Ιδιαίτερα επικριτικός έναντι των συμμάχων και εταίρων στο ΝΑΤΟ για τη μη συνδρομή τους στον πόλεμο του Ιράν εμφανίστηκε εκ νέου ο Ντόναλντ Τραμπ κατά τη χθεσινή συνάντησή του με τον Γενικό Γραμματέα της Συμμαχίας, Μαρκ Ρούτε, στον Λευκό Οίκο, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επαναξιολόγησης της αμερικανικής συμμετοχής.
Λίγες ώρες μετά τις συνομιλίες, ο Τραμπ επανήλθε μέσω Truth Social με σκληρή ρητορική, υποστηρίζοντας ότι «το ΝΑΤΟ δεν ήταν εκεί, όταν το χρειαζόμασταν, και δεν θα είναι εκεί, αν το χρειαστούμε ξανά».
Σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, η άρνηση των συμμάχων να στηρίξουν τις ΗΠΑ απέναντι στο Ιράν αποτέλεσε «τεστ για το ΝΑΤΟ – και απέτυχαν», με την εκπρόσωπο Καρολάιν Λέβιτ να κάνει λόγο για εγκατάλειψη των Αμερικανών πολιτών, παρά τη διαχρονική στήριξη της Ευρώπης από την Ουάσιγκτον.
Η στάση του Ρούτε
Σε κάθε περίπτωση, η συνάντηση Τραμπ–Ρούτε πραγματοποιήθηκε κεκλεισμένων των θυρών, σε ιδιαίτερα φορτισμένο κλίμα. Ο Ρούτε, ωστόσο, επιχείρησε να διασκεδάσει τις εντυπώσεις.
Σε δηλώσεις του στο CNN, επαίνεσε τη «μετασχηματιστική κληρονομιά» του Τραμπ, ιδίως ως προς την πίεση που άσκησε στους συμμάχους για αύξηση των αμυντικών δαπανών κατά 5% του ΑΕΠ, πέρυσι. Η στάση του Ρούτε, -μέσω της «διπλωματίας της κολακείας»- έχει αποδώσει καρπούς σε προηγούμενες κρίσεις, όπως εκείνης με τη Γροιλανδία. Παρότι έχει επικριθεί αρκετά, βασικό σκοπό έχει τη διατήρηση της συνοχής της Συμμαχίας, σημειώνουν νατοϊκές πηγές.
Πάντως, πλήρης αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ δεν είναι απλή υπόθεση. Νομικά, ο Τραμπ δεν μπορεί να προχωρήσει μονομερώς σε τέτοια κίνηση, χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου.
Εναλλακτικά σενάρια «τιμωρίας»
Την ίδια στιγμή, δημοσίευμα της Wall Street Journal αποκαλύπτει ότι η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει εναλλακτικά σενάρια «τιμωρίας» συγκεκριμένων συμμάχων. Σύμφωνα με το σχέδιο, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να αποσύρουν στρατεύματα από χώρες που θεωρήθηκαν «μη χρήσιμες» για τις επιχειρήσεις κατά του Ιράν και να τα αναπτύξουν σε πιο «φιλικές». Παράλληλα, εξετάζεται ενδεχόμενο κλείσιμο αμερικανικής βάσης πιθανόν στην Ισπανία ή τη Γερμανία.
Στο «στόχαστρο» φαίνεται να βρίσκεται η Ισπανία, η οποία δεν έχει δεσμευτεί για αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ και δεν επέτρεψε χρήση του εναέριου χώρου της, καθώς και η Γερμανία, που άσκησε κριτική στον πόλεμο. Αντιθέτως, Πολωνία, Ρουμανία, Λιθουανία και Ελλάδα ενδέχεται να «επιβραβευθούν», καθώς θεωρούνται πιο υποστηρικτικές προς τις αμερικανικές θέσεις.
Εάν επιβεβαιωθεί το δημοσίευμα, το «ρήγμα» εντός της Συμμαχίας θα βαθύνει περαιτέρω, ενισχύοντας την αβεβαιότητα για το μέλλον της ευρωατλαντικής ασφάλειας. Ήδη άλλωστε οι Ευρωπαίοι παρασκηνιακά εργάζονται στη βάση της υπόθεσης ότι οι ΗΠΑ δεν θα συνδράμουν, σε περίπτωση που χρειαστεί.
