Τη δική του αποτίμηση της Διάσκεψης του Μονάχου, και της ομιλίας του υπ. Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο περί «νέας Δύσης» έκανε o πρώην Πρωθυπουργός της Ελλάδας και Γενικός Εισηγητής για τη Δημοκρατία στο Συμβούλιο της Ευρώπης, Γιώργος Πανανδρέου. Τον συναντήσαμε στο Μόναχο, όπου συμμετείχε στις εργασίες της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου.
Μιλώντας στo ελληνικό πρόγραμμα της Deutsche Welle σχολίασε τις θέσεις Ρούμπιο και το νέο αμερικανικό δόγμα ασφαλείας, αλλά και τη στάση των Ευρωπαίων, τις νέες προσλήψεις και στην Ευρώπη για την πυρηνική αποτροπή, αλλά και την απουσία μιας ηχηρής, σταθερής και συνεπούς ελληνικής παρουσίας στη συγκρότηση των νέων συμμαχιών και συσχετισμών σε παγκόσμιο επίπεδο, με φόντο τις τεκτονικές γεωπολιτικές ανακατατάξεις που συντελούνται.
«H Eλλάδα δεν φαίνεται στον ορίζοντα»
«Η Ελλάδα έχει χάσει χρόνο. H Eλλάδα δεν φαίνεται στον ορίζοντα. Δεν βλέπω τη φωνή, τη συμμετοχή της Ελλάδας -και αυτό το έχω ζήσει οκτώ χρόνια στο ελληνικό υπ. Εξωτερικών-. Eάν θέλει να έχει ισχύ, θα έχει ισχύ εάν είναι παντού, εάν συμμετέχει παντού, αλλά με προτάσεις, ιδέες και προωθώντας αρχές που να ενισχύουν όχι μόνο τον εαυτό μας, αλλά και τη συνεργασία με τους γείτονες και με την ευρύτερη περιφέρεια. Όταν η Ελλάδα παίζει αυτόν τον ρόλο, αποκτά κύρος, αποκτά δυνατότητες, αποκτά λόγο και μπορεί να προστατεύσει καλύτερα και τα δικά της εθνικά συμφέροντα», ανέφερε στην DW.
«Προστατεύουμε καλύτερα τα δικά μας συμφέροντα, συμμετέχοντας και δουλεύοντας με τους γείτονες και όχι ψάχνοντας, όπως φοβάμαι γίνεται σήμερα, ποιος θα είναι ο μεγάλος μας προστάτης, ο Μεγάλος Αδερφός», είπε ο Γιώργος Παπανδρέου τονίζοντας ότι «πρέπει να τελειώνουμε με αυτό» και προσθέτοντας ότι η καλύτερη προστασία είναι μια ισχυρή σε παγκόσμιο επίπεδο κοινότητα, όπως ο ΟΗΕ και η προστασία των εθνικών συμφερόντων βάσει αρχών.
«Είμαστε σε μια νέα πραγματικότητα»
Ως «απάντηση» στην «επιθετική» ομιλία του Αμερικανού αντιπροέδρου, Τζέι ντι Βανς, χαρακτηρίζει τη φετινή ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου.
Για τον Γιώργο Παπανδρέου, που διετέλεσε επίσης για σειρά ετών υπ. Εξωτερικών της Ελλάδας και έχει μακρά πείρα από διαβουλεύσεις σε επίπεδο ευρωπαϊκών και διεθνών θεσμών, αυτό που καταμαρτυρείται σήμερα είναι μια σύγκρουση ανάμεσα σε εκείνους που εκπροσωπούν την ειρηνική τάξη πραγμάτων που είχε οικοδομηθεί πάνω στις αρχές της δημοκρατίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, του κράτους Δικαίου και σε εκείνους που πρεσβεύουν το δίκαιο του ισχυρού. «Το δίκαιο του ισχυρού μας πάει σε συγκρούσεις, σε πολέμους, σε ανείπωτες καταστροφές».
Ο πρώην πρωθυπουργός τάσσεται υπέρ της αυτονομίας της Ευρώπης, κάτι που τόνισαν και ο Φρίντριχ Μερτς, ο Εμμανουέλ Μακρόν και ο Κιρ Στάρμερ στις ομιλίες τους, υπογραμμίζοντας ότι η αυτονομία αυτή δεν πρέπει να είναι μόνο αμυντική, αλλά και ενεργειακή – κάτι που πρέπει να δει και η Ελλάδα, «η οποία θα μπορούσε να είναι αυτόνομη ενεργειακά και δεν είναι», όπως παρατηρεί. Ταυτόχρονα θεωρεί σημαντική την οικονομική αυτονομία, την τόνωση της δημοκρατίας και της ενότητας.
Για τον ίδιο «αυτονομία σημαίνει συμμαχίες», παραπέμποντας στην ιστορική ομιλία του Καναδού πρωθυπουργού, Μαρκ Κάρνεϊ πρόσφατα στο Νταβός, ο οποίος μίλησε για την ανάγκη ενίσχυσης των μεσαίων δυνάμεων στον κόσμο, που πιστεύουν στο διεθνές Δίκαιο, τα ανθρώπινα δικαιώματα, την εδαφική κυριαρχία.
Περί πυρηνικής αποτροπής
«Συμφωνώ με τον Πέδρο Σάντσεθ. Πολύ σωστά λέει ότι ο στόχος μας δεν είναι να γίνουμε μια μεγάλη πυρηνική δύναμη, ανταγωνιζόμενοι τις άλλες μεγάλες δυνάμεις.Το αντίθετο θα έλεγα. Βεβαίως να μην έχουμε ψευδαισθήσεις, να έχουμε την άμυνά μας, αλλά να είμαστε εμείς οι πρωτεργάτες της αποπυρηνικοποίησης ή έστω των συνθηκών/συμφωνιών μεταξύ των κρατών και ειδικά μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων που θα είναι η μείωση και ο έλεγχος των πυρηνικών εξοπλισμών» ανέφερε ο Γιώργος Παπανδρέου.
Όπως επισημαίνει πρόκειται για μια «υπαρξιακή απειλή». Από την άλλη όμως τέτοιες συζητήσεις μας αποπροσανατολίζουν, όπως λέει, από τα πραγματικά προβλήματα της εποχής, όπως είναι η κλιματική αλλαγή, η δημόσια υγεία, η δημόσια παιδεία και πιθανές νέες πανδημίες, οι νέες τεχνολογίες, όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη.
Στη νέα εποχή πάντως κρίσιμος είναι ο δημοκρατικός έλεγχος, προκειμένου κάθε αλλαγή να εξυπηρετεί το συμφέρον των πολλών και όχι το συμφέρον των ισχυρών. «Εκεί πρέπει να είναι η Ευρώπη» αναφέρει ο Γιώργος Παναδρέου.
