Τροποποιήσεις σε σκληρή κατεύθυνση
Όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά, η αρχική πρόταση της Κομισιόν υπέστη συνολικά 38 τροποποιήσεις προς το αυστηρότερο. Υπενθυμίζεται ότι στα μέσα Μαρτίου είχε αποκαλυφθεί στον γερμανικό Τύπο ότι Χριστιανοδημοκράτες και ακροδεξιοί της AfD συνεννοούνταν παρασκηνιακά για τη διαμόρφωση της πρότασης, σε αντίθεση με όσα υποστήριζε ο επικεφαλής του ΕΛΚ, Βαυαρός Χριστιανοκοινωνιστής Μάνφρεντ Βέμπερ. Τότε ο Βέμπερ είχε προσπαθήσει να παρουσιαστεί ως αγνοών αυτές τις παρασκηνιακές προσυνεννοήσεις με μια μάλλον «χλιαρή» δήλωση-διάψευση. Τώρα αποδεικνύεται ότι η σύμπλευση ήταν πλήρης και οργανωμένη.
Συνειδητή απόφαση του Βέμπερ
«Το ότι ο Βέμπερ προώθησε αυτή την ρύθμιση με τη βοήθεια της Ακροδεξιάς είναι συνειδητή του απόφαση. Το γεγονός ότι η Ακροδεξιά στο κοινοβούλιο υποδέχτηκε την ψηφοφορία με χειροκροτήματα δείχνει ότι τη βλέπουν ως βάση για περαιτέρω συνεργασία με τους συντηρητικούς σε άλλους τομείς. Πιθανότατα έχουν δίκιο σε αυτό» σχολιάζει η taz.
Ειδικά για την περίπτωση της Γερμανίας η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί πρακτικά την εγκατάλειψη της τήρησης αποστάσεων από την Ακροδεξιά με το αποκαλούμενο «Δημοκρατικό Τείχος». Την ώρα που η AfD παραμένει σταθερά δεύτερη πολιτική δύναμη στη χώρα και καταγράφει υπερδιπλασιασμό των ποσοστών της σε εκλογές σε κρατίδια της πρώην Δυτικής Γερμανίας, η λογική που φαίνεται να εξαπλώνεται στις τάξεις της Χριστιανοδημοκρατίας και την οποία εκφράζουν και κάποιοι βουλευτές της σε ιδιωτικές συζητήσεις είναι ότι δεν μπορεί να αποκλείεται συνολικά η συνεργασία με το κόμμα που σε πολλά κρατίδια είναι και επίσημα χαρακτηρισμένο ως ακροδεξιό από την Υπηρεσία για την Προστασία του Συντάγματος (Verfassungsschutz).
Τρέχοντας πίσω από την Ακροδεξιά
«Είναι λάθος να τρέχεις πίσω από την Ακροδεξιά για να την αντιμετωπίσεις» δήλωσε αμέσως μετά την ψηφοφορία ο ευρωβουλευτής των Πρασίνων Έρικ Μάρκβαρτ, που έχει ασχοληθεί με το προσφυγικό εδώ και χρόνια, ήδη ως πρώην δημοσιογράφος και έχει βιώσει από κοντά καταστάσεις σαν εκείνη στη Μόρια.
H εκπρόσωπος των σοσιαλδημοκρατών, Μπίργκιτ Ζίπελ έκανε λόγο για «σπάσιμο ενός ταμπού από το ΕΛΚ», καθώς ουσιαστικά η νέα ρύθμιση εξισώνει τους αιτούντες άσυλο των οποίων η αίτηση απορρίφθηκε με τους καταδικασμένους εγκληματίες. Πάντως υπέρ του νέου κανονισμού ψήφισαν και ορισμένοι σοσιαλδημοκράτες ευρωβουλευτές από χώρες με σκληρή πολιτική στο μεταναστευτικό, όπως η Δανία.
Δεν πρόκειται λοιπόν για μια «απλή» ψηφοφορία για ένα επιμέρους θέμα όπως επιχειρούν να το παρουσιάσουν ορισμένοι κύκλοι στον συντηρητικό Τύπο. Όπως προειδοποιεί το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες (ECRE) «το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας αντιπροσωπεύει μια σαφή οπισθοδρόμηση από τα πρότυπα των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ενέχει τον κίνδυνο να υπονομεύσει βασικές αρχές του δικαίου της ΕΕ».
