Ευφυής, οξυδερκής, διορατικός και με εντυπωσιακή μνήμη. Μια εξέχουσα πολιτική προσωπικότητα, πρότυπο για εκατομμύρια Γερμανούς: ο πρώην γερμανός καγκελάριος θα γινόταν σήμερα 100 χρόνων.Ο σοσιαλδημοκράτης πολιτικός ο οποίος κυβέρνησε τη χώρα από το 1974 μέχρι το 1982 άφησε την τελευταία του πνοή στις 10 Νοεμβρίου σε ηλικία 96 ετών στο σπίτι του στο Αμβούργο. Σήμερα, Κυριακή 23 Δεκεμβρίου, συμπληρώνονται ακριβώς 100 χρόνια από τη γέννηση του γερμανού πολιτικού.

Στη μνήμη των πολιτών της γενέτειράς του, του Αμβούργου, θα μείνει αναμφίβολα ως εκείνος που έσωσε την πόλη. Στις πρωτοφανείς και καταστροφικές πλημμύρες του 1962 ο Χέλμουτ Σμιτ απέδειξε τις μεγάλες του ικανότητες ως διαχειριστής κρίσεων, όταν ως υπουργός Εσωτερικών του κρατιδίου και χωρίς να υπάρχει καν σχετική νομική βάση αποφάσισε να κατεβάσει στους πλημμυρισμένους δρόμους στρατιώτες της Bundeswehr για να συνδράμουν στις προσπάθειες, αστυνομίας, πυροσβεστικής και λοιπόν σωστικών συνεργείων. Από εκείνη την ημέρα θεωρούνταν πλέον ο άνθρωπος των πράξεων. «Χρειάζεται βούληση. Και τσιγάρα», είχε πει αργότερα ο ίδιος. Ο Χ. Σμιτ ήταν μανιώδης καπνιστής μέχρι τέλους και ίσως ο μοναδικός άνθρωπος που κάπνιζε ακόμη και κατά τη διάρκεια τηλεοπτικών συνεντεύξεών του παρά τις απαγορεύσεις.

Ηγέτης, πολίτης του κόσμου και δεινός αναλυτής

Μέχρι και σήμερα πολλοί Γερμανοί επισκέπτονται τον τάφο του πρώην καγκελαρίου στο Όλσντορφ, δίπλα σε εκείνον της πολυαγαπημένης του συζύγου Χανελόρε, την οποία οι Γερμανοί φώναζαν χαϊδευτικά Λόκι. Λόγω της μεγάλης επισκεψιμότητας, η διοίκηση του νεκροταφείου έχει τοποθετήσει στο μεταξύ πινακίδα που οδηγεί στον τάφο του ζεύγους Σμιτ. Οι επισκέπτες ανάβουν κεριά, αφήνουν λουλούδια και, φυσικά, τσιγάρα.

Ο Χέλμουτ Σμιτ θεωρείται από τις μεγαλύτερες πολιτικές προσωπικότητες της Γερμανίας του 20ού αιώνα. Θα μείνει στη μνήμη των Γερμανών ως ηγέτης, πολίτης του κόσμου αλλά και δεινός πολιτικός και οικονομικός αναλυτής. Οι περισσότεροι τον θυμούνται φυσικά με το χαρακτηριστικό καπελάκι, το οποίο δεν αποχωρίζονταν ούτε όταν πραγματοποιούσε επίσημες επισκέψεις στο εξωτερικό.

Πάντα δίπλα του η Λόκι

Διετέλεσε επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος μεταξύ 1967 και 1969 και υπουργός Άμυνας ενώ από το 1972 και υπ. Οικονομικών υπό τον καγκελάριο Βίλι Μπραντ. Μετά την παραίτηση του τελευταίου η Βουλή τον εξέλεξε στην καγκελαρία. Διετέλεσε καγκελάριος από το 1974 μέχρι 1982, σε μια εξαιρετικά δύσκολη χρονική συγκυρία, την οποία σημάδεψε, μεταξύ άλλων, η δολοφονία του προέδρου των εργοδοτών Χανς Μάρτιν Σλάιερ από τη RAF. Καθαιρέθηκε το 1982 έπειτα από πρόταση δυσπιστίας που κατέθεσε ο Χέλμουτ Κολ, ο οποίος και τον διαδέχθηκε. Ο Χέλμουτ Σμιτ διέπρεψε στη συνέχεια ως συγγραφέας αλλά και συνεκδότης της εβδομαδιαίας εφημερίδας του Αμβούργου Die Zeit.

Σημαντικότερος άνθρωπος της ζωής του ήταν η σύζυγός του Χανελόρε, με την οποία ήταν παντρεμένοι 68 χρόνια. Αυτά που ξεχώριζε ο ίδιος στη Λόκι ήταν η ικανότητά της να «διαβάζει ανθρώπους», η ζεστασιά της και η «απόλυτη αξιοπιστία» της. Ήταν πάντα εκεί για να τον ακούει να παίζει Μπαχ στο πιάνο, κάθε βράδυ που γύριζε από το γραφείο του.

Στέφαν Ντέγκε

Επιμέλεια: Κώστας Συμεωνίδης