Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, Ρώσοι εκπρόσωποι παρουσίασαν σε συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι έγγραφο που συνδέει τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία με μια ευρύτερη αναθεώρηση της αρχιτεκτονικής ασφαλείας στην Ευρώπη.
Τι σημαίνει για τη Ρωσία η επιστροφή στο 1997;
Η αναφορά στο 1997 αφορά την περίοδο πριν από τη μεγάλη διεύρυνση του ΝΑΤΟ προς την Ανατολική Ευρώπη. Τότε η Συμμαχία αριθμούσε 16 μέλη. Στη συνέχεια εντάχθηκαν η Πολωνία, η Τσεχία, η Ουγγαρία και αργότερα κράτη της Βαλτικής, των Βαλκανίων και της Σκανδιναβίας.
Η Μόσχα δεν ζητά επισήμως την αποχώρηση αυτών των χωρών από το ΝΑΤΟ, αλλά τον περιορισμό ή και την απομάκρυνση της στρατιωτικής παρουσίας της Συμμαχίας από το έδαφός τους.
Γιατί ανησυχούν οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης;
Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα επηρέαζε άμεσα την επιχειρησιακή ετοιμότητα του ΝΑΤΟ στην ανατολική πτέρυγα. Οι χώρες της Βαλτικής, για παράδειγμα, βασίζονται σε συμμαχικές αποστολές αεροπορικής επιτήρησης, ενώ η Γερμανία επενδύει στη δημιουργία μόνιμης ταξιαρχίας στη Λιθουανία. Παράλληλα, στη Ρουμανία αναπτύσσεται η αεροπορική βάση Μιχαήλ Κογκαλνιτσεάνου, η οποία αναμένεται να εξελιχθεί στη μεγαλύτερη αεροπορική εγκατάσταση του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη.
Οι κυβερνήσεις της περιοχής απορρίπτουν κατηγορηματικά τα ρωσικά αιτήματα. Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ δήλωσε ότι «σε καμία περίπτωση» δεν θα επιτραπεί να καθοριστούν νέοι κανόνες ασφαλείας για την Ευρώπη χωρίς τη συμμετοχή των ευρωπαϊκών κρατών. Παρόμοια ήταν η θέση του πρωθυπουργού της Εσθονίας Κρίστεν Μίχαλ, ο οποίος τόνισε ότι η ευρωπαϊκή τάξη ασφαλείας «λειτουργεί καλά» και δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης με τη Ρωσία.
Μπορεί να αλλάξει η ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας;
Οι χώρες της ανατολικής πτέρυγας υπογραμμίζουν ότι κάθε κράτος έχει δικαίωμα να επιλέγει ελεύθερα τις συμμαχίες του και ότι η Ρωσία δεν διαθέτει δικαίωμα βέτο στις αποφάσεις του ΝΑΤΟ.
Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι η πρόταση αποτελεί κυρίως διαπραγματευτικό εργαλείο του Κρεμλίνου ενόψει πιθανών συνομιλιών για το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία. Ωστόσο, η επαναφορά του ζητήματος αναζωπυρώνει τις ανησυχίες σε χώρες που φοβούνται ότι η ασφάλειά τους θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ μεγάλων δυνάμεων.
Επιμέλεια: Στέφανος Γεωργακόπουλος






