«Το Ευρωπαϊκό Οικοδόμημα είναι σαν ένας συρμός: αν μείνει στάσιμος στην ανηφόρα, το βάρος των βαγονιών θα σύρει πίσω τον συρμό, σ’ έναν εξαιρετικά επικίνδυνο κατήφορο, δίχως ορατό τέρμα»

Συνέντευξη του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας στην εφημερίδα «IL MESSAGGERO» και στον δημοσιογράφο κ. Θεόδωρο Ανδρεάδη Συγγελάκη.

Κύριε Πρόεδρε, κατά την  ομιλία σας στο Ευρωπαϊκό    Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο της Φλωρεντίας θα αναφερθείτε στις αρχές της ευρωπαϊκής Αλληλεγγύης.  Πρόκειται για ένα θέμα άμεσης επικαιρότητας κυρίως λόγω του μεταναστευτικού και της οικονομικής κρίσης…

 ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Ήδη στο παρελθόν, στην διάλεξή μου προς το LSE, είχα τεκμηριώσει ότι η αρχή της Αλληλεγγύης αποτελεί πλήρη κανόνα δικαίου, στο πλαίσιο τόσο του πρωτογενούς όσο και του παράγωγου ευρωπαϊκού δικαίου. Η Αλληλεγγύη συνιστά θεμελιώδη γενική αρχή της Ευρωπαϊκής Έννομης Τάξης και απαντάται ρητώς σχεδόν σε όλους  τους τομείς της δράσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με σαφείς αναφορές,  σε πάνω από 15 άρθρα.

Και αυτό, από συγκεκριμένης απόψεως, τι σημαίνει;

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Σημαίνει ότι όποιο κράτος-μέλος παραβιάζει την αρχή της Αλληλεγγύης, πρέπει να υφίσταται τις ανάλογες κυρώσεις. Eνώ  στον οικονομικό τομέα τα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης εποπτεύουν αυστηρά τα κράτη-μέλη ως προς την τήρηση των υποχρεώσεών τους, δεν συμβαίνει το ίδιο με ορισμένους από τους άλλους τομείς.  Χαρακτηριστικό παράδειγμα το μείζον μεταναστευτικό και, κυρίως, προσφυγικό ζήτημα, όπου, δυστυχώς, τ’αρμόδια όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανέχονται ορισμένα κράτη-μέλη να παραβιάζουν απροκαλύπτως την αρχή της Αλληλεγγύης, δίχως κυρώσεις. Τούτο τραυματίζει τόσο την Ευρωπαϊκή Έννομη Τάξη όσο και τον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό, βασικός πυλώνας του οποίου είναι ο Ανθρωπισμός.

Πιστεύετε και Εσείς ότι η Ευρώπη, για να μπορέσει να διατηρήσει την συνοχή της, θα πρέπει να προχωρήσει στην αναθεώρηση κάποιων βασικών κανόνων της, αρχίζοντας από την σχέση ελλείμματος-ΑΕΠ στο 3%;

 ΠΡΟΕΔΡΟΣ:  Η Ευρωπαϊκή Ένωση και ο σκληρός πυρήνας της, η Ευρωζώνη, πρέπει να πάρουν, το συντομότερο δυνατό, τ’ απαραίτητα μέτρα για ν’ αντιμετωπίσουν δύο, κυρίως, προκλήσεις. Πρώτον, την στήριξη του Κοινωνικού Κράτους, για να θωρακισθεί η κοινωνική συνοχή και να καταπολεμηθούν τα μορφώματα λαϊκισμού που αναπτύσσονται σε πολλά κράτη-μέλη, απειλώντας το Ευρωπαϊκό Οικοδόμημα με διάλυση.  Δεύτερον,  το παγκόσμιο δημόσιο χρέος, το οποίο ήδη επιδρά δραματικά στο δημόσιο χρέος των κρατών-μελών, με απτό παράδειγμα την Ιταλία.  Ως προς την πρώτη πρόκληση, πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η αυστηρή και αδιέξοδη λιτότητα έχει τραυματίσει βαριά την κοινωνική συνοχή και πρέπει να περισταλεί δραστικά.  Aναθεωρώντας και τις  πολιτικές που στηρίζονται στην αποθέωση των πλεονασμάτων και στην δαιμονοποίηση του ελλείμματος.  Βεβαίως υπό τον όρο ότι δεν επανερχόμαστε σε πρακτικές αλόγιστης σπατάλης, αλλά επιχειρούμε να φτάσουμε σε μια πολιτική των περιορισμένων και ελεγχόμενων ελλειμμάτων, αποκλειστικώς για την τόνωση της ρευστότητας και της ζήτησης, όπως κάνουν π.χ. οι ΗΠΑ.  Ως προς την δεύτερη πρόκληση, πρέπει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να εξοπλισθεί με τ’ανάλογα μέσα που έχει κάθε πραγματική Κεντρική Τράπεζα, για ν’αντιμετωπίσει τον κίνδυνο του χρέους.  Στα μέσα αυτά περιλαμβάνεται, δίχως αμφιβολία, και  μια μορφή ευρωομολόγου.

