«Ταξίδι στους Αγίους Τόπους, μέσα από τα προσκυνητάρια του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου»

Την Κυριακή 30 Ιουλίου 2017, εγκαινιάσθηκε η έκθεση «Ταξίδι στους Αγίους Τόπους, μέσα από τα προσκυνητάρια του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου», στο Μουσείο της Ιεράς Μονής Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Σκιάθου. Η έκθεση διοργανώθηκε από το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο και τον Πολιτιστικό Σύλλογο ‘Η Σκιάθος’, μετά από πρόταση του Συλλόγου προς το Μουσείο και τελεί υπό την αιγίδα  της Ιεράς Μητροπόλεως Χαλκίδος, Ιστιαίας και Βορείων Σποράδων.

Η έκθεση θα διαρκέσει έως  31 Οκτωβρίου 2017 (καθημερινά 9:30-20:00), με στόχο να υλοποιηθεί το εκπαιδευτικό της πρόγραμμα, τον Οκτώβριο, σε συνεργασία με τις Σχολικές Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

Είναι ιδιαίτερη τιμή για το Σύλλογό και για τη Σκιάθο, η συνεργασία με το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, ένα εμβληματικό Μουσείο της χώρας, αναγνωρισμένο διεθνώς, ως ένα σημαντικό μουσείο, για την τέχνη και τον πολιτισμού των βυζαντινών και μεταβυζαντινών χρόνων. Η συνεργασία με το ΒΧΜ εγκαινιάστηκε το 2015 όταν με πρωτοβουλία του Συλλόγου το ΒΧΜ ανέλαβε τη συντήρηση του Μολυβδόβουλου Γράμματος του Οικουμενικού Πατριάρχη Καλλίνικου  Δ΄, το οποίο ανήκει στη μόνιμη συλλογή του Μουσείου της Μονής.

Στην έκθεση παρουσιάζεται το προσκυνηματικό ταξίδι στους Αγίους Τόπους μέσα από  έντυπα και εικονογραφημένα προσκυνητάρια των Αγίων Τόπων του 18ου και 19ου αιώνα, τους ταξιδιωτικούς δηλαδή οδηγούς της εποχής, οι οποίοι απευθύνονται στους Ορθόδοξους χριστιανούς και παρέχουν πληροφορίες για τους σταθμούς του επίγειου βίου και του πάθους του Χριστού. Πρόκειται για μοναδικό ταξίδι αναζήτησης και πίστης σε τόπους ιερούς, με ξεχωριστό νόημα για αυτόν που το πραγματοποιεί, που όπως ανέφερε ο πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου ‘Η Σκιάθος, είναι ένα ταξίδι που φαίνεται πως είχαν κάνει και αρκετοί Σκιαθίτες, αυτό τεκμηριώνεται μέσα από το  Πατριαρχικό Γράμμα του Ιεροσολύμων Αβραμίου, προς τους Σκιαθίτες τον Δεκέμβριο του 1776, στο οποίο αναφέρει εκτός των άλλων “ὑπερβαλλόντως/ἐχάρημεν, ἴδομεν ὡσαύτως κ(αὶ) τὰ ἐν αὐτῷ ἡμῖν ὑϊκῶς γραφόμενα, ὅτι δεικνύετε τὴν ὀφειλο/μένην ἀγάπην κ(αὶ) εὐλάβειαν πρὸς τὸν Πανάγιον κ(αὶ) Ζωοδόχον  Τάφον τοῦ Κ(υρί)ου ἡμῶν, ὡς τέκνα γνήσια πνευ/ματικὰ” και συνεχίζει αναφερόμενος στον Δημήτριο Οικονόμου, ο οποίος είχε λάβει το οφίκιο του Οικονόμου και ήταν ο Επίτροπος του Παναγίου Τάφου στη Σκιάθου, “νὰ ἐπιστατῇς ἀόκνως εἰς κάθε ἀφιέρωμα κ(αὶ) ἔλεος τοῦ Ἀγίου Τάφου”.

Ο Δημήτριος Οικονόμου ήταν, γιος του εφημέριου του Κάστρου παπα-Επιφανίου, και πατέρας του ηγουμένου της Μονής του Ευαγγελισμού της Σκιάθου, Ἀλυπίου Ιερομονάχου, και του Διδασκάλου του Γένους Επιφανίου Δημητριάδη. Στο ίδιο γράμμα γίνεται αναφορά και στην εντιμότητα του Χατζη-Σταμάτη, ο οποίος είχε μεριμνήσει για την αποστολή της οικονομικής βοήθειας των Σκιαθιτών.

