Η επίμαχη μεταρρύθμιση της δικαιοσύνης στη Ρουμανία

Η Πολωνία και η Ουγγαρία προηγήθηκαν στις μεταρρυθμίσεις στον τομέα της δικαιοσύνης. Τώρα ακολουθεί και η Ρουμανία με εξίσου αμφιλεγόμενες μεταρρυθμίσεις, οι οποίες βγάζουν χιλιάδες διαδηλωτές στους δρόμους. Οι πολίτες και ο Πρόεδρος της Ρουμανίας διάλεξαν μια συμβολική ημερομηνία για τις διαδηλώσεις τους. Την Πέμπτη το βράδυ (21 Δεκεμβρίου), μια ημέρα πριν από την επέτειο της επαναστάσεως, ο Πρόεδρος της Ρουμανίας Κλάους Γιοχάνις προειδοποιούσε τους συμπολίτες του για τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα του.

«Το 1989 οι Ρουμάνοι φώναζαν ‘κάτω ο κομμουνισμός'. Σήμερα ηχεί και πάλι ένα νέο αίτημα προς τους πολιτικούς, που δεν φαίνεται να έχουν μάθει από τα λάθη του παρελθόντος. Το να υπερασπίζεσαι τα ιδεώδη της επανάστασης σημαίνει ότι υπερασπίζεσαι τους θεσμούς του κράτους, τις αξίες της ελευθερίας και της δημοκρατίας και τον σεβασμό απέναντι στους πολίτες».

Η πεποίθηση ότι το κράτος δικαίου και η δημοκρατία στη Ρουμανία βρίσκονται σε κίνδυνο οδήγησε δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές να βγουν στους δρόμους. Διαδήλωσαν κοντά στο κοινοβούλιο στο Βουκουρέστι αλλά και σε πολλές μεγάλες πόλεις της χώρας.

Οι διαδηλώσεις είχαν αρχίσει ήδη από τις αρχές του χρόνου απέναντι στις μεταρρυθμίσεις του αριστερού κόμματος PSD.

Μεγαλύτερη επιρροή της κυβέρνησης στη δικαιοσύνη

Μετά την αποχώρηση του υπουργού Δικαιοσύνης Φλορίν τον περασμένο Ιανουάριο και του Πρωθυπουργού Σορίν Γκριντεάνου, οι διαδηλώσεις αναθερμάνθηκαν. Με πολλούς μήνες καθυστέρησης τελικά η μεταρρύθμιση της δικαιοσύνης πέρασε από το κοινοβούλιο στις 21 Δεκεμβρίου με τη διαδικασία του κατεπείγοντος.

Οι επικριτές των μεταρρυθμίσεων έκαναν λόγο για «κοινοβουλευτικό» πραξικόπημα. Μετά την έγκριση του κοινοβουλίου μόνον ο Πρόεδρος της χώρας μπορούσε να ασκήσει πιέσεις.

Στο επίκεντρο των επικρίσεων είναι πολλές αλλαγές στον Ποινικό Κώδικα και στον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. Αλλαγές οι οποίες εγγυώνται στην κυβέρνηση μεγαλύτερη επιρροή στη δικαιοσύνη. Παράλληλα περιορίζονται οι ελευθερίες των δικαστών και των εισαγγελέων.

Ακόμη οι νομοθετικές μεταρρυθμίσεις δεν αφορούν μόνο την εργασία των αστυνομικών και των δικαστών, αλλά και τις αρχές καταπολέμησης της διαφθοράς καθώς επίσης και τον τρόπο μετάδοσης των ειδήσεων που αφορούν αποκαλύψεις σχετικά με τη διαφθορά.

Μια ομάδα που θα διορίζεται πολιτικά θα έχει το δικαίωμα να προσφεύγει εναντίον αποφάσεων της εισαγγελίας και των δικαστών. Παράλληλα οι κατηγορούμενοι θα πρέπει να ενημερώνονται όταν γίνονται αντικείμενο ερευνών και να παρίστανται κατά την εξέταση των μαρτύρων. Τέλος θα πρέπει οι έρευνες να σταματούν όταν εισαγγελείς που θα διορίζονται πολιτικά θεωρήσουν ότι οι έρευνες είναι παράνομες.

Πέτερ Γιανκού / Μαρία Ρηγούτσου