Της Ράνιας Γάτου
Ποιήτριας, Δοκιμιογράφου & Ερευνήτριας, Εικαστικού
«Δεν αγγίζω μονάχα την καρδιά —
τη ρωτώ αν θέλει να συνεχίσει να αγαπά.»
Le Professeur Auxentios Kalagkos
Ο Καθηγητής Αυξέντιος Καλαγκός, με μια διαδρομή που υπερβαίνει τα στενά όρια της ιατρικής επιστήμης για να αγγίξει τον σιωπηλό πυρήνα της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, έχει προσφέρει τις πολύτιμες καρδιοχειρουργικές του γνώσεις όχι μόνο σε σύγχρονα νοσοκομεία αλλά και σε αυτοσχέδιες χειρουργικές αίθουσες, κάτω από αντίξοες συνθήκες, σε χώρες όπως η Μοζαμβίκη, ο Λίβανος, η Νιγηρία, το Μαρόκο, το Κιργιστάν, η Μολδαβία, η Αλγερία, η Σενεγάλη και το Κονγκό. Εκεί όπου ο πόνος έχει εγκατασταθεί ως μόνιμος κάτοικος και η ελπίδα σπανίζει, ο Καθηγητής δεν προσφέρει απλώς θεραπείες, αλλά υψώνει αθόρυβα γέφυρες ζωής· χτίζει με τα χέρια και το ήθος του σπάνιες συμμαχίες αλληλεγγύης, αφήνοντας πίσω του μια αύρα από φως, που διαχέεται σ’ εκείνα τα τοπία όπου η ζωή ζητά να νικήσει τη φθορά.
Συνέντευξη (8η) του Καθηγητή Καρδιοχειρουργικής Αυξέντιου Καλαγκού στη Ράνια Γάτου, Ποιήτρια, Δοκιμιογράφο & Ερευνήτρια, Εικαστικό
Ο Καθηγητής Δρ. Αυξέντιος Καλαγκός
Καρδιοχειρουργός | Καθηγητής Παιδιατρικής Καρδιαγγειακής Χειρουργικής, μιλάει στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΝΩΜΗ
Αυξέντιος Καλαγκός
Καρδιοχειρουργός | Καθηγητής Παιδιατρικής Καρδιαγγειακής Χειρουργικής
Στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης και των ιατρικών υπερεξελίξεων, όπου οι μηχανισμοί του σώματος συχνά απογυμνώνονται από την ψυχή τους, το έργο του Καθηγητή Αυξέντιου Καλαγκού υπενθυμίζει με τρόπο ουσιώδη ότι η καρδιά παραμένει ταυτόχρονα βιολογικό όργανο και πνευματικό σύμπαν. Με χειρουργική δεξιοτεχνία που αγγίζει τα όρια της τέχνης και με επιστημονική ακρίβεια εφάμιλλη της νανοτεχνολογίας, ο διεθνούς φήμης καρδιοχειρουργός μάς προσφέρει ένα σπάνιο παράδειγμα ιατρού-στοχαστή, όπου η ανθρώπινη εν-συναίσθηση δεν υποχωρεί, αλλά συγκατοικεί αρμονικά με την αυστηρή επιστημονική γνώση.Η «χειρουργική διαδρομή» του Καθηγητή Aυξέντιου Καλαγκού δεν περιορίζεται στην ανατομική επέμβαση επί της καρδιάς· διαγράφει, αντιθέτως, μια υπαρξιακή τροχιά, όπου η τεχνολογία υπηρετεί το ανθρώπινο πρόσωπο και η πράξη της διάνοιξης του στέρνου μετατρέπεται σε προσκύνημα στη μυστικότητα του πόνου. Δεν είναι τυχαίο ότι το χειρουργικό του έργο δεν εξαντλείται στην τεχνική πρωτοπορία· το χαρακτηρίζει η ηθική προσφορά, η αδιάκοπη δράση υπέρ των αδυνάτων και η επίμονη πίστη στην πανανθρώπινη αξία της υγείας ως δικαίωμα και όχι ως προνόμιο.Σε έναν κόσμο που συχνά αναζητά λύσεις χωρίς να αγγίζει τις ρίζες του ανθρώπινου δράματος, ο Καθηγητής Αυξέντιος Καλαγκός επιμένει να χειρουργεί με όραμα: με μία σκέψη που βλέπει την καρδιά όχι μόνο ως αντλία αίματος, αλλά ως φορέα ζωής, ιστορίας και ελπίδας.
