Συγγραφέας: Ράνια Γάτου – Ποιήτρια, Δοκιμιογράφος, Ερευνήτρια Κοινωνικού Λόγου, Εικαστικός

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Σκοτεινή σκηνή. Ο ήχος της θάλασσας γεμίζει τον χώρο, κύμα κυλάει και σπάει απαλά στις ακτές της μνήμης. Μια αχνή ομίχλη καλύπτει το βάθος της σκηνής. Σκιές θεών ξεπροβάλλουν, αχνά, μυστηριώδη, σταθερές σαν αιώνιοι φύλακες. Σιγά-σιγά, μέσα από το μισόφως, εμφανίζεται ο ΑΦΗΓΗΤΗΣ, με λύρα στα χέρια, τα δάχτυλα έτοιμα να ξυπνήσουν ήχους που συνδέουν τον ουρανό με τη γη.

ΑΦΗΓΗΤΗΣ: «Ο Πόντος∙ τόπος όπου το κύμα φιλά απαλά το βουνό, και η γη μυρίζει θάλασσα και μνήμες αιώνων. Εδώ, οι Μυρείς ξεκινούν την πορεία τους, βαδίζοντας πάνω σε δρόμους που έχουν δει αγώνες, γέλια, δάκρυα και τραγούδια. Στους ώμους τους φέρνουν μνήμη, πόνο, χαρά και προσδοκία∙ ο καθένας τους κρατά ένα κομμάτι της ψυχής της πατρίδας. Οι θεοί βαδίζουν μαζί τους∙ η Αθηνά με τη σοφία της φωτίζει το μονοπάτι, ο Άρης με την ορμή του δυναμώνει τα βήματα, ο Διόνυσος με τη χαρά του γεμίζει καρδιές και η μουσική του Απόλλωνα υφαίνει τις νότες του χρόνου σε χρυσά σύμπλεγμα.
Από την Τραπεζούντα ως τη Χαλδία, από τη Σινώπη ως την Αμισό, κάθε βήμα είναι έπος, κάθε ψίθυρος της γης ένα τραγούδι, κάθε χορός πάνω στο χώμα, μια προσευχή που αγγίζει τους ουρανούς. Ελάτε να ζήσουμε μαζί το ταξίδι τους, να νιώσουμε την ψυχή του Πόντου να ανασαίνει, να φλέγεται, να χορεύει… κι ας γίνουμε κι εμείς μέρος αυτού του αιώνιου έπους.»

ΠΡΑΞΗ Α΄ – Η Αρχή του Ταξιδιού

ΣΚΗΝΗ Α΄ – Τραπεζούντα

Σκηνικό: Τείχη, λιμάνι, φάρος. Στο κέντρο άγαλμα της Αθηνάς. Ο κόσμος συγκεντρωμένος∙ γυναίκες με κεριά, νέοι με λύρες.

ΑΦΗΓΗΤΗΣ: «Τραπεζούντα∙ βασίλισσα του Πόντου, φρούριο και λιμάνι που αγκαλιάζει τη θάλασσα. Η πόλη ανθεί με εμπορική δραστηριότητα, πολιτισμό και σοφία∙ δρόμοι γεμάτοι φωνές εμπόρων, μαθητών και καλλιτεχνών. Κάθε πέτρα κρατάει μνήμες, κάθε λιθόστρωτο δρόμο αφηγείται ιστορίες ηρώων και θεών.Στην καρδιά της, η ζωή κυλάει δυνατή και πολύχρωμη∙ τα παλάτια και οι αγοράδες, οι ναοί και οι γειτονιές, όλα μιλούν για μια πόλη που ζει, δημιουργεί και μεγαλουργεί. Εδώ οι Μυρείς βρίσκουν στέγη και έμπνευση∙ εδώ χορεύουν, τραγουδούν και τιμούν τους θεούς, κρατώντας ζωντανή τη μνήμη του Πόντου.»

