Αυξάνεται η χρήση πλαστικού χρήματος και ηλεκτρονικών πληρωμών στην ΕΕ – καθυστερούν ακόμη οι πληρωμές μέσω κινητού.

Απάντηση του Επιτρόπου Μπαρνιέ στον Ευρωβουλευτή της ΝΔ Καθηγητή Ιωάννη Α. Τσουκαλά.

Βρυξέλλες, 23 Μαρτίου 2011. «Η ενιαία αγορά καρτών, ηλεκτρονικού χρήματος, επιγραμμικών (on-line) πληρωμών και, σε μικρότερη έκταση, πληρωμών μέσω κινητού τηλεφώνου, των επονομαζομένων κινητο-πληρωμών (m-payments), βαθμιαία γίνεται πραγματικότητα», απαντά ο Επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς και Υπηρεσιών, κ. Μισέλ Μπαρνιέ, σε ερώτηση του Ευρωβουλευτή της ΝΔ Καθηγητή Ιωάννη Α. Τσουκαλά. Με την ερώτησή του ο Έλληνας Ευρωβουλευτής, μέλος της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας του Ευρ. Κοινοβουλίου ζητούσε στοιχεία για τη χρήση του πλαστικού χρήματος και των πληρωμών μέσω κινητών τηλεφώνων στα κράτη μέλη, αλλά και για το ρόλο τους στην καταπολέμηση της διακίνησης «μαύρου χρήματος» και της φοροδιαφυγής.

Ο κ. Μπαρνιέ παραπέμπει σε στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η οποία δημοσιεύει τακτικά μια «Γαλάζια Βίβλο» σχετικά με τα συστήματα πληρωμών και διακανονισμού αξιογράφων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, για κάθε κράτος μέλος. Σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά, μέχρι το 2008 είχαν εκδοθεί στην ΕΕ περισσότερες από 720 εκατομμύρια κάρτες πληρωμών που χρησιμοποιήθηκαν για 29,5 δισεκατομμύρια συναλλαγές, συνολικού ύψους 1,68 τρισεκατομμυρίων ευρώ.

Τα προηγούμενα χρόνια στην Ελλάδα παρατηρήθηκε αύξηση των καρτών πληρωμής κατά 7,9% το χρόνο, κατά μέσο όρο, και της αξίας συναλλαγών κατά 28,5% το χρόνο, κατά μέσο όρο. Η αύξηση στη χρήση του πλαστικού χρήματος αποδίδεται κυρίως στη διαφήμισή του από τις τράπεζες και στη δυνατότητα χρήσης του για αγορές ηλεκτρονικού εμπορίου ή για αγορές με δόσεις. Ωστόσο, οι αγορές μέσω ηλεκτρονικού χρήματος παραμένουν σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα, καθώς οι Έλληνες εξακολουθούν να προτιμούν τα μετρητά για πληρωμές μικροποσών, ενώ και η διείσδυση του διαδικτύου παραμένει χαμηλή. Επιπλέον, τα τελευταία δύο χρόνια παρατηρείται μείωση του αριθμού και του όγκου των συναλλαγών, λόγω της οικονομικής κρίσης.

Σχετικά με το ρόλο του πλαστικού χρήματος στην καταπολέμηση της διακίνησης «μαύρου χρήματος» και της φοροδιαφυγής, ο Ευρωπαίος Επίτροπος αναφέρει πως λόγω της ιχνηλασιμότητας των πληρωμών με κάρτες, η φοροδιαφυγή και το ξέπλυμα χρήματος δεν αποτελούν τόσο οξύ πρόβλημα. Πρόβλημα αποτελούν, ωστόσο, οι απάτες με πιστωτικές κάρτες, ιδίως σε αγορές που δεν απαιτείται η επίδειξη της κάρτας. Για την καταπολέμηση αυτού του φαινομένου, σύμφωνα με τον κ. Μπαρνιέ, σχεδιάζεται η δημιουργία βάσης δεδομένων για απάτες με χρήση κάρτας και η ενίσχυση της συνεργασίας με την Europol, ενώ για την ενίσχυση της ασφάλειας των καρτοπληρωμών έχει προταθεί η τυποποίηση των χαρακτηριστικών ασφάλειας των καρτών και η μετάβαση σε χρήση τσιπ και κωδικού PIN για επαλήθευση της κάρτας και κρυπτογράφηση.

Αποβλέποντας στη διευκόλυνση της χρήσης χρεωστικών καρτών στις διασυνοριακές συναλλαγές ηλεκτρονικού εμπορίου, η Επιτροπή, σύμφωνα με τον κ. Μπαρνιέ, έχει προτείνει αρκετές πρωτοβουλίες για τη δημιουργία ασφαλέστερου και ευνοϊκότερου περιβάλλοντος για τις επιγραμμικές (on-line) συναλλαγές, μεταξύ δε άλλων, μέτρα καταπολέμησης της απάτης και πιο συνεκτικούς κανόνες στο δίκαιο προστασίας των καταναλωτών. Ακόμη, η Επιτροπή ξεκίνησε πρόσφατα τρία προγράμματα, εντός του έβδομου προγράμματος-πλαισίου για την έρευνα, τα προγράμματα STOLPAN (http://www.stolpan.com/), SEPIA (http://www.sepia-project.eu/) και MOBIO (http://www.mobioproject.org/), με σκοπό την προώθηση ασφαλών υπηρεσιών μέσω κινητών τηλεφώνων, συμπεριλαμβανομένων και πληρωμών που μέχρι τώρα γίνονται μόνο με τη χρήση κωδικού ΡΙΝ.

Σχολιάζοντας την απάντηση του κ. Μπαρνιέ, ο κ. Τσουκαλάς ανέφερε τα εξής: «Η αύξηση της χρήσης καρτών πληρωμών αναμένεται να δώσει σημαντική ώθηση στο ηλεκτρονικό εμπόριο, ιδίως το διασυνοριακό, και να αποτελέσει σημαντική διευκόλυνση για τις μικρομεσαίες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Από την άλλη πλευρά, η δυνατότητα πραγματοποίησης πληρωμών μέσω κινητών τηλεφώνων αποτελεί μια καινοτομία που μπορεί να έχει απτά οφέλη στους καταναλωτές, προσφέροντας απλές, γρήγορες και ασφαλείς συναλλαγές. Παρά την ταχεία διάδοση των κινητο-πληρωμών στις ανεπτυγμένες και αναπτυσσόμενες οικονομίες, στην Ευρώπη δεν είναι ιδιαίτερα δημοφιλείς, ιδίως λόγω έλλειψης εμπιστοσύνης των καταναλωτών στην ασφάλεια χρήσης τους. Υπολογίζεται ότι το κόστος των ηλεκτρονικών πληρωμών για την ευρωπαϊκή οικονομία είναι ιδιαίτερα μεγάλο, καθώς ξεπερνά το 1,5% του ΑΕΠ. Συνεπώς απαιτείται να δώσουμε έμφαση στην τεχνολογική καινοτομία, την ασφάλεια των συναλλαγών, αλλά και την απλοποίηση των διαδικασιών έτσι ώστε οι ηλεκτρονικές συναλλαγές και οι πληρωμές με κάρτες να κοστίζουν λιγότερο και να εξυπηρετούν πολίτες και επιχειρήσεις».