Συνέντευξη με τον Καθηγητή Αυξέντιο Καλαγκό: Η καρδιοχειρουργική ως τέχνη, ήθος και αλληλεγγύη
Ράνια Γάτου: Κύριε Καθηγητά, έχετε συνδέσει τη χειρουργική πράξη με την έννοια της ηθικής προσφοράς και της παγκόσμιας αλληλεγγύης. Ποιο είναι το βαθύτερο όραμα που οδηγεί τα χέρια σας όταν εισέρχεστε στην καρδιά ενός ανθρώπου;
Καθηγητής Αυξέντιος Καλαγκός: Όταν ανοίγεται το στέρνο ενός ανθρώπου, δεν προσεγγίζεται απλώς ένα όργανο. Αντικρίζεται μια ζωή που γράφεται με παλμούς, γεμάτη ιστορίες και ελπίδες. Το βαθύτερο όραμα δεν περιορίζεται στην τεχνική επιδιόρθωση, αλλά στην αποκατάσταση της ροής της ελπίδας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Η χειρουργική δεν αποτελεί πράξη εξουσίας, αλλά έκφραση αλληλεγγύης στον πόνο και στον αγώνα για ζωή, σύμφωνα με τις αρχές της ιατρικής ηθικής (Beauchamp & Childress, 2013).
Βιβλιογραφία:
Beauchamp, T. L., & Childress, J. F. (2013). Principles of Biomedical Ethics (7th ed.). Oxford University Press.
Ράνια Γάτου: Στην εποχή της ρομποτικής και των βιοτεχνολογικών επαναστάσεων, πώς φαντάζεστε το μέλλον της καρδιοχειρουργικής; Πώς διατηρείται η ανθρώπινη διάσταση σε αυτό το τεχνοκρατικό πλαίσιο; Η δική σας διαδρομή Κύριε Καθηγητά — σύμβολο διεθνούς αριστείας και βαθιάς εν-συναίσθησης — καθιστά την απάντηση ιδιαίτερα πολύτιμη, καθώς γεφυρώνετε με μοναδικό τρόπο την επιστήμη με τον άνθρωπο.
Καθηγητής Αυξέντιος Καλαγκός: Καθώς η παρούσα συνομιλία αποτελεί την όγδοη συνέντευξή μας, αισθάνομαι την ανάγκη να εκφράσω την ειλικρινή μου εκτίμηση και να αναγνωρίσω την ακεραιότητα του λόγου σας — όχι απλώς ως έκφραση γνώσης, αλλά ως μια γαλήνια αρμονία σκέψης και ήθους. Η φωνή που αναδύεται από εσάς, chère Madame Ράνια Γάτου, αντηχεί απαλά σε έναν κόσμο που συχνά χάνεται στην ταχύτητα και την επιφάνεια. Μέσα από τη συνέπεια λόγων και πράξεων, αναδύεται μια αυθεντικότητα που εμπνέει, μια σοφία που αγγίζει την ψυχή και προσφέρει γαλήνη στο πνεύμα.
Βιβλιογραφία:
- MacIntyre, A. (1981). After Virtue: A Study in Moral Theory. University of Notre Dame Press.
(Για την αρετή, την ηθική ακεραιότητα και την συνέπεια λόγων και πράξεων.) - Noddings, N. (1984). Caring: A Feminine Approach to Ethics & Moral Education. University of California Press.
(Για την ηθική φροντίδα, την αυθεντικότητα και την ανθρώπινη σοφία ως θεμέλια της ηθικής ζωής.) - Gardner, H. (1995). Leading Minds: An Anatomy of Leadership. Basic Books.
(Για την αυθεντικότητα και τη σοφία ως κρίσιμα στοιχεία ηγεσίας που εμπνέει.) - Frankl, V. E. (1946). Man’s Search for Meaning. Beacon Press.
(Για τη γαλήνη του πνεύματος και την ψυχική αντοχή μέσα στις δοκιμασίες της ζωής.)
ΡΑΝΙΑ ΓΑΤΟΥ Μέσα από αυτό το πρίσμα, ας αναλογιστούμε τι μας επιφυλάσσει το μέλλον της καρδιοχειρουργικής;
Καθηγητής Αυξέντιος Καλαγκός: Στην εποχή της ρομποτικής και των βιοτεχνολογικών επαναστάσεων, το μέλλον της καρδιοχειρουργικής διαγράφεται με νέες δυνατότητες όπως εξατομικευμένα εμφυτεύματα, 3D εκτύπωση και τεχνητή νοημοσύνη που υποστηρίζουν τη λήψη αποφάσεων. Παρά την πρόοδο της τεχνολογίας, η ανθρώπινη διάσταση παραμένει θεμέλιο, καθώς το άγγιγμα και η συμπόνοια του χειρουργού δεν μπορούν να αντικατασταθούν. Η τεχνολογία λειτουργεί ως εργαλείο που συμπληρώνει την ανθρώπινη σχέση, χωρίς να την υποκαθιστά (Topol, 2019).
Βιβλιογραφία:
- Topol, E. J. (2019). Deep Medicine: How Artificial Intelligence Can Make Healthcare Human Again. Basic Books.
(Εξετάζει πώς η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να ενισχύσει την ιατρική φροντίδα, διατηρώντας την ανθρωπιά στον πυρήνα της.) - Dilsizian, S. E., & Siegel, E. L. (2014). Artificial Intelligence in Medicine and Cardiology. Journal of the American College of Cardiology, 63(16), 1573–1576.
(Αναλύει την εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης στην καρδιολογία και τις δυνατότητες βελτίωσης της διάγνωσης και θεραπείας.) - Verghese, A. (2018). The Importance of Being Human in the Age of Technology. The New England Journal of Medicine, 379(1), 1-3.
(Υπογραμμίζει την αναντικατάστατη αξία της ανθρώπινης επαφής και συμπόνιας στη σύγχρονη ιατρική.)
Ράνια Γάτου: Κύριε Καθηγητά, Σε μια εποχή που η ταχύτητα ακυρώνει τη σιωπή και η πληροφορία καταργεί τη σοφία, η παρουσία σας λειτουργεί σαν πυξίδα ηθικής και πίστης στον άνθρωπο. Έχετε μιλήσει για τη “χειρουργική ως τέχνη”. Ποια είναι η στιγμή που αγγίζετε το όριο μεταξύ επιστήμης και ποίησης;
Καθηγητής Αυξέντιος Καλαγκός: Η χειρουργική αποτελεί σημείο σύζευξης επιστήμης και τέχνης, όπου η απόλυτη συγκέντρωση και η προσεκτική τεχνική μετασχηματίζουν το χειρουργικό χώρο σε έναν ιερό τόπο, εντός του οποίου η ζωή επανέρχεται μέσω της σιωπής και της αφοσίωσης. Αυτή η εμπειρία συνάδει με τις παρατηρήσεις του Sacks (2012), ο οποίος αναδεικνύει την πολυπλοκότητα και το βάθος της ανθρώπινης εμπειρίας μέσα από την τέχνη και την επιστήμη. Η φιλοσοφική θεώρηση του Gadamer (1975) υποστηρίζει ότι η τέχνη είναι μέσο αποκάλυψης της αλήθειας, διαμέσου μιας εκστατικής ερμηνείας που υπερβαίνει την απλή τεχνική γνώση. Επιπλέον, όπως τονίζει ο Pellegrino (2007), η ιατρική ως τέχνη ενσωματώνει ηθικές και ανθρωπιστικές αξίες, καθιστώντας τον ιατρό όχι μόνο τεχνίτη αλλά και φροντιστή της ανθρώπινης ύπαρξης.
Βιβλιογραφία:
- Gadamer, H.-G. (1975). Truth and Method (2nd ed.). Continuum.
(Η φιλοσοφική θεώρηση της τέχνης ως μέσου αποκάλυψης της αλήθειας.) - Pellegrino, E. D. (2007). The Philosophy of Medicine Reborn: A Pellegrino Reader. University of Notre Dame Press.
(Η ιατρική ως τέχνη που ενσωματώνει ηθικές και ανθρωπιστικές αξίες.) - Sacks, O. (2012). The Mind’s Eye. Knopf.
(Αναφορές στην πολυπλοκότητα της ανθρώπινης εμπειρίας μέσω της τέχνης και της επιστήμης.)
Ράνια Γάτου: Ποια προσωπική εμπειρία από το Ίδρυμα «Hearts for All» έχει σημαδέψει τη ζωή σας;
Καθηγητής Αυξέντιος Καλαγκός: Θυμάμαι ζωντανά ένα κορίτσι επτά ετών από τη Μοζαμβίκη, που είχε απορριφθεί από πολλαπλά νοσοκομεία λόγω μιας σοβαρής καρδιοπάθειας. Το χαμόγελό της μετά το χειρουργείο αποτέλεσε για μένα την πιο ισχυρή απόδειξη ότι η ιατρική παρέμβαση δεν περιορίζεται σε απλή φιλανθρωπία, αλλά εκφράζει το θεμελιώδες δικαίωμα κάθε ανθρώπου στη ζωή και την υγεία (Farmer, 2003; Beauchamp & Childress, 2013). Όπως επισημαίνει ο Paul Farmer (2003), η πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη πρέπει να θεωρείται ζήτημα δικαιοσύνης και ισότητας, ενώ σύμφωνα με τις αρχές της βιοηθικής (Beauchamp & Childress, 2013), η φροντίδα υγείας οφείλει να υπερβαίνει την ελεημοσύνη και να εδράζεται στον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της ισότητας στην πρόσβαση. Αυτή η εμπειρία ενισχύει την πεποίθησή μου ότι η ιατρική πράξη αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο κοινωνικής δικαιοσύνης και ανθρωπισμού.
Βιβλιογραφία
- Farmer, P. (2003). Pathologies of Power: Health, Human Rights, and the New War on the Poor. University of California Press.
- Beauchamp, T. L., & Childress, J. F. (2013). Principles of Biomedical Ethics (7th ed.). Oxford University Press.
Ράνια Γάτου: Ποια συμβουλή θα δίνατε σε έναν νέο καρδιοχειρουργό που ξεκινά σήμερα;
Καθηγητής Αυξέντιος Καλαγκός: Η καρδιοχειρουργική απαιτεί μια βαθιά κατανόηση ότι πίσω από κάθε στατιστικό δεδομένο βρίσκεται ένας άνθρωπος με τη δική του μοναδική ιστορία, φόβους και ελπίδες. Η συμβουλή μου προς τους νέους χειρουργούς είναι να μην απομακρύνονται ποτέ από την ανθρώπινη διάσταση της ιατρικής — να εστιάζουν πρώτα στο βλέμμα του ασθενούς και όχι μόνο στους αριθμούς. Το επάγγελμα αυτό υπερβαίνει την έννοια της απλής καριέρας και μετατρέπεται σε λειτούργημα που απαιτεί θάρρος, ήθος και αφοσίωση στον πόνο και την ελπίδα. Η ικανότητα να φέρει κανείς το βάρος της ευθύνης με σεβασμό και αγάπη αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της πραγματικής επιτυχίας στην ιατρική πράξη (Cassell, 2004).
Βιβλιογραφία
Cassell, E. J. (2004). The Nature of Suffering and the Goals of Medicine. Oxford University Press.
Ράνια Γάτου: Πώς συνδυάζετε την επιστημονική έρευνα με την κλινική πράξη στην καρδιοχειρουργική;
Καθηγητής Αυξέντιος Καλαγκός: Η επιστημονική έρευνα αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της κλινικής πρακτικής, καθώς διασφαλίζει ότι κάθε απόφαση και κάθε επέμβαση βασίζεται σε τεκμηριωμένα δεδομένα. Η συνεχής ενημέρωση και η πιστή εφαρμογή των βέλτιστων πρακτικών πρωτοκόλλων όχι μόνο βελτιώνουν την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των επεμβάσεων, αλλά αναγνωρίζουν και σέβονται την μοναδικότητα του κάθε ασθενούς, προσαρμόζοντας τη φροντίδα στις ιδιαίτερες ανάγκες του (Guyatt et al., 2015).
Βιβλιογραφία
Guyatt, G., Rennie, D., Meade, M. O., & Cook, D. J. (2015). Users’ Guides to the Medical Literature: A Manual for Evidence-Based Clinical Practice (3rd ed.). McGraw-Hill Education.
Ράνια Γάτου:
Σε έναν χώρο τόσο απαιτητικό όσο το χειρουργείο καρδιάς, ποιον ρόλο καλείται να παίξει η διεπιστημονική συνεργασία σήμερα;
Καθηγητής Αυξέντιος Καλαγκός: Η σύγχρονη καρδιοχειρουργική δεν είναι πλέον το πεδίο ενός και μόνο «χειρουργικού ήρωα», αλλά μια ζωντανή, συντονισμένη διεργασία όπου κάθε επιστήμονας λειτουργεί ως κρίκος μιας ευφυούς αλυσίδας. Η επιτυχία κάθε επέμβασης εξαρτάται απόλυτα από την ακριβή σύμπλευση καρδιολόγου, αναισθησιολόγου, εντατικολόγου, νοσηλευτή, και τεχνολόγου. Δεν πρόκειται απλά για τεχνική συνέργεια, αλλά για μια κουλτούρα συνεργασίας, όπου η αμοιβαία εμπιστοσύνη και η διαφάνεια στη λήψη αποφάσεων σώζουν ζωές.Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι σε κάθε στάδιο — από την προεγχειρητική αξιολόγηση και την προετοιμασία, μέχρι τη διάρκεια της επέμβασης και τη μετεγχειρητική φροντίδα — η επικοινωνία και ο σεβασμός των ειδικοτήτων είναι απόλυτα αναγκαία. Όταν, για παράδειγμα, ο αναισθησιολόγος ενημερώνει τον καρδιοχειρουργό για μικρές μεταβολές στην καρδιακή λειτουργία, ή όταν το νοσηλευτικό προσωπικό συντονίζει άμεσα την παρακολούθηση στην εντατική, εξασφαλίζεται η βέλτιστη φροντίδα για τον ασθενή.Η μελέτη των Katzenbach και Smith (1993) έχει δείξει ότι οι ομάδες υψηλής απόδοσης βασίζονται σε κοινό σκοπό, αλληλοσεβασμό και στην αναγνώριση της διαφορετικότητας ως πλεονέκτημα, όχι εμπόδιο. Στην καρδιοχειρουργική, αυτή η αλληλεπίδραση είναι το κλειδί που μετατρέπει την επιστήμη σε τέχνη, και την τεχνική σε ζωή.
Βιβλιογραφία:
Katzenbach, J.R., & Smith, D.K. (1993). The Wisdom of Teams: Creating the High-Performance Organization. Harvard Business Review Press.
Ράνια Γάτου: Ποια είναι η ηθική ευθύνη του καρδιοχειρουργού απέναντι σε ασθενείς που δεν έχουν πρόσβαση σε θεραπεία;
Καθηγητής Αυξέντιος Καλαγκός: Η ηθική ευθύνη του καρδιοχειρουργού δεν περιορίζεται στην τεχνική επιτυχία της επέμβασης, αλλά εκτείνεται σε έναν ευρύτερο κοινωνικό ορίζοντα. Η πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη πρέπει να θεωρείται θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα και όχι προνόμιο λίγων. Ο ιατρός οφείλει να αγωνίζεται για την ισότητα στη φροντίδα, υποστηρίζοντας πολιτικές και πρακτικές που μειώνουν τις ανισότητες στην υγεία. Αυτή η ευθύνη αποτελεί κρίσιμο στοιχείο της ιατρικής ηθικής και κοινωνικής δικαιοσύνης, όπως περιγράφουν Pellegrino και Thomasma (1993), οι οποίοι τονίζουν την ανάγκη ενσυναίσθησης και αφοσίωσης όχι μόνο στον ασθενή, αλλά και στην κοινότητα γενικότερα.
Βιβλιογραφία:
Pellegrino, E. D., & Thomasma, D. C. (1993). The Virtues in Medical Practice. Oxford University Press.
Ράνια Γάτου: Αν έπρεπε να δώσετε έναν υπαρξιακό ορισμό της καρδιάς, ποιος θα ήταν;
Καθηγητής Αυξέντιος Καλαγκός Η καρδιά ως σύμβολο υπερβαίνει τον βιολογικό της ρόλο και γίνεται η ηχώ της ανθρώπινης ύπαρξης και της αδιάλειπτης επιθυμίας για ζωή. Το παλμικό της μήνυμα αντανακλά την εσωτερική μας δύναμη να αντιστεκόμαστε στον πόνο και να συνεχίζουμε να ελπίζουμε, ακόμη και στις πιο σκοτεινές στιγμές. Όπως σημειώνει ο Kierkegaard (1843), η καρδιά ενσωματώνει αυτή την υπαρξιακή αγωνία και το θαύμα της ζωής, αποτελώντας το σημείο σύνδεσης ανάμεσα στην ύπαρξη και την ελπίδα, μια μεταφορά που εμπνέει τη σύγχρονη ιατρική να βλέπει τον ασθενή ως ολότητα και όχι απλώς ως σύνολο οργάνων.
Βιβλιογραφία:
Kierkegaard, S. (1843). Either/Or: A Fragment of Life. Copenhagen: Reitzel.
Ράνια Γάτου: Τι σας δίνει τη μεγαλύτερη ικανοποίηση στην καθημερινή σας εργασία;
Καθηγητής Αυξέντιος Καλαγκός: Η πιο βαθιά ανταμοιβή στη χειρουργική προκύπτει από την ανθρώπινη επαφή και την έκφραση ευγνωμοσύνης του ασθενούς που έχει ξανακερδίσει τη ζωή του. Αυτό το βλέμμα είναι πολύ περισσότερο από ένα σημάδι επιτυχίας· αποτελεί επιβεβαίωση ότι το έργο του χειρουργού αγγίζει το νόημα της ζωής και της ελπίδας, ξεπερνώντας την καθαρή τεχνική δεξιότητα. Όπως υπογραμμίζει ο Frankl (1946), η ανθρώπινη ύπαρξη αποκτά νόημα μέσα από την αναζήτηση σκοπού ακόμη και σε συνθήκες ακραίας δοκιμασίας, κάτι που αντικατοπτρίζεται και στην ιατρική πράξη.
Βιβλιογραφία:
Frankl, V. E. (1946). Man’s Search for Meaning. Beacon Press.
Η καρδιοχειρουργική βρίσκεται στο σταυροδρόμι της τεχνολογίας, της επιστήμης και της ανθρώπινης ψυχής, αποτελώντας έναν χώρο όπου η ακριβεία της χειρουργικής τέχνης συναντά τη βαθιά ηθική ευθύνη. Στη συνομιλία με τον Καθηγητή Αυξέντιο Καλαγκό αποκαλύπτεται η πολυπλοκότητα αυτού του πεδίου, που υπερβαίνει την τεχνική δεξιότητα και εισδύει στο πεδίο της συμπόνιας, της κοινωνικής δικαιοσύνης και της αναζήτησης του βαθύτερου νοήματος της ζωής. Η πρόοδος στην καρδιοχειρουργική, όπως η εφαρμογή της ρομποτικής τεχνολογίας και των εξατομικευμένων βιοϊατρικών λύσεων, στηρίζεται στην επιστημονική έρευνα και στην αδιάλειπτη καινοτομία (Topol, 2019). Ωστόσο, ο Καθηγητής Αυξέντιος Καλαγκός επισημαίνει ότι η ανθρώπινη επαφή παραμένει θεμέλιο — μια αξία που δεν μπορεί να αντικατασταθεί από καμία μηχανή και που πηγάζει από την αρχή της συμπόνιας, όπως ορίζεται από την ιατρική ηθική (Beauchamp & Childress, 2013).Η καρδιά δεν είναι απλά ένας βιολογικός μηχανισμός· έχει υπαρξιακή διάσταση, συμβολίζοντας τη ζωή, την ελπίδα και το βάρος της ανθρώπινης ύπαρξης (Kierkegaard, 1843). Αυτή η διττή φύση της καρδιάς καθιστά την καρδιοχειρουργική πρακτική μια διαρκή ισορροπία ανάμεσα στη σοβαρότητα και την ομορφιά, όπου η διεπιστημονική συνεργασία και η κοινωνική ευθύνη συνθέτουν το μωσαϊκό της επιτυχίας και της ισότητας στην πρόσβαση στην υγεία (Katzenbach & Smith, 1993; Pellegrino & Thomasma, 1993).