Στην φθινοπωρινή γενική συνέλευση της Διάσκεψης Επισκόπων δοκιμάζεται η τόλμη των ταγών της εκκλησίας για αλλαγές δομών και τρόπου ζωής των κληρικών. Στο επίκεντρο η αγαμία. Θα πάρει το μήνυμα ο Πάπας Φραγκίσκος;Αυτό που είπε ο Φραντς Γιόζεφ Όβερμπεκ δεν το ακούει κανείς συχνά από χείλη επισκόπου. Έκανε λόγο για μια τεράστια αποτυχία της εκκλησίας. «Σε αυτήν την αποτυχία συμπεριλαμβάνονται και ενδείξεις που μας ανησυχούν, ότι ορισμένες απόψεις και πτυχές της καθολικής σεξουαλικής ηθικής, όπως και κάποιες δομές εξουσίας και ιεραρχίας, ευνόησαν συμπεριφορές σεξουαλικής κακοποίησης και συνεχίζουν να τις ευνοούν» ανέφερε χαρακτηριστικά. Ο επίσκοπος της πόλης Έσσεν ήταν αυτός που επέλεξε την ποιο καθαρή γλώσσα μέχρι τώρα για να περιγράψει τις συνέπειες σχετικής μελέτης, με τον τίτλο «Έρευνα για τη σεξουαλική κακοποίηση ανηλίκων από ιερωμένους». Η εντολή για να γίνει δόθηκε το 2014 από τη Γερμανική Διάσκεψη Επισκόπων. Σημεία της διέρρευσαν ήδη από το Spiegel και την εβδομαδιαία εφημερίδα Die Zeit.

«Να ανοίξουν νέοι δρόμοι»

Από χθες τα 70 μέλη της Διάσκεψης συνεδριάζουν στην πόλη Φούλντα και τα αποτελέσματα της έρευνας είναι το κυρίαρχο θέμα της φετινής φθινοπωρινής συνάντησής τους. Σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει μέχρι σήμερα γνωστά, η έρευνα εστιάζει σε ένα διάστημα από το 1946 μέχρι το 2014 στη Γερμανία και για πρώτη φορά παρουσιάζει συγκεκριμένους αριθμούς. Πρόκειται για 3.677 θύματα σεξουαλικών επιθέσεων από τουλάχιστον 1.670 θύτες, στην συντριπτική τους πλειοψηφία ιερείς. Ο συνολικός αριθμός επιθέσεων είναι κατά πολλές χιλιάδες μεγαλύτερος και βρίσκεται σε μια γκρίζα ζώνη, διότι δεν ήταν δυνατόν να γίνουν έρευνες σε όλες τις θρησκευτικές οργανώσεις της Καθολικής Εκκλησίας, με αποτέλεσμα πολλά θρησκευτικά τάγματα που διατηρούν σχολεία και ιδρύματα να μείνουν εκτός καταγραφής. Ο Όβερμπεκ είναι διατεθειμένος να λάβει πολύ στα σοβαρά τις οδηγίες των ειδικών για την επισκοπή του. «Πρέπει για το καλό των θυμάτων να ανοίξουν νέοι δρόμοι» τονίζει.

Ο επίσκοπος του Πασάου Στέφαν Όστερ εστιάζει στη ριζική αυτοκριτική της Καθολικής Εκκλησίας ως θεσμού. «Δεν αρκούν συζητήσεις για θέματα όπως αλλαγή της σεξουαλικής ηθικής ή κατάργηση της αγαμίας του κλήρου» υποστηρίζει. «Ανοιχτό μένει ποια συγκριμένα βήματα θα αποφασιστούν ή εάν γίνουν δεύτερες σκέψεις σχετικά με πως γίνεται κανείς κληρικός, την αγαμία και την πρακτική να κατοικεί ένας ιερέας μόνος του». Το θέμα της αγαμίας συζητείται από πολύ καιρό εντός της εκκλησίας στη Γερμανία, αλλά με αφορμή το σκάνδαλο βγήκε και πάλι στην επιφάνεια. Υπάρχει η άποψη ότι μια τέτοια συζήτηση μπορεί να οδηγήσει σε ρήξη.

«Να ακούσει και θύματα»

Αυτές τις ημέρες μίλησε στη DW ο καρδινάλιος της Βραζιλίας Κλαούντιο Χούμες, για τις πνευματικές ανάγκες των αυτοχθόνων του Αμαζόνιου. Σε αυτήν την τεράστια περιοχή η Καθολική Εκκλησία έχει μόνο 38 επισκοπές και το εκκλησιαστικό έργο είναι τεράστιο. «Χρειαζόμαστε άλλου είδους κληρικούς» υποστήριξε «και σε αυτό το πλαίσιο τίθεται θέμα αμφισβήτησης της αγαμίας». Ο Ματίας Κατς, εκπρόσωπος και πρόεδρος συνδέσμου θυμάτων βλέπει το όλον πολύ κριτικά. Ανήκει στην ομάδα θυμάτων σχολείου Ιησουιτών και δραστηριοποιείται από πολύ καιρό πριν για την επεξεργασία του σκανδάλου. «Οι καθολικοί ανά τον κόσμο συζητούν με ένταση εδώ και ένα αιώνα για προβλήματα δομών στην εκκλησία» λέει στη DW. «Είναι σημαντικό και σωστό, αλλά δεν είναι το κεντρικό θέμα. Για μένα θα πρέπει να δοθεί άμεσα βοήθεια στα θύματα και να αποζημιωθούν, να στραφεί η προσοχή στα θύματα. Κατά την άποψή μου το κύριο πρόβλημα δεν είναι η αγαμία, αλλά οι δομές εξουσίας μέσα στην Εκκλησία».

Αυτό θα μπορούσε να είναι ένα μήνυμα προς τη Ρώμη, δεδομένου ότι από καιρό είναι γνωστό ότι ο Πάπας Φραγκίσκος θα θέσει θέμα σεξουαλικής κακοποίησης τον ερχόμενο Φεβρουάριο με τους επικεφαλής των Διασκέψεων Επισκόπων από όλον τον κόσμο. Για τη συνάντηση του Φεβρουαρίου ο Κατς έχει μια συγκεκριμένη προσδοκία, να ακούσει ο προκαθήμενος της Καθολικής Εκκλησίας όχι μόνο επισκόπους αλλά και θύματα, γιατί δεν υπάρχει χώρα με ενεργή καθολική εκκλησία που να μην έχει καταγραφεί σεξουαλική επίθεση εναντίον ανήλικων από λειτουργούς της.

Κρίστοφ Στρακ/Ειρήνη Αναστασοπούλου