Πόσο αναγκαίο  αλλά και ρεαλιστικό θεωρείτε ότι είναι, σήμερα, να προσβλέπει κανείς σε μια νέα πορεία ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, η οποία να μπορέσει να εξασφαλίσει την στήριξη των πολιτών;

ΠΡΟΕΔΡΟΣ:  Την προοπτική της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης οφείλουμε να την δούμε και ως αναγκαία και ως ρεαλιστική, διότι αν συμβεί το αντίθετο, η Ευρώπη κινδυνεύει με οπισθοδρόμηση – ή, ακόμη, και με ουσιαστική αποδόμηση – μπροστά στους πολλαπλούς κινδύνους των τεράστιων παγκόσμιων προκλήσεων.  Όσοι αρκούνται στην σημερινή κατάσταση του Ευρωπαϊκού Οικοδομήματος κάνουν μεγάλο λάθος. Το Ευρωπαϊκό Οικοδόμημα είναι σαν ένας συρμός: αν μείνει στάσιμος στην ανηφόρα, το βάρος των βαγονιών θα σύρει πίσω τον συρμό, σ’ έναν εξαιρετικά επικίνδυνο κατήφορο, δίχως ορατό τέρμα.

Η Ελλάδα ανέλαβε την πρωτοβουλία για μια στενότερη συνεργασία των χωρών του Ευρωπαϊκού Νότου.  Είναι μια κίνηση που μπορεί να προσφέρει μια πολύτιμη συμβολή;

 ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Οι χώρες του Ευρωπαϊκού νότου, με την εμπειρία τους – πικρή, πολλές φορές, είναι η αλήθεια ιδίως για τους οικονομικώς ασθενέστερους – αλλά και με το εφόδιο της αυθεντικής ευρωπαϊκής τους συνείδησης,  καθώς και την έμπρακτη συμβολή τους,  μπορούν να προσφέρουν σε συνεργασία  με το Γαλλογερμανικό δίπολο. Ιδίως τώρα που έρχεται η ώρα του επαναπροσδιορισμού  των ευρωπαϊκών πολιτικών.  Άλλωστε, αρκετές απόψεις του Γάλλου Προέδρου κ.Macron κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση.  H Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση είναι ζήτημα στενής συνεργασίας όλων των κρατών-μελών που συμμερίζονται το Ευρωπαϊκό Όραμα, ανεξάρτητα από το μέγεθός τους.  Δεν είναι το μέγεθος των χωρών, αλλά η πίστη και η αφοσίωση των κρατών-μελών σε αυτή την διαδικασία που πρέπει να μετράει περισσότερο.

 

To πρόγραμμα οικονομικής στήριξης της Ελλάδας αναμένεται να ολοκληρωθεί τον ερχόμενο Αύγουστο.  Πώς βλέπετε το μέλλον της Χώρας, μετά από οκτώ χρόνια δύσκολης δημοσιονομικής πολιτικής;

ΠΡΟΕΔΡΟΣ:  Η Ελλάδα, με την συντριπτική πλειοψηφία των Πολιτικών της Δυνάμεων είναι ενωμένη στην ευόδωση της ευρωπαϊκής της πορείας και αποστολής,  βλέπει πλέον με ρεαλιστική αισιοδοξία το μέλλον της μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Ευρωζώνη.  Τούτο έχει επιτευχθεί με τεράστιες θυσίες εκ μέρους του Ελληνικού Λαού.  Οι Πολιτικές Δυνάμεις  γνωρίζουν τα λάθη που έχουν διαπραχθεί στο παρελθόν και έχουν αποφασίσει, οριστικά και αμετάκλητα, να μην τα επαναλάβουμε.  Όμως, καθένας σήμερα γνωρίζει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ότι οι τεράστιες θυσίες του Ελληνικού Λαού οφείλονται και σε λάθη εκείνων που σχεδίασαν και επόπτευσαν την εφαρμογή των διαδοχικών Μνημονίων από το 2010 και επέκεινα.   Για να διορθώσουν αυτά τα λάθη, οφείλουν να στηρίξουν εμπράκτως την Ελλάδα – πάντα βέβαια με τήρηση των κανόνων του ευρωπαϊκού δικαίου – στην πορεία της προς την έξοδο από την κρίση.

 Έχετε παρέμβει ανοιχτά, ζητώντας την ελάφρυνση του ελληνικού δημόσιου χρέους.  Θεωρείτε ότι θα μπορέσει  να επιτευχθεί;

ΠΡΟΕΔΡΟΣΗ ελάφρυνση του δημόσιου χρέους είναι ανειλημμένη υποχρέωση των Εταίρων μας έναντι της Ελλάδας, ήδη από το 2012. Η Ελλάδα εκπληρώνει στο ακέραιο τις υποχρεώσεις της.  Καιρός να πράξουν το ίδιο και οι Εταίροι μας, δοθέντος ότι βασικός κανόνας της Ευρωπαϊκής Έννομης Τάξης είναι και η αρχή «pacta sunt servanda».

Η Ιταλία διανύει μια ιδιαίτερα λεπτή πολιτική φάση.  Η εγγύτητα των δύο Χωρών θα συνεχίσει να αποτελεί ένα από τα σταθερά σημεία του ευρωπαϊκού οικοδομήματος;

ΠΡΟΕΔΡΟΣ:  Χωρίς αμφιβολία.  Η Ελλάδα, από τότε που έγινε μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπορεύεται αρμονικά με την Ιταλία στην πορεία προς την Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση.  Σ’αυτό το πλαίσιο κινείται με συνέπεια και η στενή και ειλικρινής φιλία μου με τον Πρόεδρο της Ιταλικής Δημοκρατίας κ.Mattarella. H Ελλάδα, αναγνωρίζει τον κορυφαίο ρόλο που η Ιταλία μπορεί και πρέπει να διαδραματίσει, συμπληρώνοντας αλλά και τονώνοντας ουσιωδώς το Γαλλογερμανικό δίπολο.-