακάρτα στο Κάσελ, εξηγεί η Ίντρα Αμένγκ από την ομάδα «Ruangrupa». Έχουν ξεκινήσει να δουλεύουν στην πόλη και έχουν δημιουργήσει το «RuruHaus», ένα εργαστήριο από το οποίο ξετυλίγονται τα πρώτα νήματα που συνδέουν την έκθεση με την πόλη και τους κατοίκους της.

Το κτίριο στο κέντρο της πόλης, που κάποτε ήταν ένα αθλητικό κατάστημα σε αρχιτεκτονικό στιλ της δεκαετίας του 1950, είναι ο πρώτος σταθμός για την documenta 15. Χρησιμεύει ως βάση, από την οποία μπορεί να συνδεθεί κανείς με τους φορείς, με πρωτοβουλίες, με συλλογικότητες. Έχουν προσκληθεί καλλιτέχνες, μαθητές και ομάδες να ζωντανέψουν το χώρο.

Η τέχνη ως τρόπος ζωής και η μεταφορά της στους νέους είναι επίσης ένας από τους κύριους στόχους της ομάδας. Από το 2004 η ομάδα εργάζεται με παιδιά και νέους από τις φτωχογειτονιές του Ναϊρόμπι. Για τους επιμελητές, η documenta15 είναι τώρα μια ευκαιρία να κάνουν γνωστή σε όλο τον κόσμο τη δουλειά τους.

Σε ποια ακριβώς μέρη θα παρουσιαστεί η διεθνής έκθεση: Η καλλιτεχνική διεύθύντρια δεν ήθελε ακόμη να ανακοινώσει κάτι σχετικό. Το σίγουρο είναι μόνο πως θα αξιοποιηθούν βιομηχανικοί χώροι στο ανατολικό Κάσελ, που μέχρι σήμερα δεν είχαν χρησιμοποιηθεί.

Epd / Μαρία Ρηγούτσου