Νομιμοποίηση ακροδεξιών αφηγήσεων
Όπως επισημαίνεται στη σχετική ανακοίνωση «με αυτόν τον τρόπο, το ΕΛΚ όχι μόνο αποδυνάμωσε βασικές εγγυήσεις και αρχές, αλλά συνέβαλε επίσης ενεργά στη νομιμοποίηση ακροδεξιών αφηγήσεων και πολιτικών προσεγγίσεων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, συμπεριλαμβανομένου του θέματος της μετανάστευσης. Αυτή η πολιτική επιλογή έχει σοβαρές συνέπειες. Η ομαλοποίηση της ρητορικής και των μέτρων που στιγματίζουν τους μετανάστες και διαβρώνουν την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων σηματοδοτεί την προθυμία των κυρίαρχων φορέων να εγκαταλείψουν τις μακροχρόνιες δημοκρατικές εγγυήσεις, συμπεριλαμβανομένου του cordon sanitaire. Μια τέτοια μετατόπιση επηρεάζει βαθιά και δημιουργεί ένα επικίνδυνο προηγούμενο για τη μελλοντική χάραξη πολιτικής της ΕΕ».
Αποτροπή με κάθε κόστος
Μεταξύ των πιο προβληματικών στοιχείων όπως καταγράφονται από το ECRE είναι τα μέτρα που επιτρέπουν σε κράτη-μέλη τις απελάσεις σε τρίτες χώρες με τις οποίες τα άτομα δεν έχουν καμία σχέση, συμπεριλαμβανομένων των λεγόμενων «κέντρων επιστροφής», αποδυναμώνουν το ανασταλτικό αποτέλεσμα των εφέσεων, αυξάνοντας τον κίνδυνο παράνομων απελάσεων πριν τα δικαστήρια μπορέσουν να αξιολογήσουν τις ανάγκες προστασίας, απαιτούν από τα κράτη-μέλη να εκδίδουν αποφάσεις επιστροφής ακόμη και όταν η απομάκρυνση δεν είναι ρεαλιστικά εφικτή, αφήνοντας τα άτομα παγιδευμένα σε παρατεταμένο νομικό κενό, επιβάλλουν διευρυμένες υποχρεώσεις στα άτομα, σε συνδυασμό με τιμωρητικές κυρώσεις για μη συμμόρφωση, ακόμη και όταν τα εμπόδια είναι πέρα από τον έλεγχό τους.
«Η ψήφος αυτή ενισχύει μια καταναγκαστική και τιμωρητική προσέγγιση στη μετανάστευση που δεν είναι ούτε αποτελεσματική ούτε ευθυγραμμίζεται με τις θεμελιώδεις αξίες της ΕΕ», καταλήγει η ανακοίνωση του ECRE. «Αυτό που διακυβεύεται δεν είναι μόνο το περιεχόμενο ενός νομοθετήματος, αλλά και η κατεύθυνση της χάραξης πολιτικής της ΕΕ. Η ομαλοποίηση της ακροδεξιάς ρητορικής και των πολιτικών για τη μετανάστευση κινδυνεύει να αναδιαμορφώσει ριζικά την προσέγγιση της ΕΕ μακριά από τα δικαιώματα, τα αποδεικτικά στοιχεία και τη βιωσιμότητα, και προσανατολίζεται στην αποτροπή με κάθε κόστος».
Τα επόμενα βήματα
Μετά την έγκριση του Κοινοβουλίου, οι εκπρόσωποι του Συμβουλίου της ΕΕ, του Κοινοβουλίου και της Επιτροπής πρέπει τώρα να συμφωνήσουν στο τελικό νομικό κείμενο για το οποίο απαιτείται η έγκριση των άλλων οργάνων της ΕΕ. Δεδομένου ότι η Επιτροπή και οι εκπρόσωποι των κρατών-μελών αντιμετωπίζουν αυτό το ζήτημα ως προτεραιότητα, αναμένεται σύντομα μια συμφωνία μέσω της λεγόμενης διαδικασίας τριμερούς διαλόγου. Μια συμφωνία που πιθανώς αλλάζει την ίδια την ταυτότητα της ΕΕ.
Πηγές: ECRE, taz, ARD
