Νίκος Παναγιώτου: Όσο η έντυπη δημοσιογραφία αναπαράγει αυτά που ο χρήστης βρίσκει δωρεάν στο διαδίκτυο δεν έχει μέλλον

Η εταιρεία Google ανακοίνωσε τη βράβευση και τη στήριξη της πρωτότυπης ερευνητικής ιδέας του Επίκουρου Καθηγητή του Τμήματος Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ του ΑΠΘ, Νίκου Παναγιώτου για την καινοτομία και τα προσδοκώμενα οφέλη για τον ειδησεογραφικό κλάδο. H ερευνητική πρόταση, συμπεριλαμβάνεται σε αυτές που επιλέχθηκαν από το Ταμείο Καινοτομίας (Digital News Initiative Fund) με στόχο την υποστήριξη της δημοσιογραφίας μέσω της τεχνολογίας και της καινοτομίας. Η πρόταση αξιολογήθηκε επιτυχώς, εξασφαλίζοντας χρηματοδότηση στο πλαίσιο μιας νέας πρωτοβουλίας που ανέλαβαν η Google από κοινού με 11 κορυφαίους ευρωπαϊκούς ειδησεογραφικούς οργανισμούς (Financial Times, Guardian, Les Echos, Frankfurter Allgemeine Zeitung, NRC Media, El Pais, Global Editors Network, European Journalism Centre, The Economist, La Stampa, Die Zeit) με στόχο την υποστήριξη της ποιοτικής δημοσιογραφίας στα ψηφιακά μέσα, μέσω της τεχνολογίας και της καινοτομίας. Η πρόταση διακρίθηκε μεταξύ 988 αιτήσεων από 27 χώρες. Ο Νίκος Παναγιώτου απαντά σε ερωτήσεις τόσο για τη διάκρισή του όσο και για το μέλλον της δημοσιογραφίας.

-Η  εταιρεία Google ανακοίνωσε τη βράβευσή σας  και τη στήριξη της πρωτότυπης ερευνητικής σας ιδέας… Μπορείτε να αναφερθείτε αναλυτικά σε αυτή;

«Η Google από κοινού με 11 κορυφαίους ευρωπαϊκούς ειδησεογραφικούς οργανισμούς (Financial Times, Guardian, Les Echos, Frankfurter Allgemeine Zeitung, NRC Media, El Pais, Global Editors Network, European Journalism Centre, The Economist, La Stampa, Die Zeit) έχουν ανάλαβει μια πρωτοβουλία με  στόχο να στηρίξουν την έρευνα για την ποιοτική δημοσιογραφία αλλά και το μέλλον των ειδησεογραφικών οργανισμών. Είναι μια πολύ σημαντική πρωτοβουλία  όπως αποδεικνύεται από τον αριθμό των προτάσεων που καταθέτονται. Η ερευνητική μου πρόταση επιλέχθηκε μεταξύ 988 αιτήσεων από 27 χώρες. Αποτελεί μια σημαντική διάκριση για το Τμήμα και το ΑΠΘ καθώς αναδεικνύει την ερευνητική δουλειά που πραγματοποιείται στο Ελληνικό Πανεπιστήμιο. Είναι συνέχεια αντίστοιχων βραβεύσεων όπως η απονομή της έδρας Jean Monet European Integration στον κ. Χ. Φραγκονικολόπουλο ή πρωτοβουλιών όπως η διοργάνωση του κοινού θερινού σχολείου με τη Deutsche Welle Academie kαι το Beijing Foreign Studies University με θέμα «International Journalism and media organizations in a turbulent age: European and Asian Perspectives” μεταξύ 16-23 Ιουλίου 2017».

-Ποιος είναι ο στόχος της έρευνας;

«Στόχος της έρευνας είναι να αναδειχθούν νέοι τρόποι προσέγγισης και αξιοποίησης των εμπειριών του κοινού, που καθορίζουν το μέλλον των ΜΜΕ και ειδικά των ψηφιακών ειδησεογραφικών οργανισμών. Δεδομένου ότι οι εμπειρίες του τελικού χρήστη χαρακτηρίζονται από τη δια-συνδεσιμότητα, είναι πολύ σημαντικό να αναδειχθούν οι αλλαγές συμπεριφοράς αλλά και ο τρόπος με τον οποίο μπορούν αυτές να αξιοποιηθούν από τους ειδησεογραφικούς οργανισμούς σε ό,τι αφορά την κατανάλωση ειδήσεων στο ψηφιακό περιβάλλον. Απώτερος στόχος της έρευνας είναι η διαμόρφωση ενός πρωτότυπου εργαλείου, το οποίο θα αξιοποιεί τις τάσεις αυτές για την ανάπτυξη ενός βιώσιμου μοντέλου ειδήσεων.  Αυτό είναι και το κλειδί για την αντιμετώπιση μιας σειράς από προκλήσεις που αντιμετωπίζει η δημοσιογραφία και ιδιαίτερα αυτή της κρίσης και της μείωσης της κυκλοφορίας. Αυτό στην πράξη σημαίνει ότι η έρευνα θα καταγράψει υφιστάμενες χρήσεις αλλά και ένα νέο εργαλείο (εφαρμογή) για να ενισχυθεί η χρήση του ειδησεογραφικού περιεχομένου στο νέο περιβάλλον που διαμορφώνεται». Ο

