Μια αποτυχία στο Κυπριακό και ενδεχόμενη αναζωπύρωση της έντασης στο Αιγαίο θα οδηγούσαν πιθανότατα στην επιδείνωση των σχέσεων ΕΕ-Άγκυρας. Μια τέτοια εξέλιξη θέλει να αποτρέψει η καγκελάριος.Την Παρασκευή το απόγευμα η καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ επικοινώνησε με τον τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Όπως προκύπτει από ανακοίνωση του κυβερνητικού εκπροσώπου Στέφεν Ζαίμπερτ η συνομιλία επικεντρώθηκε κυρίως σε θέματα που αφορούν τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, το Κυπριακό ενόψει της πενταμερούς και τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας. Σε αυτό το πλαίσιο «η καγκελάριος τόνισε», σύμφωνα με την ανακοίνωση, «πως μόνο με διάλογο και στη βάση του διεθνούς δικαίου θα μπορέσουν να λυθούν τα διαφιλονικούμενα ζητήματα στην ανατολική Μεσόγειο». Σε ό,τι αφορά το Κυπριακό, «η καγκελάριος χαιρέτισε την αναγγελία της προσεχούς έναρξης ανεπίσημων συνομιλιών με τη μεσολάβηση των Ηνωμένων Εθνών». Εκτός αυτού «επαναβεβαίωσε τη σημασία ευρείας φάσεως και εποικοδομητικών σχέσεων ανάμεσα στην ΕΕ και την Τουρκία.»
Γερμανικά διλήματα
Η επικοινωνία της καγκελαρίου με τον τούρκο πρόεδρο Ερντογάν την Παρασκευή και μια ημέρα νωρίτερα, την Πέμπτη, με τον πρόεδρο της Κύπρου Νίκο Αναστασιάδη κινείται σαφώς στο πλαίσιο του διαμεσολαβητικού ρόλου της Γερμανίας ανάμεσα στην Τουρκία και τα δύο κράτη-μέλη της ΕΕ, Ελλάδα και Κύπρο. Η παρέμβαση κρίθηκε αναγκαία επειδή είναι ορατός ο κίνδυνος μιας έντασης των ελληνοτουρκικών σχέσεων και αποτυχίας στην επίλυση του Κυπριακού. Μέχρι στιγμής παραμένει ανοιχτό πότε θα διεξαχθεί η επόμενη συνάντηση των ελληνοτουρκικών διερευνητικών επαφών, ενώ την ίδια στιγμή το τουρκικό ωκεανογραφικό «Τσεσμέ» πραγματοποιεί έρευνες στο Αιγαίο και διεξάγεται η μεγάλη στρατιωτική άσκηση «Γαλάζια Πατρίδα». Στο δε Κυπριακο επτά εβδομάδες πριν την έναρξη της πενταμερούς στη Γενεύη επικρατεί κατά τα φαινόμενα μια αγεφύρωτη διάσταση απόψεων ανάμεσα στην Άγκυρα και τη Λευκωσία: ενώ η ελληνοκυπριακή πλευρά υποστηρίζει ως λύση τη διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία, Τουρκοκύπριοι και Τουρκία προβάλουν τη λύση των δύο ανεξάρτητων κρατών.
Η αποτυχία στο Κυπριακό και η αναζωπύρωση της έντασης στο Αιγαίο θα οδηγούσαν σχεδόν σίγουρα στην επιδείνωση των σχέσεων της ΕΕ με την Άγκυρα. Μια τέτοια εξέλιξη θέλει να αποτρέψει η καγκελάριος. Σύμφωνα με τη γερμανική θεώρηση, η Τουρκία είναι ένας σημαντικός στρατηγικός εταίρος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ στην περιοχή της ανατολικής Μεσογείου και διαδραματίζει ένα σημαντικό ρόλο για την ασφάλεια της διατλαντικής συμμαχίας και για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας όπως και στο προσφυγικό. Εκτός αυτού, μια επιδείνωση των σχέσεων ΕΕ-Τουρκίας θα προέτρεπε, ενδεχομένως, την Άγκυρα να αναπτύξει στενότερες σχέσεις με τη Ρωσία και την Κίνα. Υπό αυτό το πρίσμα, η Γερμανία αναμένει τόσο από την Ελλάδα όσο από την Κύπρο να επιδείξουν και αυτές μια εποικοδομητική στάση. Ενδεικτική είναι η επισήμανση της καγκελαρίου σε ανακοίνωση μετά τη τηλεδιάσκεψη της με τον Νίκο Ανασταστιάδη: Για να επιτευχθεί πρόοδος χρειάζεται από τις «δύο πλευρές ανοιχτό μυαλό, διάθεση για συμβιβασμό και θάρρος».
Παναγιώτης Κουπαράνης, Βερολίνο
