Στους χαλεπούς οικονομικά καιρούς τα δημόσια μουσεία καταφεύγουν συχνά στην παρουσίαση ιδιωτικών συλλογών. Στο Μονπελιέ μάλιστα ιδρύθηκε ειδικό μουσείο για αυτό το σκοπό. Μια αμφιλεγόμενη πρακτική.Ανεξάρτητα αν βρίσκεται κανείς στο Παρίσι, τη Βιέννη ή αλλού, ολοένα και συχνότερα ιδιωτικές συλλογές παρουσιάζονται σε δημόσια μουσεία. Ο κυριότερος λόγος είναι οι περιορισμένες οικονομικές δυνατότητές τους. Μια πρακτική πάντως η οποία επικρίνεται συχνά και όχι χωρίς λόγο. Η έκθεση ιδιωτικών συλλογών σε κρατικά και αναγνωρισμένα μουσεία δεν προσδίδει μόνο κύρος στην ιδιωτική συλλογή αλλά και οικονομική αξία. Πολλοί λοιπόν διερωτώνται έαν τα κρατικά μουσεία κάνουν δωρεάν δημόσιες σχέσεις για ιδιωτικές συλλογές.

Στη γαλλική πόλη Μονπελιέ εγκαινιάστηκε ειδικό μουσείο για ιδιώτες το οποίο εκτείνεται σε 3.000 τ.μ. Ένα παλιό κτίριο του 18ου αιώνα το οποίο ανακαινίστηκε για περίπου 20 εκατομμύρια ευρώ. Η ιδέα είναι να παρουσιάζει τις ιδιωτικές συλλογές φυσικών προσώπων και εταιρειών, οι οποίες θα παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο συγκεκριμένο μουσείο.

Η αρχή στον νεοσύστατο ναό της τέχνης έγινε με τη συλλογή του Ιάπωνα επιχειρηματία Γιασουχάρου Ισικάβα. Με τον τίτλο «Προσωπική απόσταση» παρουσιάζεται μέχρι τις 29 Σεπτεμβρίου η συλλογή του, η οποία περιλαμβάνει μεγάλα ονόματα της τέχνης ανάμεσα σε άλλα τους Ον Καβάρα, Φέλιξ Γκονζάλεζ Τόρες, Γκέρχαρντ Ρίχτερ, Μαρσέλ Μπρούντδερς. Ο Ιάπωνας επιχειρηματίας προέρχεται από το χώρο της μόδας και ξεκίνησε να συλλέγει έργα το 2011. Σήμερα η συλλογή του αριθμεί πάνω από 200.

Ποιους εξυπηρετεί η συνεργασία ιδιωτών και μουσείων;

Τα κρατικά μουσεία ολοένα και συχνότερα τα τελευταία χρόνια απευθύνονται σε ιδιωτικές συλλογές διότι τα περιορισμένα οικονομικά τους δεν τους επιτρέπουν την αγορά πολλών νέων έργων, αν σκεφθεί κανείς μάλιστα τη μεγάλη αύξηση των τιμών στο χρηματιστήριο της τέχνης, η οποία όμως παράλληλα αυξάνει και τα ασφάλιστρα.

Το θέμα απασχολεί το τελευταίο διάστημα και τις πολιτιστικές επιφυλλίδες των εφημερίδων στη Γερμανία, οι οποίες αναφέρουν ότι οι ιδιωτικές συλλογές διαθέτουν συχνά σπουδαιότερα έργα από τα μουσεία. Η Ουλρίκε Γκρος, διευθύντρια του Μουσείου Τέχνης στη Στουτγάρδη δηλώνει πάντως πως οι αμφιλεγόμενες αυτές συνεργασίες είναι εδώ και καιρό πραγματικότητα, η οποία πλέον δεν μπορεί να παραβλεφθεί και σε μεγάλο βαθμό είναι αναγκαία.

Ωστόσο η γαλλική εφημερίδα Libération με αφορμή το νέο μουσείο στο Μονπελιέ διερωτάται εάν τελικά το νέο κέντρο τέχνης εξυπηρετεί αυτούς που το έχουν λιγότερο ανάγκη. Η απάντηση του διευθυντή του Νικολά Μπουριό είναι πως δεν πρόκειται για μια «ωδή στην αγορά της τέχνης» αλλά ότι αυτό που τον ενδιαφέρει είναι «η μουσειακή διάσταση των έργων». Κατά την άποψή του πάντως το 90% των ιδιωτικών συλλογών παραμένουν αυστηρά ιδιωτικές και δεν έχει κανείς τη δυνατότητα να τις δει.

Ζαμπίνε Γκλάουμπιτς (DPA)

Επιμέλεια: Μαρία Ρηγούτσου