Στη Γαλλία μία κοινωνική επιχείρηση ανακαινίζει εγκαταλελειμμένα καφενεία και μπιστρό στην επαρχία. Έτσι ανοίγουν νέα «στέκια» και σημεία συνάντησης που βοηθούν τους κατοίκους σε απομακρυσμένα χωριά.Αγοράζουμε το ψωμί μας στο σούπερ-μάρκετ και τα ρούχα μας στο Amazon. Περνάμε τα βράδια κλεισμένοι στο σπίτι με Netflix και όχι στο στέκι της γειτονιάς με φίλους. Το κέντρο της πόλης ερημώνει. Όσο για τα χωριά στην ύπαιθρο, πολλές φορές δίνουν μία εικόνα εγκατάλειψης. Μικρά μαγαζιά βάζουν λουκέτο, ο φούρνος της γειτονιάς κλείνει, νέοι άνθρωποι εγκαταλείπουν την ιδιαίτερη πατρίδα τους, αναζητώντας μία καλύτερη τύχη.

Η γαλλική πρωτοβουλία «Mille Cafés» (Χίλια Καφέ) προσπαθεί να αναστρέψει το κλίμα για να εμφυσήσει νέα ζωή σε εγκαταλελειμμένα χωριά. Και φαίνεται ότι τα καταφέρνει. Ένας από τους πρωτεργάτες είναι ο Γκρεγκορί Μπεν, ιδιοκτήτης ενός μικρού καφέ στο Σενενγκόν της βορειοανατολικής Γαλλίας. Το καφέ βρίσκεται στο πιο κεντρικό σημείο, ακριβώς απέναντι από την εκκλησία του χωριού. Φορώντας μάσκα προστασίας, λόγω πανδημίας, ο Γκρεγκορί Μπεν σερβίρει βελγικές μπύρες και δηλώνει απόλυτα ευχαριστημένος: «Έχω καταγωγή από το χωριό, εδώ μεγάλωσα, πάντα ονειρευόμουν να δουλέψω εδώ», λέει.

‘Ενα πρωτότυπο στοίχημα

Μόλις δύο εβδομάδες έχει συμπληρώσει ο 25χρονος Γκρεγκορί στη νέα του δουλειά. Κρατάει το μαγαζί μαζί με την Ορελί, μια παλιά φίλη του από το σχολείο. Προϋπηρεσία δεν έχει στη γαστρονομία, αλλά μαθαίνει γρήγορα. «Παλαιότερα δούλευα ταχυδρόμος, μετά ήμουν αυτοαπασχολούμενος», λέει, «αλλά τώρα τα έχω παρατήσει όλα γι’ αυτό το καφέ…». Στην πραγματικότητα, το κατάστημα δεν προσφέρει μόνο καφέ, αλλά πολλά περισσότερα: τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης, τοπικά προϊόντα- ιδιαίτερα γαλακτοκομικά αλλά και φρέσκα λουκάνικα-, λαχταριστές μπαγκέτες από ένα γειτονικό χωριό και επιπλέον ο Γκρεγκορί παραλαμβάνει δέματα, καθώς το Σενενγκόν δεν διαθέτει ταχυδρομείο.

Το κατάστημα ονομάζεται Trial Café, θυμίζοντας μία δημοφιλή διαδρομή μάουντεν μπάικ που περνάει μέσα από το χωριό. «Πριν ανοίξουμε», λέει ο ίδιος, «κάναμε μία μικρή έρευνα, πόρτα-πόρτα, ρωτήσαμε όλον τον κόσμο τι είναι αυτό που θέλει περισσότερο. Κι έτσι καταλήξαμε στα τοπικά προϊόντα και στο κατάστημα με τη μορφή που έχει σήμερα». Σκοπός του Γκρέγκορι ήταν να εγκαινιάσει ένα σημείο συνάντησης για όλους τους συγχωριανούς και φαίνεται ότι τα κατάφερε. Η Σιλβί, μια γειτόνισσα, δηλώνει ενθουσιασμένη: «Είναι υπέροχο», λέει. «Μπορούμε να πιούμε ένα ποτηράκι με φίλους, μας βοηθάει όπου χρειάζεται, για παράδειγμα σήμερα δεν προλάβαινα να μαγειρέψω κι έτσι πήρα κάτι από εδώ…». Μια μπύρα με τους φίλους του πίνει στο Trial Café και ο Σερζ. «Αυτό το μαγαζάκι δίνει ζωή στο χωριό μας», λέει.

Μία κοινωνική επιχείρηση

Στο Σενενγκόν ζουν σήμερα 750 άνθρωποι. Ο δήμαρχος Κριστιάν Τελιέ, λέει ότι «πριν από τριάντα χρόνια είχαμε πέντε καφέ και μπιστρό σε αυτό το χωριό, αλλά το τελευταίο έκλεισε το 2013, οπότε το δημοτικό συμβούλιο αποφάσισε να πουλήσει την τελευταία άδεια». Κάποια στιγμή όμως, ο ίδιος ο δήμαρχος άκουσε για την Mille Cafés, μία δημοφιλή κοινωνική επιχείρηση που ενισχύει την επαναλειτουργία παραδοσιακών καφέ σε όλη τη Γαλλία. Με τη βοήθειά της ανακαίνισε το κτίριο και άρχισε να αναζητεί ενδιαφερόμενους για να δουλέψουν το Trial Café. Κατέληξε στον Γκρεγκορί και την Ορελί γιατί, όπως λέει, «το βασικό κριτήριο ήταν να ανοίξει και πάλι ένα σημείο συνάντησης στο χωριό».

Τα σχέδια του Γκρεγκορί δεν σταματούν εδώ. Θέλει να εγκαταστήσει δίπλα στο καφέ μία παιδική χαρά, ώστε να παίζουν και να απασχολούνται δημιουργικά οι μικροί, την ώρα που τα λένε μεταξύ τους οι μεγάλοι. Και κάθε Κυριακή, λέει, θα διοργανώνει μία «Friterie» τιμώντας την τοπική παράδοση, δηλαδή θα σερβίρει πατάτες τηγανιτές, αλλά και ψητά, ώστε οι συγχωριανοί να απολαμβάνουν την κυριακάτικη ραστώνη. Και όλα αυτά παρακολουθώντας ποδόσφαιρο στο συνδρομητικό γαλλικό κανάλι. «Μόλις ανοίξαμε, γιορτάσαμε μια μεγάλη μεγάλη νίκη της ομάδας μας, της Λανς, απέναντι στην Παρί Σεν Ζερμέν», θυμάται ο Γκρεγκορί. «‘Ολοι είχαν ενθουσιαστεί, καθώς έβλεπαν το παιχνίδι στην τηλεόραση, παρέα με φίλους».

Μαρσέλ Βάγκνερ (ARD)

Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητρίου