Οικονομική βοήθεια από το Ταμείο Αλληλεγγύης της ΕΕ για την αποκατάσταση ζημιών μετά την κακοκαιρία του 2019 λαμβάνει η Κρήτη. Δέκα φορές έχει παρέμβει μέχρι στιγμής το Ταμείο στην Ελλάδα.Η παρέμβαση του Ταμείου εγκρίθηκε την Τετάρτη σχεδόν ομόφωνα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Πρόκειται για συνολικό ποσό 4,5 εκατομμυρίων ευρώ. Προκαταβολή ύψους 10% είχε εκταμιευθεί τον Ιούλιο του 2019, δύο μήνες μετά την υποβολή της αίτησης. Όπως επισημαίνει ο ευρωβουλευτής της Ν.Δ. Μιχάλης Κεφαλογιάννης “είναι σημαντικό πως η ΕΕ έχει συγκεκριμένα Ταμεία, τα οποία ενεργοποιεί για θεομηνίες και δύσκολες καταστάσεις στα κράτη-μέλη και σε ιδιαίτερες περιοχές, όπως είναι η Κρήτη. Πέρσι είχαμε τεράστιες καταστροφές στην Κρήτη. Ενεργοποιήθηκε ο κρατικός μηχανισμός, αλλά κι εμείς εδώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο και τελικά εγκρίθηκε ένα κονδύλι για την αποκατάσταση των ζημιών”.
Τον Φεβρουάριο του 2019 το χαμηλό βαρομετρικό “Ωκεανίς”, προερχόμενο από τη Σιβηρία, είχε χτυπήσει την Κρήτη με ιδιαίτερα ισχυρούς ανέμους και βροχοπτώσεις, προκαλώντας πλημμύρες, χαλάζι, κατολισθήσεις και τελικά σοβαρές ζημιές στις υποδομές του νησιού, ιδιαίτερα στο οδικό δίκτυο. Αλλά και η αγροτική παραγωγή υπέστη ζημιές. Βέβαια η έκτακτη βοήθεια που προβλέπει η ΕΕ στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν μπορεί παρά να καλύψει μόνο ένα μικρό μέρος από τις ζημιές που είχε προκαλέσει η κακοκαιρία. “Βεβαίως θα θέλαμε να είναι τα κονδύλια αυτά πολύ πιο αυξημένα για να καλύπτουν ανάγκες που δεν έχει τη δυνατότητα ο κρατικός μηχανισμός να καλύπτει σε αυτό το μέγεθος”, επισημαίνει ο Έλληνας ευρωβουλευτής.
Μεγάλος αριθμός παρεμβάσεων στην Ελλάδα
Το Ταμείο ιδρύθηκε το 2002. Η Ελλάδα είναι μία από τις χώρες που έχουν επωφεληθεί περισσότερο από τη λειτουργία του, καθώς μέχρι σήμερα έχει λάβει οικονομική βοήθεια σε οκτώ περιπτώσεις: στις πυρκαγιές του 2007, στις πλημμύρες του ποταμού Έβρου το 2006 και το 2015, μετά από σεισμούς στην Κεφαλονιά, στη Λευκάδα, στην Κω και τη Λέσβο, αλλά και τώρα λόγω της κακοκαιρίας του 2019 στην Κρήτη. Σημειώνεται πάντως ότι το Ταμείο δεν καλύπτει την αποκατάσταση ζημιών σε ιδιωτικές περιουσίες. Οι περισσότερες παρεμβάσεις του Ταμείου Αλληλεγγύης έχουν γίνει στην Ιταλία, οκτώ παρεμβάσεις καταγράφει η Ρουμανία, επτά η Γαλλία και τέσσερις η Γερμανία, με τελευταίο “επείγον περιστατικό” τις πλημμύρες στη Βαυαρία τον Μάιο του 2016.
Φαίνεται ότι τα τελευταία χρόνια οι ανάγκες πολλαπλασιάζονται, όπως και οι ζημιές που αφήνουν πίσω τους τα έντονα καιρικά φαινόμενα. Πολλοί κάνουν λόγο για συνέπειες της κλιματικής αλλαγής. Ωστόσο οι συνέπειες αυτές δεν εξαντλούνται μόνο στις υποδομές, αλλά επεκτείνονται και στην αγροτική παραγωγή. Ίσως να είναι και αυτή μια συζήτηση του μέλλοντος. Όπως τονίζει ο Έλληνας ευρωβουλευτής “δυστυχώς εμείς έχουμε και άλλα θέματα λόγω της κλιματικής αλλαγής, με τη μείωση της παραγωγής στα αγροτικά προϊόντα. με συγκεκριμένες ασθένειες που δεν ήταν συνηθισμένες τα προηγούμενα χρόνια. Και πάλι ζητούμε τη βοήθεια της ΕΕ”.
Δεν απορροφώνται πάντα τα χρήματα στην ΕΕ
Ασφαλώς υπάρχει πλαφόν στη χορήγηση οικονομικής βοήθειας, καθώς ο ισχύων κανονισμός ορίζει ένα μέγιστο ετήσιο ποσό 500 εκατομμυρίων ευρώ για τις παρεμβάσεις του Ταμείου Αλληλεγγύης. Φαίνεται πάντως ότι τα χρήματα αυτά όχι μόνο δεν επαρκούν αλλά προς το παρόν δεν μπορούν καν να απορροφηθούν. Όπως επισημαίνει στην έκθεσή της η εισηγήτρια του Ευρωπαϊκό Κοινοβουλίου για το ζήτημα, Εύα Καϊλή, μεγάλο μέρος των πιστώσεων που είχαν δεσμευθεί για το 2019 χρησιμοποιήθηκαν σε πολύ περιορισμένο βαθμό γι αυτό ανακατανέμονται σε άλλες δράσεις. Από εκεί εκταμιεύεται και η τελευταία παρέμβαση του Ταμείου στην Κρήτη.
Γιάννης Παπαδημητρίου, Στρασβούργο