Την ξενάγηση στην έκθεση έκανε ο επιμελητής της, και αρχαιολόγος του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου, Αντώνης Μπεκιάρης, ο οποίος ‘οδήγησε’ τους παρευρισκόμενους,  μέσα από  έντυπα και εικονογραφημένα προσκυνητάρια, στην πορεία του ταξιδιού του προσκυνητή στους Αγίους Τόπους, εντός και γύρω από την Ιερουσαλήμ, αλλά και τον βασικότερο σταθμό του μακρινού ταξιδιού. Η έκθεση, διαμορφώνει τον χάρτη των ιερών προσκυνημάτων, την ιερά γεωγραφία της Αγίας Γης. Στην Ιερουσαλήμ βρίσκεται το σημαντικότερο προσκύνημα και το κατεξοχήν λατρευτικό μνημείο του χριστιανισμού: το σύνθετο και πολύπλοκο κτιριακό συγκρότημα του ναού της Αναστάσεως, με το πλήθος των επιμέρους προσκυνημάτων εντός αυτού. Τα ζωγραφικά προσκυνητάρια είναι ενθυμήματα που μεταφέρει στην ιδιαίτερη πατρίδα του ο προσκυνητής. Η εικονογράφησή τους συνδέεται άμεσα με το κείμενο των έντυπων προσκυνηταρίων, μεταφέρονται εύκολα σε μορφή ρολού και αποτελούν χειροπιαστή μαρτυρία του προσκυνηματικού ταξιδιού.

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος ‘Η Σκιάθος’, ευχαριστεί θερμά, τη Διοίκηση του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου και ιδιαίτερα την κα Δελαπόρτα Διευθύντρια του Μουσείου που ανταποκρίθηκε στο αίτημα του Συλλόγου,  του συνεργάτες του Μουσείου κ. Αντώνη Μπεκιάρη αρχαιολόγο, κ. Σπύρο Νάσαινα, αρχιτέκτονα, την Άρτεμις Καμπουράκη συντηρήτρια και τον Γιώργο Κορκόβελο, για την άψογη συνεργασία, οι δύο πρώτοι, είχαν επισκεφθεί το Μουσείο της Μονής τον περασμένο Φεβρουάριο, για την  αρχιτεκτονική μελέτη ώστε να αποτυπωθεί και να εκτιμηθεί ο διαθέσιμος εκθεσιακός χώρος.  Με την ευκαιρία της έκθεσης, οι συνεργάτες του ΒΧΜ, εθελλοντικά φρόντισαν να βελτιωθεί αισθητά ο τρόπος παρουσιάσης της μόνιμης συλλογής της έκθεσης των κειμηλίων, της μόνιμης συλλογής του Μουσείου της Ιεράς Μονής. Ακόμη ο Σύλλογος ευχαριστεί ιδιαίτερα τον πανοσολογιότατο Αρχιμανδρίτη Ιωσήφ, για την φιλοξενία της έκθεσης στην Ιερά Μονή. Η έκθεση πραγματοποιήθηκε με την ευγενική χορηγία της Περιφέρειας Θεσσαλίας/Περιφερειακές Ενότητες Μαγνησίας & Σποράδων, της κας Όλγας Μάνου/Μουσείο Λούλη, της Aegean/Olympic Air, του Esperides Hotel/Απόστολος Ξενάκης, του τουριστικού γραφείου Dolphin of Skiathos/Αλέξανδρος Ευσταθίου,  της ακτοπλοϊκής εταιρείας Aqua Ferries & Mathinos travel, της ακτοπλοϊκής εταιρείας ΑΝΕΣ/ΠΡΩΤΕΣ, του Hospitality Group islea, και των εστιατορίων ERGON και ELIAS.

Στο Μουσείο της Ιεράς Μονής Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, λειτουργεί και η έκθεση φωτογραφίας «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΕΤΣΙΟΣ: Ένα πορτρέτο του Βόλου ταξιδεύει στη Σκιάθο», στο Μουσείο Ιεράς Μονής Ευαγγελισμού της Θεοτόκου της Σκιάθου, με τη συνεργασία του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης, του Μουσείου της Πόλης του Βόλου και του Πολιτιστικού Συλλόγου ‘Η Σκιάθος’. Η έκθεση μεταφέρθηκε στη Σκιάθο, μετά από αίτημα του Πολιτιστικού Συλλόγου ‘Η Σκιάθος΄, προς τα δύο  Μουσεία, για το διάστημα 12 Ιουνίου με 30 Σεπτεμβρίου 2017.

Θοδωρής Τζούμας

www.syllogos-skiathos.gr