-Αλήθεια, μπορείτε να υπολογίσετε πως θα είναι τα ΜΜΕ, η δημοσιογραφία τα επόμενα χρόνια, ειδικά σε ψηφιακό επίπεδο;

«Το μέλλον εξαρτάται από το παρόν και τις απαντήσεις που δίνουμε στις παρούσες προκλήσεις. Αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι το υπάρχον μοντέλο είναι πεπερασμένο. Για να απαντήσω στην ερώτηση σας θεωρώ πως εάν δεν υπάρξουν νέες πρωτοβουλίες, ένα άλλο δημοσιογραφικό μοντέλο στην Ελλάδα θα ενταθεί η κρίση που βιώνουμε στα ΜΜΕ και στον τρόπο άσκησης της δημοσιογραφίας. Η επένδυση στην έρευνα δεν είναι πολυτέλεια είναι αναγκαιότητα καθώς η έρευνα μας δείχνει νέους δρόμους αλλά και μας τροφοδοτεί με νέες ιδέες. Ειδησεογραφικοί οργανισμοί που έχουν επενδύσει στην έρευνα αντιμετωπίζουν πολύ λιγότερα προβλήματα από ότι άλλοι, χαρακτηριστικό παράδειγμα το Reuters. Εάν ακολουθήσουμε μοντέλα πεπερασμένα ή τα ΜΜΕ αντί να οδηγούν, παρακολουθούν τις εξελίξεις θεωρώ ότι θα οδηγηθούμε σε ένα αδιέξοδο. Δεν είμαι από εκείνους πάντως που αποθεώνουν τα ψηφιακά μέσα θεωρώ ότι μια πιο ισορροπημένη προσέγγιση απαιτείται και ειδικά σε ότι αφορά τα παραδοσιακά και νέα μέσα».

-Η έντυπη δημοσιογραφία έχει μέλλον; Και αν ναι ποιο θα είναι αυτό κατά τη γνώμη σας και σύμφωνα με πρόχειρους υπολογισμούς;

«Η έντυπη δημοσιογραφία έχει μέλλον το οποίο όμως εξαρτάται κατά πολύ από τις απαντήσεις που δίνουμε ή θα δώσουμε στο παρόν. Δηλαδή εάν συνεχίσουμε να βαδίζουμε στον ίδιο δρόμο και να θεωρούμε ότι η καλύτερη απάντηση είναι οι προσφορές, τα «κοινωνικά» θέματα, ο λαϊκισμός για να γίνουμε αρεστοί και να πουλήσουμε περισσότερα φύλλα εγγυημένα δεν υπάρχει μέλλον. Πρέπει να βρούμε ξανά τη σχέση του μέσου με το κοινό, ποιος είναι αυτός/η στον οποίο/οια απευθυνόμαστε, κλπ. Παρεμβάσεις πολυεπίπεδες, διακριτό στίγμα της έντυπης δημοσιογραφίας έναντι των άλλων μέσων, προσθετική αξία κλπ είναι παράγοντες που κρίνουν το παρόν και το μέλλον της έντυπης δημοσιογραφίας. Όσο η έντυπη δημοσιογραφία αναπαράγει αυτά που ο χρήστης βρίσκει δωρεάν στο διαδίκτυο δεν έχει μέλλον».

-Τα τελευταία χρόνια η εικόνα των πωλήσεων των εφημερίδων είναι αποκαρδιωτική… Τι συμβαίνει; Τι μπορεί να γίνει για να έχουμε εκ νέου αυξητική πορεία;

«Το μέλλον των ΜΜΕ εξαρτάται απόλυτα και είναι σε συνάρτηση με το κοινωνικό πλαίσιο στο οποίο δραστηριοποιούνται. Η κρίση των ΜΜΕ είναι μεγαλύτερη σε κοινωνίες που βιώνουν μια πολύπλευρη κρίση, θεσμική, οικονομική κλπ σε αντίθεση με τις υπόλοιπες κοινωνίες. Άρα εάν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε την κρίση στα ΜΜΕ πρέπει να αντιληφθούμε τη σημασία/αναγκαιότητα μιας πολύπλευρης παρέμβασης που στο επίκεντρο της θα έχει την εκπαίδευση. Νέοι τρόποι προώθησης και παρέμβασης απαιτούνται και αυτό είναι ένα μέρος που η έρευνα μου θα προτείνει».

Ο ΣΥΛΛΕΚΤΗΣ