Για πρώτη φορά μετά από χρόνια στασιμότητας στο Κυπριακό, οι επετειακές εκδηλώσεις πραγματοποιούνται εν μέσω εξελίξεων λόγω της άφιξης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες στην Κύπρο στις 27 Ιουλίου , και εν μέσω προσδοκιών ότι η επίσκεψή του θα ανοίξει τον δρόμο για νέα διευρυμένη διάσκεψη και επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.
Σε ομιλία του για τη μαύρη επέτειο, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης συνέδεσε ευθέως τη μνήμη του 1974 με την τρέχουσα διπλωματική προσπάθεια, δηλώνοντας ότι «ο στόχος είναι ο καθορισμός και η σύγκληση μιας διευρυμένης διάσκεψης, κατά τη διάρκεια της οποίας θα ανακοινωθεί η επανέναρξη των συνομιλιών από εκεί που διακόπηκαν».
Πρόσθεσε ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά έχει ήδη διαβιβάσει την ετοιμότητά της στον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, επισημαίνοντας πως πλέον η προσοχή στρέφεται στη στάση της Τουρκίας και εκφράζοντας την ελπίδα ότι κατά την επίσκεψη του κ. Γκουτέρες θα υπάρξουν θετικές ανακοινώσεις.
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε και το ανθρωπιστικό ζήτημα των αγνοουμένων. Μιλώντας σε εκδήλωση μνήμης για τους αγνοούμενους του 1974, αποκάλυψε ότι θα θέσει το θέμα στην κοινή συνάντηση που θα έχει με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, ζητώντας να επιτραπούν ανασκαφές στις λεγόμενες στρατιωτικές περιοχές όπου υπάρχουν πληροφορίες για πιθανούς χώρους ταφής αγνοουμένων.
Όπως ανέφερε, ευελπιστεί ότι η τουρκική πλευρά θα ανταποκριθεί θετικά, ώστε να υπάρξει πρόοδος σε ένα από τα πλέον ευαίσθητα ανθρωπιστικά κεφάλαια του Κυπριακού.
Εν τη απουσία Ερντογάν
Την ίδια ώρα, στα κατεχόμενα πραγματοποιούνται εκδηλώσεις για την επέτειο της τουρκικής εισβολής, με αποκορύφωμα τη στρατιωτική παρέλαση το απόγευμα. Σε αντίθεση με τα προηγούμενα χρόνια, ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν μετέβη φέτος στην Κύπρο και αντ’ αυτού στις εκδηλώσεις θα παραστεί ο αντιπρόεδρος της χώρας Τζεβντέτ Γιλμάζ.
Σημειώνεται ότι ο Τούρκος Πρόεδρος είχε καταστήσει σχεδόν πάγια πρακτική την παρουσία του στις εκδηλώσεις της 20ής Ιουλίου. Το 2024, με αφορμή τη συμπλήρωση 50 χρόνων από την τουρκική εισβολή,είχε πραγματοποιήσει μία ιδιαίτερα συμβολική επίσκεψη, επαναλαμβάνοντας την θέση της Άγκυρας υπέρ της λύσης δύο κρατών, ενώ και το 2025 είχε δώσει το παρών στις επετειακές εκδηλώσεις, συνδυάζοντας την επίσκεψη με εγκαίνια έργων στα κατεχόμενα και πολιτικά μηνύματα στήριξης προς την τουρκοκυπριακή ηγεσία.
Η φετινή απουσία του προβάλλεται ήδη από τον τουρκοκυπριακό Τύπο, με δημοσιεύματα να τη συνδέουν με τις εξελίξεις γύρω από το Κυπριακό και την επικείμενη επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες, εκτιμώντας ότι η Άγκυρα επιδιώκει να διατηρήσει χαμηλότερους τόνους ενόψει των επαφών που αναμένονται τις επόμενες ημέρες.
