Η απόσυρση από τη συμφωνία συνεπάγεται την επαναφορά όλων των κυρώσεων που είχαν αρθεί το 2015. Πέραν αυτών ο Τραμπ προανήγγειλε την επιβολή και νέων μέτρων κατά της Τεχεράνης. Αιτιολογώντας την απόφασή του ο αμερικανός πρόεδρος έκανε λόγο για μια «φρικτή συμφωνία» που ωφελεί μόνον το Ιράν.
«Ολέθριο λάθος»
Ο γερμανικός πολιτικός κόσμος καταδίκασε σχεδόν ομόφωνα την απόφαση του αμερικανού προέδρου ως κοντόφθαλμη, άστοχη και ανεύθυνη. Λίγα δευτερόλεπτα μετά την ανακοίνωση, ο πολιτικός των γερμανών Πρασίνων Νουριπούρ έγραψε στο twitter: «Ο Τραμπ έκανε ένα ολέθριο λάθος». Και πρόσθεσε ότι ήρθε η ώρα να δράσει η Ευρώπη προκειμένου να αποτραπεί ο πυρηνικός εξοπλισμός στη Μέση Ανατολή αλλά και η επανέναρξη του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. «Οι Ευρωπαίοι πρέπει να διασώσουν ό,τι απέμεινε», έγραψε λίγο αργότερα ο γερμανός υφυπουργός Εξωτερικών Ροτ.
Εν ονόματι και της Γερμανίας και της Μεγάλης Βρετανίας ο γάλλος πρόεδρος Μακρόν εξέφρασε τη βαθιά του λύπη για την απόφαση Τραμπ. Σε κοινή ανακοίνωση των τριών χωρών αναφέρεται ότι «από κοινού τονίζουμε ότι συνεχίζει να μας δεσμεύει η συμφωνία». Βερολίνο, Παρίσι και Λονδίνο τάσσονται υπέρ της διατήρησης της συμφωνίας και προτίθενται να συνεργαστούν από κοινού με όλες τις υπόλοιπες χώρες προκειμένου να διαφυλαχτεί η συμφωνία. «Αυτό συμπεριλαμβάνει τα οικονομικά προνόμια που προβλέπει η συμφωνία για τον ιρανικό λαό», όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση. Μέρκελ, Μακρόν και Μέι είχαν συντονίσει τις θέσεις τους τηλεφωνικά ήδη πριν προλάβει να πάρει θέση ο Τραμπ μπροστά από τις κάμερες.
Σαφές μήνυμα από Μογκερίνι
Λίγο αργότερα ακολούθησε και η δήλωση της εντεταλμένης της ΕΕ για την εξωτερική πολιτική Φεντερίκα Μογκερίνι:
«Εάν οι ΗΠΑ αναθεωρούσαν την απόφασή τους θα το καλωσορίζαμε. Οι ΗΠΑ παραμένουν ο στενότερος σύμμαχός μας και φίλος και προφανώς θα συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε στενά σε μια σειρά ζητημάτων. Ωστόσο όπως είπαμε συχνά, η πυρηνική συμφωνία δεν είναι μια διμερής συμφωνία και δεν είναι στο χέρι μιας μεμονωμένης χώρας να την καταγγέλλει μονομερώς».
Λάδι στη φωτιά έριξε στο Βερολίνο χθες το βράδυ και ο αμερικανός πρέσβης στη γερμανική πρωτεύουσα Γκρενέλ ο οποίος στο και πέντε των ανακοινώσεων Τραμπ κάλεσε μέσω twitter τις γερμανικές επιχειρήσεις να περιορίσουν «άμεσα» τις δραστηριότητές τους στο Ιράν. «Όσο η ΕΕ δεν επανενεργοποιεί τις κυρώσεις της κατά του Ιράν, επιτρέπεται για τη γερμανική οικονομία το νόμιμο επιχειρείν με το Ιράν», ήταν η απάντηση του συνδέσμου των γερμανών μηχανολόγων.
Ρίχαρντ Φουξ / Κώστας Συμεωνίδης