ΑΘΗΝΑ:
«Τέκνα μου, αφήστε τον φόβο να χαθεί σαν την ομίχλη το πρωί.
Το ταξίδι που ξεκινάτε δεν είναι απλώς δρόμος∙ είναι δοκιμασία της καρδιάς και της ψυχής. Μαζί μου θα βαδίσετε∙ και η σοφία θα φωτίσει τα βήματά σας, ακόμη και στα πιο σκοτεινά μονοπάτια.»

ΓΕΡΟΝΤΑΣ:
«Παιδιά μου, μην ξεχνάτε ποτέ∙ η μνήμη είναι η πατρίδα μας.
Κάθε τραγούδι που ψιθυρίζουμε, κάθε βήμα που αφήνουμε στο χώμα, κρατάει ζωντανή την κληρονομιά των προγόνων μας. Αν ξεχάσουμε, χάνουμε όχι μόνο το παρελθόν, αλλά και τον ίδιο μας τον εαυτό.»

ΝΕΑΡΟΣ: «Μάνα, κι αν χαθούμε στα μονοπάτια της ξενιτιάς ή της μοίρας;
Κι αν ο δρόμος γίνει σκοτεινός και τα μάτια μας θολώσουν από φόβο;»

ΜΑΝΑ: «Αν χαθείς, παιδί μου, θα σε βρει ο χορός∙ ο ρυθμός του είναι χέρι που οδηγεί και αγκαλιά που παρηγορεί. Η ψυχή δεν χάνεται όταν τραγουδά∙ ακόμα και μέσα στη σιωπή, το τραγούδι ζει και σε φέρνει πίσω.
Κράτα την καρδιά σου ανοιχτή, άκου την ανάσα του κόσμου και νιώσε πως είσαι πάντα μέρος αυτού του αιώνιου κύκλου.»

ΑΘΗΝΑ:«Κι όταν η νύχτα φαίνεται ατελείωτη, θυμηθείτε: η σοφία είναι φως που κανένα σκοτάδι δεν μπορεί να σβήσει. Βαδίστε με θάρρος, με πίστη και με την καρδιά γεμάτη τραγούδι.»

ΧΟΡΟΣ (τραγουδώντας, με δύναμη και ρυθμό):«Σέρρα – βήμα πολεμικό, βήμα αιώνιο, που κρατά ζωντανή τη μνήμη των προγόνων μας. Κάθε στροφή είναι κραυγή θάρρους, κάθε βήμα ανάσα της πατρίδας, και κάθε ήχος του κορμιού μας γίνεται χτύπος της καρδιάς που δεν λυγίζει. Ο χορός μας συνδέει τους ζωντανούς με τους ήρωες, τους ανθρώπους με τους θεούς∙ και η γη αντηχεί τα βήματά μας ως αιώνιο έπος. Ας γίνει ο ρυθμός μας φλόγα που φωτίζει τα μονοπάτια της ιστορίας και κρατά αθάνατη την ψυχή του Πόντου.»

ΣΚΗΝΗ Β΄ – Κοτύωρα

Σκηνικό: Παραλία, ψαράδες με δίχτυα. Ο Διόνυσος εμφανίζεται με στεφάνι κισσού.

ΑΦΗΓΗΤΗΣ: «Στα Κοτύωρα, η θάλασσα θρέφει και προστατεύει∙ γαλάζιο καθρέφτισμα των ονείρων και των προσδοκιών των ανθρώπων.
Τα κύματα ψιθυρίζουν μύθους και θρύλους, κρατώντας τις φωνές των ψαράδων και των ναυτικών που ταξίδεψαν για εμπόριο, για αγάπη, για ζωή.
Οι Μυρείς περνούν από τα λιμάνια, και κάθε ανάσα θαλασσινού αέρα γεμίζει την καρδιά τους με δύναμη και ελπίδα∙ κάθε χορός πάνω στην άμμο γίνεται προσκύνημα στους θεούς που φυλούν τη γη και τη θάλασσα, κάθε τραγούδι αντηχεί σαν προσευχή, θυμίζοντας πως η ζωή εδώ είναι δώρο και υπόσχεση,
και πως η θάλασσα, με τα μυστικά και τα κύματά της, συνδέει τους ανθρώπους με το αιώνιο, με το άφθαρτο πνεύμα του Πόντου.»

ΔΙΟΝΥΣΟΣ:«Μαζί μου, αγαπητοί άνθρωποι! Ας γίνει το ταξίδι σας γιορτή∙ γλέντι της ψυχής και της καρδιάς. Χορέψτε σαν τα κύματα που αγκαλιάζουν την ακτή, πιείτε σαν να τιμάτε τη ζωή και γελάστε σα να μην υπάρχει αύριο. Γιατί κάθε βήμα σας πάνω στη γη αυτή είναι προσφορά στους θεούς και δώρο στην ιστορία.»

ΨΑΡΑΣ:«Απόψε, όλοι μαζί ένα τραπέζι∙ μια γιορτή που ενώνει γενιές.
Ψωμί που θρέφει, κρασί που ζεσταίνει, λύρα που αφυπνίζει τις καρδιές∙
και πάνω απ’ όλα, καρδιά που χτυπά στον ίδιο ρυθμό, συνδέοντας το παρελθόν με το παρόν, τον άνθρωπο με τον θεό.»

ΝΕΑΡΗ ΚΟΡΗ: «Θα χορέψουμε, θεέ μου, για να μη νιώσουμε τον φόβο∙
για να νιώσουμε πως είμαστε ζωντανοί, πως η χαρά μπορεί να υπερβεί κάθε δυσκολία. Με κάθε βήμα μας, ας αφήνουμε πίσω τα βάρη, και με κάθε στροφή, ας αγκαλιάζουμε τη ζωή.»

ΧΟΡΟΣ:«Τικ – ελαφρύς, σαν το κύμα που αγκαλιάζει την ακτή, σαν τον άνεμο που παίζει στα φύλλα.Η χαρά γίνεται κίνηση, η κίνηση γίνεται τραγούδι, και το τραγούδι γίνεται φλόγα που ζεσταίνει τις ψυχές μας.»

ΣΚΗΝΗ Γ΄ – Κερασούντα

Σκηνικό: Καλάθια με κεράσια, αγορά γεμάτη ζωή. Ο Άρης με πανοπλία.

ΑΦΗΓΗΤΗΣ: «Κερασούντα∙ γη εύφορη, εμπορική, όπου τα κεράσια ωριμάζουν κάτω από τον ήλιο και οι δρόμοι γεμίζουν φωνές εμπόρων και ταξιδιωτών.
Κάθε σοκάκι ψιθυρίζει ιστορίες αιώνων, και τα λιμάνια της θυμίζουν την καρδιά ενός λαού που ένωσε θάλασσα και γη, εμπόριο και πολιτισμό.
Οι Μυρείς περνούν ανάμεσα στα καλάθια με φρούτα, νιώθοντας τη γη να δίνει ζωή και χαρά, και καταλαβαίνουν πως η ευφορία της δεν είναι μόνο υλική, αλλά ψυχική∙ κάθε βήμα πάνω στα πλακόστρωτα γίνεται χορός ευγνωμοσύνης, κάθε τραγούδι ένα αφιέρωμα στους θεούς και στους ανθρώπους που φύλαξαν την κληρονομιά της. Νιώστε τη μυρωδιά των κερασιών, ακούστε τα κύματα να χτυπούν το λιμάνι, και αφεθείτε στη μαγεία της Κερασούντας, όπου η ζωή, η μνήμη και η ελπίδα χορεύουν μαζί.»

ΑΡΗΣ:«Ο δρόμος σας ζητά αντοχή∙ μην λυγίσετε, ακόμα κι όταν ο άνεμος σας σπρώχνει πίσω. Σαν τον καρπό που ωριμάζει μέσα στη μάχη και την καταιγίδα, έτσι και η ψυχή σας θα δυναμώσει. Κάθε βήμα, κάθε αναπνοή, είναι προετοιμασία για τη δόξα και την αιωνιότητα.»

ΓΥΝΑΙΚΑ:«Οι καρποί μας, οι κόποι μας και οι χαρές μας∙ όλοι στους θεούς∙
ας μοιραστούν μαζί τους τη χαρά και τη δύναμη που κρατά ζωντανή την πατρίδα. Κάθε δάκρυ και κάθε γέλιο είναι προσφορά∙ κάθε καρδιά που χτυπά δυνατά είναι προσευχή.»

ΝΕΑΡΟΣ:«Ο χορός μας θα δείξει πως δεν λυγίζουμε∙ πως ακόμα κι όταν η νύχτα είναι βαριά και οι δρόμοι σκοτεινοί, η ενότητα και η ψυχή μας μένουν αλώβητα. Με κάθε στροφή, αφήνουμε πίσω τον φόβο και υψώνουμε τα χέρια μας στη ζωή και στη μνήμη των προγόνων.»

ΧΟΡΟΣ:
«Ομάλ – κύκλος ενότητας, κύκλος ζωής.
Στροφή με στροφή, το σώμα γίνεται γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον, και η ενότητα των βημάτων μας γίνεται τραγούδι που φτάνει ως τους θεούς, αγκαλιάζει τη γη, και ζεσταίνει τις ψυχές όλων μας.»

ΣΚΗΝΗ Δ΄ – Σινώπη

Σκηνικό: Πύργοι, παζάρι. Πολεμιστές με δόρατα.

ΑΦΗΓΗΤΗΣ: «Σινώπη∙ αρχόντισσα του Εύξεινου, πόλη που αγκαλιάζει τη θάλασσα και φυλάει μυστικά αιώνων. Τα τείχη της ψιθυρίζουν τις ιστορίες των ναυτικών και των εμπόρων που πέρασαν από τα λιμάνια της, και οι δρόμοι της κρατούν ακόμη τα βήματα των σοφών και των πολεμιστών. Εδώ, οι Μυρείς μαθαίνουν πως η δύναμη δεν είναι μόνο σπαθί, αλλά καρδιά που αντέχει, πως κάθε χορός και κάθε τραγούδι είναι όρκος ζωής και αντίσταση στον χρόνο που φθείρει. Νιώστε τον άνεμο να φέρνει αλάτι και θρύλους, τον ήλιο να λούζει τα λιθόστρωτα, και ακούστε την πόλη να μιλά∙ για Σινώπη, αρχόντισσα όχι μόνο της γης, αλλά και της ψυχής.»
ΑΡΗΣ: Εδώ, η μάχη ποτέ δεν κοιμάται. Ο χορός σας ας είναι όρκος.

ΠΟΛΕΜΙΣΤΗΣ: «Μαζί ή θάνατος∙ έτσι ζει η πατρίδα! Κάθε καρδιά που χτυπά για τη γη, κάθε ψυχή που σηκώνει το βλέμμα στους θεούς, είναι ο λόγος που η ιστορία δεν σβήνει. Ο φόβος δεν έχει θέση εδώ∙ μόνο η πίστη στον διπλανό, η αδελφοσύνη και η γενναιότητα που κάνει τον άνθρωπο θεό. Στα βήματα μας σμιλεύεται η δόξα, στις φωνές μας αντηχεί η μνήμη αιώνων.»

ΧΟΡΟΣ:«Κότσαρι – κραυγή δύναμης, κύκλος ηρωισμού. Το σώμα μας σφίγγεται και απελευθερώνεται μαζί∙ κάθε βήμα είναι καρδιά, κάθε στροφή είναι ανάσα της πατρίδας. Η δύναμη που κυλά στις φλέβες μας γίνεται τραγούδι, που αντηχεί στα βουνά, στις κοιλάδες και στη θάλασσα∙ και όποιος ακούσει θα γνωρίσει πως ο Πόντος ζει μέσα από εμάς, μέσα από κάθε χορό, κάθε κραυγή και κάθε ψυχή που δεν λυγίζει.»

