Μιλά σήμερα στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΝΩΜΗ ο Καθηγητής Stephen Cheung, ο οποίος κατέχει την Έδρα Έρευνας στην Περιβαλλοντική Εργονομία στο Πανεπιστήμιο Brock του Καναδά.

Συνέντευξη στον Αποστόλη Ζώη.

Ενθουσιασμένος με την περιοχή αλλά και την επιστημονική επάρκεια του προσωπικού στο ΤΕΦΑΑ Τρικάλων είναι ο Καθηγητής Stephen Cheung, ο οποίος κατέχει την Έδρα Έρευνας στην Περιβαλλοντική Εργονομία στο Πανεπιστήμιο Brock του Καναδά.  Ο κ. Stephen Cheung βρέθηκε  στα Τρίκαλα με την οικογένειά του, εκμεταλλευόμενος την άδεια μετ΄αποδοχών, που του δικαιολογεί το πανεπιστήμιο στον Καναδά. Τον Καναδό καθηγητή, ο οποίος θεωρείται παγοσμίως πρωτοπόρος στην έρευνα που αφορά στις επιπτώσεις της περιβαλλοντικής θερμοκρασίας στην ανθρώπινη φυσιολογία και απόδοση, συναντήσαμε στο ΤΕΦΑΑ, μαζί με τον Ερευνητή Δρ. Ανδρέα Φλουρή, ο οποίος είναι στενός του συνεργάτης.  Ο κ. Stephen Cheung είναι προσκεκλημένος και του προέδρου του Τμήματος κ. Γιάννη Κουτεντάκη.

Η συζήτησή μας περιστράφηκε όχι μόνο στο επιστημονικό κομμάτι, το οποίο θεωρείται πρωτοποριακό για τον Καναδό επιστήμονα και αναγνωρισμένο διεθνώς αλλά και σε θέματα απόδοσης των Ελλήνων πανεπσιτημιακών, όπως και το αν πρέπει λόγω κρίσης οι έλληνες επιστήμονες να εγκαταλείψουν την πατρίδα. Ο κ. Stephen Cheung πραγματοποίησε ομιλίες στο επιστημονικό προσωπικό του ΤΕΦΑΑ, ανταλάσσοντας ιδέες και απόψεις χρήσιμες για την εξέλιξη του Τμήματος.

-Πότε ξεκινήσατε αυτή τη σημαντική παγκοσμίως  δουλειά σας;

«Ξεκίνησα τη δουλειά στο πανεπιστήμιο Brock το 2007, δημιουργώντας ένα ειδικό περιβαλλοντικό θάλαμο όπου εξετάζεται το πώς το ανθρώπινο σώμα μπορεί να ελέγχει και να διατηρεί τη θερμοκρασία του σε συνθήκες που μπορεί να κυμαίνονται από την Αρκτική μέχρι την καυτή έρημο, τα υγρά τροπικά δάση, και τα υψηλότερα βουνά».

Δηλαδή;

«Μιλάμε για θερμοκρασίες από -30 έως +50 βαθμούς Κελσίου, αλλαγές στην υγρασία από το μηδέν έως το 100%, και εξομείωση υψομέτρου μέχρι την κορυφή των Ιμαλαΐων. Δηλαδή, μπορεί κάποιος να μπει σε αυτόν τον θάλαμο και να έχει την ίδια πίεση, τις ίδιες συνθήκες θερμοκρασίας όπως θα ήταν αν βρισκόταν στην κορυφή του Έβερεστ. Πρόκειται για ειδικό θάλαμο ο οποίος είναι ένας από τους τέσσερις που υπάρχουν σε όλο τον πλανήτη.  Έτσι, μπορώ  να μελετήσω τις προσαρμογές του ανθρώπινου σώματος σε ακραίες συνθήκες, σε πάρα πολύ κρύο αλλά και σε υπερβολική ζέστη».

Εφαρμογές στην πράξη; Μπορείτε να αναφέρετε;

«Μετά από πρόσκληση από τον καναδικό στρατό, μελέτησα το πώς ο ογκώδης προστατευτικός εξοπλισμός των στρατιωτών επηρεάζει την αντοχή του σώματος κατά τη διάρκεια της άσκησης σε θερμό περιβάλλον. Οι μελέτες του χρησιμοποιήθηκαν από τον καναδικό στρατό για το σχεδιασμό πιο αποδοτικών πρακτικών κατανάλωσης υγρών κατά τη διάρκεια αποστολών σε χώρες με θερμό κλίμα. Με βάση αυτές τις μελέτες διατέλεσα επίσης επιστημονικός σύμβουλος της καναδικής ομάδας κωπηλασίας στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας το 2004, όπου παρείχα οδηγίες στους αθλητές για τη σωστή ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματός τους πριν τους αγώνες. Επίσης,  συνεργάζομαι  πολύ στενά με πολλές εργασιακές και αθλητικές ομοσπονδίες προκειμένου εκείνες να βελτιώσουν την απόδοση και την ασφάλεια των μελών τους στο υπερβολικό κρύο και τη ζέστη. Έχω  δουλέψει με πυροσβέστες μελετώντας τις επιπτώσεις της εργασίας σε πολύ θερμό περιβάλλον ενώ το άτομο φοράει προστατευτική στολή, αλλά και με την Καναδική Ακτοφυλακή για τη βελτίωση του σχεδιασμού διάσωσης σε περίπτωση ατυχήματος στην Αρκτική».