Η εμπειρία του Καθηγητή μέσα από το ίδρυμα «Hearts for All», το οποίο παρέχει καρδιοχειρουργική περίθαλψη σε φτωχές χώρες, αναδεικνύει την καρδιοχειρουργική ως πράξη δικαιοσύνης και ανθρωπισμού, υπερβαίνοντας τον στενό επιστημονικό ορίζοντα και προσλαμβάνοντας κοινωνική και ηθική διάσταση (Farmer, 2003). Κάθε χειρουργική επέμβαση είναι μια ανθρώπινη ιστορία, γεμάτη πόνο, ελπίδα και ανάγκη για σεβασμό. Η πορεία του Καθηγητή Αυξέντιου Καλαγκού δεν είναι απλώς μια ακολουθία επαγγελματικών διακρίσεων· αποτελεί μια βαθιά υπαρξιακή αναζήτηση, όπου η ζωή και η θυσία συνυφαίνονται αξεδιάλυτα. Στο επίκεντρο της επιστημονικής του πρακτικής βρίσκεται ο «Χριστός της χειρουργικής» — όχι μόνο ως σύμβολο πίστεως, αλλά ως αρχέτυπο της ανιδιοτελούς προσφοράς και της αυταπάρνησης. Αυτή η «θεία χειρονομία» αναγεννά τον ασθενή τόσο σωματικά όσο και πνευματικά, υπερβαίνοντας τα όρια της συμβατικής ιατρικής. Η ελληνική καταγωγή του Καθηγητή δεν είναι απλώς πολιτισμική ταυτότητα, αλλά ηθική παρακαταθήκη και πνευματική βάση. Η κληρονομιά της Ελλάδας — κοιτίδα της φιλοσοφίας, της ηθικής και της ιατρικής παράδοσης του Ιπποκράτη — διαποτίζει το έργο του, ενσωματώνοντας το ιδεώδες της σωφροσύνης, της ευθύνης και του σεβασμού προς τον άνθρωπο ως οντότητα ολική.
Η καρδιοχειρουργική του Καθηγητή Αυξέντιου Καλαγκού γίνεται μια πρόσκληση στον σύγχρονο κόσμο να θυμηθεί ότι πίσω από κάθε τεχνολογική εξέλιξη και θεραπευτική πράξη υπάρχει η ζωή ως ανεκτίμητο δώρο, η αγάπη ως η κινητήριος δύναμη και η θυσία ως υπέρτατη έκφραση της ανθρώπινης ύπαρξης. Με το βλέμμα του χειρουργού και την ψυχή του φιλοσόφου, ο Καθηγητής μας υπενθυμίζει πως η καρδιά είναι το σύμβολο της ανθρώπινης κατάστασης — σημείο τομής μεταξύ υλικού και πνευματικού, παρόντος και αιωνιότητας.Σε μια εποχή όπου η τεχνολογία συχνά υπερβαίνει τα όρια της ανθρωπιάς και η επιστήμη κινδυνεύει να γίνει ψυχρή, το έργο του Καθηγητή Αυξέντιου Καλαγκού φωτίζει τον δρόμο της αρμονίας μεταξύ γνώσης και σοφίας, δεξιοτεχνίας και ευαισθησίας. Η προσωπική του δέσμευση στην καρδιοχειρουργική ενσαρκώνει την βαθύτερη σημασία της ζωής ως δώρο και της θυσίας ως πράξη αγάπης που υπερβαίνει το εγώ. Κάθε τομή που ανοίγει, κάθε χτύπος που αποκαθιστά, μαρτυρά τη συνεχή επιδίωξη για μια ιατρική που θεραπεύει όχι μόνο το σώμα αλλά και την ψυχή — μια ιατρική που αγγίζει το μυστήριο της ύπαρξης και την ανάγκη για νόημα. Με την ελληνική κληρονομιά της φιλοσοφίας και της ηθικής να πλαισιώνει το έργο του, ο Καθηγητής Αυξέντιος Καλαγκός αναδεικνύεται ως φάρος ανθρωπισμού και επιστημονικής αριστείας, καλώντας γιατρούς, ασθενείς και κοινωνία να αντιμετωπίσουν το θαύμα της ζωής με σεβασμό, ταπεινότητα και πάθος. Σε έναν κόσμο διαρκών αλλαγών, το έργο του αποτελεί ζωντανή απόδειξη ότι η τεχνολογία και η τέχνη, η επιστήμη και η ψυχή, μπορούν και πρέπει να συμπορεύονται — για να γίνει η καρδιά το πραγματικό βιο-σύμπαν της ανθρώπινης ελπίδας και αναγέννησης.