ΣΚΗΝΗ Ε΄ – Αμισός (Σαμψούντα)

Σκηνικό: Αγρότες με στάχυα, παιδιά με πανέρια.

ΑΦΗΓΗΤΗΣ: «Η Αμισός∙ εύφορη κοιλάδα, σιτάρι και ελπίδα∙ γη που αγκαλιάζει τα παιδιά της και φυλάει τις μνήμες των προγόνων.Κάθε λόφος, κάθε ρυάκι, ψιθυρίζει ιστορίες αγώνα και χαράς, και τα στάχυα, λυγισμένα από τον άνεμο, τραγουδούν για τη ζωή που ποτέ δεν σβήνει. Εδώ, οι Μυρείς βρίσκουν θάρρος και τροφή, όχι μόνο για το σώμα αλλά και για την ψυχή∙ κάθε χορός πάνω στη γη αυτή γίνεται προσευχή, κάθε τραγούδι αφιέρωμα στους θεούς και στους ανθρώπους που κράτησαν ζωντανό το φως της πατρίδας. Νιώστε τον ήλιο να ζεσταίνει τα πρόσωπα, τον άνεμο να φέρνει τις μυρωδιές των σιτηρών, και ακούστε τη γη να μιλά∙ γιατί η Αμισός δεν είναι μόνο κοιλάδα∙ είναι καρδιά, ανάσα, μνήμη και υπόσχεση.»

ΧΩΡΙΚΗ:
«Σπείραμε γη και θερίσαμε ψωμί∙ καρποί της δουλειάς και της πίστης.
Και τώρα, σπέρνουμε χορό, θερίζουμε μνήμη∙ γιατί κάθε βήμα, κάθε στροφή, κρατά ζωντανή την ψυχή της πατρίδας μας. Η γη μας δίδαξε την αντοχή, τα τραγούδια μας την ενότητα, και η παράδοση μας τον δρόμο για το μέλλον.»

ΔΙΟΝΥΣΟΣ:
«Το γλέντι είναι ιερό∙ να το κρατάτε σαν θυσία στους θεούς και στην ανθρώπινη χαρά. Με κάθε γέλιο, κάθε τραγούδι, κάθε χορό, η ψυχή μας ενώνεται με το άφθαρτο, και το παρελθόν ξαναγεννιέται στο παρόν.
Ας γίνει η χαρά σας φλόγα που φωτίζει τους δρόμους, και η μουσική σας προσευχή που αγγίζει τους ουρανούς.»

ΧΟΡΟΣ:
«Τρομαχτόν – γρήγορος, χαρούμενος, κύμα ενέργειας που τρέφει την καρδιά.
Με κάθε βήμα, η χαρά γίνεται φως, η μνήμη γίνεται κίνηση, και η γη αντηχεί τις φωνές μας. Ο χορός ενώνει παρελθόν και παρόν, ανθρώπους και θεούς∙ και όλοι μαζί δημιουργούμε τον αιώνιο κύκλο της ζωής και της παράδοσης.»

ΣΚΗΝΗ ΣΤ΄ – Νεοκαισάρεια

Σκηνικό: Σχολή, πάπυροι, λυχνάρια. Η Αθηνά εμφανίζεται με δόρυ και πάπυρο.

