Στον κόσμο της ρωσικής κρατικής τηλεόρασης όλα βαίνουν καλώς στη μάχη για να απαλλαχθεί η Ουκρανία από “φασίστες” και “ναζί”.Όποιος ανοίγει σήμερα τη ρωσική κρατική τηλεόραση αισθάνεται ότι εισέρχεται σε μια παράλληλη πραγματικότητα. Στις ειδήσεις των 11 την περασμένη Κυριακή στο κανάλι Rossija-1 η παρουσιάστρια διακήρυττε ότι το εργοστάσιο χάλυβα “Άζοφσταλ εκκαθαρίστηκε πλήρως από Ουκρανούς εθνικιστές” καθώς στην οθόνη παρέλαυναν χλωμοί άνδρες με μακριές γενειάδες και τατουάζ με τη σβάστικα. “Είχαν σπείρει νάρκες” σε ολόκληρη τη Μαριούπολη, υποστήριζε αναφερόμενη στους Ουκρανούς υπερασπιστές του υπό ρωσική πολιορκία χαλυβουργείου για να προσθέσει καθησυχάζοντας τους τηλεθεατές ότι η παράδοσή τους σήμανε το αίσιο τέλος.

Το γεγονός ότι κάποιοι από τους στρατιωτικούς ανήκουν στο Τάγμα Αζόφ της ουκρανικής Εθνοφυλακής, το οποίο έχοντας ξεκινήσει ως παραστρατιωτική ομάδα περιλαμβάνει και ακραία στοιχεία, αποτελεί βούτυρο στο ψωμί της κρατικής τηλεόρασης, καθώς ενισχύει το βασικό επιχείρημα, με το οποίο η Ρωσία εξαπέλυσε επίθεση εναντίον της Ουκρανίας πριν από τρεις μήνες.

Ρεπορτάζ επιλεκτικής φύσης

Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις που έχουν διενεργηθεί από το ξέσπασμα του πολέμου ως σήμερα οι Ρώσοι στην πλειονότητά τους υποστηρίζουν τον πόλεμο. Κι ενώ θα ήταν βολικό να τους χαρακτηρίσει κανείς θύματα της κρατικής προπαγάνδας, τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά.

Για παράδειγμα, παρότι υπάρχουν πηγές ειδήσεων επικριτικές προς το Κρεμλίνο, συχνά αυτές είναι προσβάσιμες μέσω VPN, ενώ έξω από τις μεγαλουπόλεις το ίντερνετ είναι ασταθές ή ανύπαρκτο. Όποιος λοιπόν δεν θέλει ή δεν μπορεί να έχει πρόσβαση σε εναλλακτικές πηγές πληροφόρησης, βλέπει – ή δεν βλέπει – ό,τι υπαγορεύει το κράτος. Δεν είδε για παράδειγμα ότι οι περισσότεροι από τους οχυρωμένους στο Άζοφσταλ δεν είχαν καμία σχέση με τα ακραία στοιχεία που πρόβαλε η τηλεόραση, ότι υπεύθυνοι για θηριωδίες εναντίον αμάχων είναι συχνά Ρώσοι στρατιώτες ή ότι μετά από εβδομάδες πολιορκίας η Μαριούπολη έγινε διεθνές σύμβολο για τη βαρβαρότητα του ρωσικού επιθετικού πολέμου.

Μουσικό διάλειμμα

Μουσικές εκπομπές όπου οι καλεσμένοι τραγουδούν, χορεύουν και γελούν παρεμβάλλονται στα δελτία ειδήσεων. Η “ειδική στρατιωτική επιχείρηση” μπορεί να περιμένει, ενώ ταμπού παραμένει κάθε είδους κριτική απέναντι στο στρατό. Όποιος έχει διαφορετική άποψη απειλείται με 15ετή κάθειρξη.

Ενέργειες όπως αυτή της δημοσιογράφου Μαρίνα Οβσιανίκοβα, η οποία μπήκε στο στούντιο με ένα αντιπολεμικό πλακάτ, αποσπούν την προσοχή, όμως δεν έχουν θέση στο δελτίο ειδήσεων. Το ίδιο ισχύει για τις αναφορές στις μεγάλες απώλειες του ρωσικού στρατού ή την αντίσταση των Ουκρανών, την οποία ορισμένοι αξιωματούχοι παραδέχονται ότι είχαν υποτιμήσει. “Θα εκπληρώσουμε όλα μας τα καθήκοντα μέχρι τη νίκη”, ακούν αντιθέτως οι τηλεθεατές από τα χείλη ενός στρατιώτη στο Λουχάνσκ.

Η στρογγυλή τράπεζα των προπαγανδιστών

Το πρόγραμμα της ημέρας κλείνει με το τοκ σόου του Βλαντίμιρ Σολόβιοφ, ενός εκ των επιφανέστερων προπαγανδιστών του Κρεμλίνου. Το θέμα είναι και πάλι η Μαριούπολη. Ο Σολόβιοφ πιθηκίζει τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και χλευάζει τους τελευταίους υπερασπιστές της πόλης λέγοντας ότι ο Πούτιν δεν τους λυπήθηκε αρκετά ώστε να τους επιτρέψει να πέσουν ως ήρωες.

Το λόγο μεταξύ των καλεσμένων παίρνει η αρχισυντάκτρια του κρατικού RT Μαργαρίτα Σιμονιάν, η οποία αποκαλεί τους Ουκρανούς δειλούς και ανήθικους. “Κοιτάξτε πώς παραδόθηκαν, με πράσινα εσώρουχα”, λέει αναφερόμενη στους άνδρες που υποχρεώθηκαν από τους Ρώσοτς να γδυθούν ώστε να τους γίνει σωματική έρευνα. “Παραδόθηκαν γιατί είναι ναζί. Και οι ναζί πάντα παραδίδονται”.

Κατερίνα Αλεξανδρίδη (dpa)