Διάλογος οπερατικός: “Η Συμφωνία της Καρδιάς”
Πρόλογος — Adagio cantabile
(Το φως απαλό, κόκκινο. Μονοφωνική μελωδία, σαν ψίθυρος παλμού.)
Καρδιά (Soprano, τρυφερά και ζωντανά):
Ω, Θεράποντα της ζωής, χειρουργέ του φωτός,
γιατί με κοιτάς με τόση σοβαρότητα;
Είμαι η φλόγα που χτυπά μέσα στο στήθος,
το μυστήριο που δε σβήνει, η ανάσα που ζει.
Καθηγητής Αυξέντιος Καλαγκός (Baritone, βαθιά και συγκινημένα):
Αγάπη μου αιώνια, ψυχή του σώματός μου,
σε κάθε παλμό σου κρύβεται το άπειρο.
Με τα χέρια μου παλεύω για το θαύμα σου,
να σε κρατήσω ζωντανή, να φέρω φως στη νύχτα.
Άρια 1 — Andante sostenuto
(Η μουσική ανεβαίνει σε ένταση, το πιάνο συνοδεύει τα λόγια.)
Καρδιά:
Δεν είμαι μόνο σάρκα, ούτε μόνο ροή αίματος,
είμαι η ψυχή που λαχταρά και το πνεύμα που ονειρεύεται.
Φοβάμαι το ψαλίδι σου, αλλά πιστεύω στη χάρη σου,
στο άγγιγμά σου που ξεπερνά τη σκιά του θανάτου.
Καθηγητής Αυξέντιος Καλαγκός:
Στο ατσάλι και στα νήματα της επιστήμης,
υφαίνω μια προσευχή βαθιά, από καρδιά σε καρδιά.
Κάθε τομή μου είναι υπόσχεση ζωής,
ένα τραγούδι που νικά τον πόνο και τη λήθη.
Ρετσιτατίβο — Moderato espressivo
(Η ένταση πέφτει, φωνές σχεδόν ψιθυριστές, γεμάτες αγωνία.)
Καρδιά (με δισταγμό):
Και αν μια μέρα δεν καταφέρεις να με σώσεις,
τι θα μείνει από τη φλόγα που άναψες εδώ μέσα;
Μην αφήσεις το σκοτάδι να σκεπάσει τα όνειρά μας,
γιατί εγώ είμαι ο σφυγμός της ελπίδας σου.
Καθηγητής Αυξέντιος Καλαγκός (με αποφασιστικότητα):
Δεν θα σε αφήσω ποτέ, καρδιά του κόσμου,
είσαι η μουσική που δίνει νόημα στη ζωή μου.
Με τη γνώση, την αγάπη και τη θυσία,
θα κρατήσω το θαύμα σου ζωντανό για πάντα.
Φινάλε — Allegro maestoso
(Όλοι οι μουσικοί παίζουν με πάθος. Η φωνή τους ενώνονται σε έναν ύμνο ζωής.)
Καρδιά (με φωνή γεμάτη φως και δύναμη):
Τότε ας ενώσουμε τη δύναμή μας αιώνια,
γιατί στην ένωση επιστήμης και ψυχής γεννιέται η ζωή.
Είσαι ο φύλακας του βιο-σύμπαντός μου,
και εγώ η φλόγα που ποτέ δεν θα σβήσει.
Καθηγητής Αυξέντιος Καλαγκός (με δέος και περηφάνια):
Αναγεννιούνται ατέρμονα, καρδιά και νους,
αγκαλιασμένοι σε μια συμφωνία ατέλειωτη.
γιατί μόνο έτσι η ζωή νικά το θάνατο,
και το φως ανατέλλει, αιώνιο, αναλλοίωτο.
(Το φως σβήνει σταδιακά, η μουσική γίνεται pianissimo, ο παλμός αργός και βαθύς — σαν την υπόσχεση που μένει για πάντα.)