Μπορείτε να μας κάνετε μια αναφορά στο παγκόσμιο πρωτάθλημα ποδοσφαίρου που θα γίνει στο Κατάρ; Υπάρχουν μελέτες;  Ποιος προβληματισμός αναπτύσσεται στην πανεπιστημιακή οικογένεια και πώς θα το αντιμετωπίσει;

«Το 2009 ήμουν  ομιλητής σε αυτή τη χώρα σε ένα ειδικό συνέδριο για τις επιπτώσεις της υψηλής θερμοκρασίας στο ποδόσφαιρο. Σε συνεργασία με τη FIFA έχει εκδοθεί ένας πολύτιμος οδηγός για τη διεξαγωγή ποδοσφαιρικών αγώνων σε ένα τέτοιο περιβάλλον.

Ειδικότερα θέλω να τονίσω  πως οι αθλητές θα υποστούν ένα δυνατό στρες.  Ωστόσο παράλληλα γίνονται προσπάθειες , να βρεθούν τρόποι να αντιμετωπιστεί αυτή η κατάσταση. Είτε «κρυώνοντας» τους αθλητές πριν και κατά τη διάρκεια των αγώνων, είτε με αλλαγή των ωραρίων διεξαγωγής των αγώνων, αλλά και με την παρουσία φυσικά του κατάλληλου ιατρικού προσωπικού.  Ωστόσο το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι αθλητές αλλά και οι θεατές, γιατί θα αναγκαστούν να παρακολουθήσουν αγώνες σε τόσο υψηλές θερμοκρασίες.  Όταν μάλιστα ορισμένοι από αυτούς επιλέξουν να καταναλώσουν αλκοόλ, τότε καταλαβαίνετε τι προβλήματα πρόκειται να δημιουργηθούν. Πάντως γίνονται αρκετές μελέτες για όλα αυτά, και ειδικότερα για τους λόγους για τους οποίους δημιουργείται πιο σύντομα κόπωση όταν κάποιος κάνει άσκηση σε υψηλές θερμοκρασίες».

Οι δικές σας μελέτες; Τι δείχνουν για τα ψυχρά περιβάλλοντα;

«Οι μελέτες σχετικά με πολύ ψυχρά περιβάλλοντα εξέτασαν μέχρι τώρα τις επιπτώσεις του κρύου στην επιδεξιότητα των χεριών μας. Η σωστή λειτουργία των χεριών μας είναι στοιχείο καθοριστικής σημασίας σε καταστάσεις όπως ορειβασία, ατυχήματα ή αποστολές διάσωσης. Οι μελέτες αυτές έγιναν σε συνεργασία με τον Δρ. Ανδρέα Φλουρή από το ΤΕΦΑΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας».

Τι ακριβώς μελετήσατε;

«Μελετήσαμε  το πόσο επηρεάζεται η ροή του αίματος στα χέρια και τα δάκτυλα όταν δουλεύουμε ή ασκούμαστε σε κρύο περιβάλλον και δημιουργήσαμε  μαθηματικά μοντέλα που μπορούν να προβλέψουν για πόσο χρόνο μπορούμε να λειτουργούμε τα χέρια μας επιδέξια όταν είμαστε στο κρύο. Άλλες μελέτες με θέμα τις χαμηλές θερμοκρασίες εξέτασαν τη λειτουργία των μυών όταν βρισκόμαστε σε κρύο περιβάλλον και χρησιμοποιήθηκαν από την καναδική ομάδα snowboard στην προετοιμασία της για τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του Βανκούβερ το 2010».

Για το ΤΕΦΑΑ του πανεπιστημίου Θεσσαλίας τι έχετε να πείτε;

«Όσον αφορά το ΤΕΦΑΑ του πανεπιστημίου Θεσσαλίας, μου θυμίζει το πρώτο πανεπιστήμιο στο οποίο εργάστηκα στον Καναδά, με λιγότερες εγκαταστάσεις, χωρίς όμως αυτό να επηρεάζει το αποτέλεσμα του έργου.  Λόγω του πολύ καλού επιστημονικού προσωπικού είναι θέμα χρόνου το Τμήμα να ανθίσει ακόμα περισσότερο. Αν παρόλα αυτά, κάποιος είναι δημιουργικός και έχει ιδέες μπορεί να παράγει έργο παγκόσμιας αναγνώρισης έστω και με λιγότερες εγκαταστάσεις».

Και μια τελευταία ερώτηση… Τι έχετε να πείτε για τους Έλληνες πανεπιστημιακούς; Πώς είναι οι επιδόσεις τους ως καθηγητές;

«Οι Έλληνες καθηγητές είναι άριστοι, ενώ  η πρόεδρος του τμήματός μου στο πανεπιστήμιο Brock είναι ελληνίδα. Με όσους Έλληνες έχω συνεργαστεί, είναι άριστης ποιότητας, αλλά πρέπει να στηριχθούν με κάποιες εγκαταστάσεις, να τους δίνεται η ευκαιρία να κάνουν ταξίδια και να έχουν επαφές και συνεργασίες με καθηγητές και πανεπιστήμια άλλων χωρών, πράγμα το οποίο θα βοηθήσει τη χώρα συνολικότερα».

Πρέπει να φύγουν από τη χώρα οι Έλληνες επιστήμονες λόγω αυτής της παρατεταμένης κρίσης;

«Αν κάποιος είναι ευτυχισμένος με την οικογένειά του καλύτερα να μείνει εδώ, στην Ελλάδα. Και αν συμβαίνει αυτό τότε μπορεί να παράγει και καλύτερης ποιότητας δουλειά, γιατί η απόδοση στην επιστήμη εξαρτάται από την εσωτερική ευτυχία του».