Σε συνέντευξη στην εφημερίδα die Welt ο αρχιτέκτων της προσφυγικής συμφωνίας ΕΕ-Τουρκίας ζητά άμεσα επανέκδοσή της με νέα στοιχεία και χαρακτηρίζει «ανησυχητικό προηγούμενο» την προσωρινή αναστολή διαδικασίας ασύλου.Ο Γκέραλντ Κνάους αυστριακός κοινωνιολόγος και ερευνητής σε θέματα προσφύγων, υποστηρίζει ότι δεν μπορεί να υπάρξει λύση στη σημερινή αναβίωση της προσφυγικής κρίσης χωρίς τον τούρκο πρόεδρο. Και υποστηρίζει ότι επείγει η εύρεση πολιτικής λύσης για να σταματήσει η ροή προσφύγων στα τουρκικά σύνορα. Ο αρχιτέκτων της συμφωνίας της ΕΕ με την Τουρκία καταγγέλλει ότι το μέτρο προσωρινής αναστολής των διαδικασιών ασύλου που αποφάσισε η ελληνική κυβέρνηση είναι ένα «εντελώς ανούσιο μέτρο».

Θεμελιώδες το αίτημα διεθνούς προστασίας

Το επιχείρημα που προβάλλει είναι ότι de facto δεν φέρνει αποτέλεσμα. «Γιατί λοιπόν ένα τόσο νομικά δραματικό μέτρο που παραβιάζει τις διεθνείς συμβάσεις, τις συμφωνίες της ΕΕ και το διεθνές δίκαιο; Προφανώς για λόγους συμβολικούς. Είναι ένα πολύ ανησυχητικό προηγούμενο» δηλώνει στη γερμανική εφημερίδα. Βέβαια, επικρίσεις δεν υπήρξαν από την πλευρά της ΕΕ, κάτι που ο Γκέραλντ Κνάους θεωρεί επίσης ανησυχητικό σημάδι, γιατί, όπως υποστηρίζει, ακυρώνει ουσιαστικά ένα θεμελιώδες δικαίωμα. «Στο παρελθόν σημειώθηκαν στα ευρωπαϊκά σύνορα μεμονωμένα κρούσματα push-backs, μαζικές απωθήσεις χωρίς διαδικασία αίτησης ασύλου, αλλά κρυφά από τη δημοσιότητα… Όταν τώρα έρχονται με τα πλοιάρια άνθρωποι στα νησιά του Αιγαίου, είναι εντελώς ασαφές με ποιον άλλο τρόπο θα μπορούσαν να ζητήσουν διεθνή προστασία. Εκ των προτέρων στο ελληνικό προξενείο της Κωνσταντινούπολης; Τώρα βλέπουμε να έρχονται στα ελληνοτουρκικά σύνορα 13.000 άνθρωποι και η ΕΕ ξεχνά το θεμελιώδες δικαίωμα στο άσυλο και τα πολυσυζητημένα από το 1951 ευρωπαϊκά πρότυπα ανθρωπισμού» επισημαίνει.

Στην επισήμανση του δημοσιογράφου, ότι η ελληνική πλευρά επικαλείται παράγραφο της νομοθεσίας περί ασύλου που προσδιορίζει τον λεγόμενο τρόπο παρέμβασης της ΕΕ, όταν μια χώρα μέλος βρίσκεται σε κατάσταση ανάγκης, ο ειδικός απαντά:. «Επ΄αυτού όμως χρειάζεται απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, κι αυτή δεν υπήρξε» επιμένει ο αυστριακός εμπειρογνώμων. «Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο μπορεί να λαμβάνει αποφάσεις, αλλά δεν μπορεί με τέτοια ευκολία να θέτει εκτός ισχύος κανένα θεμελιώδες δικαίωμα».

«Επανέκδοση» της συμφωνίας ΕΕ-Τουρκίας

Τι θα πρέπει λοιπόν να κάνει η ΕΕ απέναντι στην Τουρκία, θέτεi το ερώτημα η Die Welt. «Χρειαζόμαστε μια δεύτερη συμφωνία με ορισμένα σημεία από την πρώτη αλλά και νέα στοιχεία», είναι της άποψης ο Κνάους. Πολύ σημαντικό είναι να διευρυνθεί το πεδίο ισχύος της δεύτερης συμφωνίας και στα χερσαία σύνορα της, κάτι που δεν υπήρχε στην πρώτη. Αντίθετα η ΕΕ θα πρέπει να προσφερθεί, μαζί με άλλα κράτη να παίρνει πρόσφυγες από την Τουρκία. Και φυσικά να διατεθούν περισσότερα χρήματα, που επειγόντως χρειάζεται η Τουρκία για την φροντίδα των προσφύγων». Ο Γκέραλντ Κνάους θεωρεί ότι ένα ρεαλιστικό ποσό θα ήταν ο διπλασιασμός της βοήθειας, δηλαδή άλλα 6 δις ευρώ για τα επόμενα πέντε, έξι χρόνια. «Είναι ο καλύτερος τρόπος καταπολέμησης των αιτίων του προσφυγικού, για να μπορούν οι Σύροι να ζουν σχετικά καλά στην Τουρκία και να μην ξεκινούν για την Ευρώπη».

Η νέα κατάσταση είναι ένα σημείο καμπής για την καγκελάριο και η Γερμανία θα ήταν η μεγάλη χαμένη, εάν δεν βρεθεί συμφωνία, εκτιμά ο Κνάους, η καγκελάριος και πολλοί πολιτικοί βλέπουν ως αναγκαιότητα μια επανέκδοση της συμφωνίας ΕΕ-Τουρκίας. «Η κατάσταση στα ελληνικά νησιά είναι εκρηκτική. Τώρα που η ελληνική κυβέρνηση μεταφέρει χιλιάδες από τα νησιά στην ηπειρωτική χώρα, ως οφείλει, θα οδηγήσει, χωρίς συμφωνία με την Τουρκία, σε ένα τεράστιο κύμα απωθήσεων. Αυτό στη συνέχεια θα μπορούσε να οδηγήσει στο να έρθουν νέα κύματα προσφύγων, και σε περισσότερους πνιγμούς. Που σημαίνει ότι πρέπει να υπάρξει συμφωνία όσο γίνεται πιο γρήγορα, καλύτερα τις επόμενες ημέρες».

Die Welt/Σπύρος Μοσκόβου