ΑΦΗΓΗΤΗΣ: «Στη Νεοκαισάρεια, η σοφία ανθίζει σαν δέντρο βαθιά ριζωμένο στον χρόνο. Οι πέτρες των σχολείων κρατούν ακόμα τις φωνές των σοφών, οι δρόμοι ψιθυρίζουν μύθους και μυστικά αιώνων, και κάθε βήμα πάνω στο χώμα της πόλης γίνεται γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και στο μέλλον. Εδώ, οι Μυρείς μαθαίνουν πως η γνώση δεν είναι μόνο λόγος, αλλά και χορός, η λύρα δεν είναι μόνο ήχος, αλλά ψυχή που ανυψώνεται προς τους θεούς, και κάθε καρδιά που χτυπά στον ρυθμό του Ομάλ γίνεται φλόγα που δεν σβήνει ποτέ. Αφήστε το βλέμμα σας να συναντήσει τους ουρανούς, και νιώστε την πόλη να σας αγκαλιάζει, γιατί η Νεοκαισάρεια δεν είναι μόνο τόπος∙ είναι φως, μνήμη και υπόσχεση.»

ΑΘΗΝΑ:«Μη λησμονείτε πως η γνώση σώζει όσο και το σπαθί∙
όχι μόνο τα σώματα, αλλά και τις ψυχές. Η σοφία φωτίζει τα σκοτάδια του δρόμου, καθοδηγεί τα βήματα και δίνει δύναμη όπου η σωματική ορμή δεν αρκεί. Να κρατάτε τη σκέψη σας ξίφος, και την καρδιά σας ασπίδα∙ γιατί έτσι νικούν οι Μυρείς.»

ΝΕΑΡΟΣ ΛΟΓΙΟΣ: «Χορεύοντας, μιλούμε με τους θεούς∙ κάθε βήμα μας γίνεται γέφυρα ανάμεσα στο ανθρώπινο και το θείο. Η σκέψη γίνεται βήμα, η ψυχή ρυθμός, και η κίνηση μας προσευχή. Όταν οι μύες ακολουθούν τη σοφία και η καρδιά τον ρυθμό, τότε το σώμα γίνεται φως, και η μνήμη αιώνια.»

ΧΟΡΟΣ: «Μακρυνίτσα – μυσταγωγικός, αργός, σαν ψίθυρος των θεών στον άνεμο.Κάθε στροφή ανοίγει έναν κύκλο σοφίας και μνήμης, κάθε βήμα αφήνει αποτύπωμα στο χρόνο. Ο χορός ενώνει παρελθόν και παρόν, θνητούς και αθανάτους∙ και μέσα από την αργή κίνηση η ψυχή υψώνεται, αγγίζει τα αστέρια και γιορτάζει την αιωνιότητα του Πόντου.»

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Στη σκηνή εμφανίζονται όλοι οι λαοί και οι θεοί. Φώτα, τύμπανα, λύρες. Όλοι χορεύουν μαζί.

ΑΦΗΓΗΤΗΣ: «Οι Μυρείς πορεύτηκαν, και μαζί τους ταξίδεψαν οι ψυχές όλων όσων έζησαν και αγάπησαν τη γη αυτή. Ένωσαν μύθο με ιστορία, θεό με άνθρωπο, και κάθε βήμα τους άφησε ποτύπωμα φωτός στην καρδιά του Πόντου. Ακούστε τον άνεμο να ψιθυρίζει τα ονόματα των πόλεων, να τραγουδάει τις χαρές και τις θλίψεις των ανθρώπων, και νιώστε το χώμα να σφίγγει στις παλάμες σας, σαν να κρατάει μυστικά αιώνων. Κι αν πέρασαν αιώνες, η καρδιά του Πόντου ζει∙ ζει σε κάθε γέλιο, σε κάθε δάκρυ, σε κάθε χορό που ανεβαίνει προς τους θεούς. Αφήστε τη ψυχή σας να χτυπήσει μαζί με τους χορούς, να γίνει τραγούδι, να γίνει φως, να γίνει αιωνιότητα…»

ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ: Είμαστε οι Μυρείς∙ κι η ψυχή μας χτυπά αιώνια!

Τελικός Χορός: Σέρρα – Κότσαρι – Ομάλ – Τικ. Θρίαμβος.

Η αυλαία κλείνει με φως.

                                               ΑΥΛΑΙΑ.

__________________________________