Αλληλεγγύη σε Ελλάδα και Κύπρο για τις τουρκικές ενέργειες

Τις διαφωνίες των 27 για τη συνεισφορά τους στον κοινό προϋπολογισμό μετά το 2020 και την κάλυψη των κενών λόγω Brexit ανέδειξε η Σύνοδος Κορυφής. Οι τουρκικές απειλές σε Ελλάδα και Κύπρο απασχόλησαν επίσης τη Σύνοδο.Η πολιτική συζήτηση στο επίπεδο των 27 Ευρωπαίων ηγετών για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ), δηλαδή τις κοινοτικές δαπάνες μετά το 2020, κατέδειξε ότι οι διαπραγματεύσεις που θα ακολουθήσουν μετά το Μάιο θα είναι χρονοβόρες και εξαιρετικά δύσκολες.

Στη διάρκεια της συνεδρίασης, που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλες την Παρασκευή το απόγευμα, μόνο οι μισές χώρες θέτουν θέμα αύξησης της συνεισφοράς των κρατών μελών στον κοινοτικό προϋπολογισμό, ώστε να καλυφθεί το κενό που θα δημιουργήσει το brexit. Οι υπόλοιπες είναι από λίγο ως πολύ αρνητικές.

Τις διαφωνίες αυτές επιβεβαίωσαν τόσο ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Ντόναλντ Τουσκ όσο και ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ. Μάλιστα, ο τελευταίος ήταν αρκετά αποκαλυπτικός υπογραμμίζοντας ότι με βάση τα σημερινή δεδομένα δεν βλέπει άλλη λύση από την περικοπή των δαπανών στη γεωργία και την συνοχή.

Πιο μετριοπαθής η Γερμανία

Από τις δηλώσεις των ηγετών πριν και μετά τη συνεδρίαση, τη σκληρότερη στάση κράτησαν χώρες με καθαρή συνεισφορά στον προϋπολογισμό, όπως η Ολλανδία, η Αυστρία, η Σουηδία και η Δανία που δεν θέλουν να συνεισφέρουν στην κάλυψη του κενού του brexit, το οποίο εκτιμάται σε 10-12 δισ. ευρώ ετησίως.

Η Γερμανία είχε πιο μετριοπαθή στάση, με την καγκελάριο Μέρκελ να επισημαίνει ότι η χώρα της είναι διατεθειμένη να αυξήσει την συνεισφορά της. Οι τομείς της γεωργίας και της συνοχής απορροφούν σήμερα το 70% των κοινοτικών δαπανών, δηλαδή περίπου 650-700 δισ. ευρώ για την περίοδο 2014-2020. Το πρόβλημα θα είναι πολύ μεγάλο για την Ελλάδα, η οποία επωφελείται σε ετήσια βάση από κοινοτικές επιδοτήσεις της τάξης των 5 δισ. ευρώ.

Τι μέλλει γενέσθαι στους θεσμούς της ΕΕ μετά το Brexit

Το άλλο σημαντικό θέμα της συνόδου αφορούσε τις επιπτώσεις του brexit στη λειτουργία της Ευρωβουλής, αλλά και διάφορα θεσμικά ζητήματα. Συγκεκριμένα, υπήρξε συναίνεση μεταξύ των ηγετών ως προς τη μείωση από τις επόμενες εκλογές (Μάιος 2019) του αριθμού των ευρωβουλευτών από 751 σε 705, ώστε να ληφθεί υπόψη η αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες απέρριψαν την πρόταση και θέση της Ευρωβουλής να έχει αποκλειστική αρμοδιότητα στην εκλογή του προέδρου της Κομισιόν. Απέρριψαν επίσης την εισήγηση του Γάλλου Προέδρου Εμμανουέλ Μακρόν να υπάρξει στις προσεχείς ευρωεκλογές με «διεθνική» λίστα.

Τέλος, απορρίφθηκε και η πρόταση της Κομισιόν να υπάρξει συγχώνευση των θέσεων του Προέδρου της Κομισιόν και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Στήριξη σε Ελλάδα και Κύπρο λόγω Τουρκίας

Την αλληλεγγύη τους τέλος στην Ελλάδα και την Κύπρο για τις τουρκικές ενέργειες στο Αιγαίο και στην κυπριακή ΑΟΖ, εξέφρασαν οι Ευρωπαίοι ηγέτες μετά από σχετική ενημέρωση που είχαν από τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα και τον Κύπριο Πρόεδρο Νίκο Αναστασιάδη. Όπως ανέφερε ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Ντόναλντ Τούσκ: «Εκ μέρους όλων των ηγετών, εκφράζουμε την αλληλεγγύη μας στην Κύπρο και την Ελλάδα και καλούμε την Τουρκία να σταματήσει αυτή τη δραστηριότητα».

Ο κ. Τουσκ χαρακτήρισε μάλιστα κυριαρχικό δικαίωμα της Κύπρου να ερευνά και να εκμεταλλεύεται τους φυσικούς της πόρους, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένου του δικαίου της θάλασσας των Ηνωμένων Εθνών. Αυτή δραστηριότητα αντιτίθεται στη δέσμευση της Τουρκίας στις σχέσεις καλής γειτονίας, πρόσθεσε. Καταλήγοντας, ανέφερε ότι οι «27» είναι έτοιμοι να συνεργαστούν με την Τουρκία και θα επανεξετάσουν το ζήτημα στη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 22-23 Μαρτίου.

Σύμφωνα με τον Ευρωπαίο αξιωματούχο, στην εν λόγω συνεδρίαση θα αποφασιστεί εάν υπάρχουν οι προϋποθέσεις να γίνει η συνάντηση στη Βάρνα στις 26 Μαρτίου μεταξύ των προέδρων των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και της Βουλγαρική Προεδρία με τον Τούρκο Πρόεδρο Ερντογάν, αφήνοντας με τον τρόπο αυτό ανοικτό το ενδεχόμενο αναβολής της.

Νίκος Μπέλλος, Βρυξέλλες