Ελάχιστοι, ωστόσο, μπορούσαν να φανταστούν ότι οι αντιδράσεις θα οδηγούσαν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στην απόφαση να «φρενάρει» την υλοποίηση της συμφωνίας, ζητώντας την εμπλοκή του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, το οποίο καλείται τώρα να αποφανθεί εάν η συμφωνία Mercosur συνάδει με τις Συνθήκες της ΕΕ. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι η επικύρωση της συμφωνίας μπορεί να καθυστερήσει έως και δύο χρόνια.
Ισχνή και ετερόκλητη πλειοψηφία
Στις αρχές της εβδομάδας, πολλοί εκτιμούσαν ότι οι «αντιρρησίες» του Ευρωκοινοβουλίου δεν θα ξεπερνούσαν τους 150 με 200. Λίγο πριν από την ψηφοφορία της Τετάρτης, η εντύπωση ήταν ότι το αποτέλεσμα θα ήταν μάλλον ισχνό, αλλά πάντως ενθαρρυντικό για τους θιασώτες της συμφωνίας Mercosur. Τελικά ανατράπηκαν τα προγνωστικά: 334 ευρωβουλευτές τάχθηκαν υπέρ της προσφυγής στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, 324 κατά, ενώ 11 απείχαν.
Την πρόταση ψηφίσματος είχαν καταθέσει οι πολιτικές ομάδες των Φιλελευθέρων, των Πρασίνων και της Αριστεράς, οι οποίες βεβαίως δεν διαθέτουν πλειοψηφία. Είναι προφανές ότι όχι μόνο δεν εφαρμόστηκε «κομματική πειθαρχία» -για την οποία άλλωστε δεν φημίζεται το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο- αλλά σε πολλές περιπτώσεις πρυτάνευσαν τα εθνικά κριτήρια. Εκτιμάται, για παράδειγμα, ότι οι περισσότεροι Γάλλοι ευρωβουλευτές ψήφισαν υπέρ της προσφυγής.
Ένας από τους Έλληνες που καταψήφισαν τη συμφωνία Mercosur και τάσσονται υπέρ της παραπομπής στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο είναι ο Νικόλας Φαραντούρης, ανεξάρτητος πλέον ευρωβουλευτής στην ευρωομάδα της Αριστεράς μετά την πρόσφατη διαγραφή του από τον ΣΥΡΙΖΑ. Όπως εξηγεί ο ίδιος στην Deutsche Welle, η συμφωνία Mercosur έχει θετικά, αλλά και αρνητικά στοιχεία.
«Οι θετικές πτυχές είναι ότι ανοίγει μία καινούρια αγορά για την ΕΕ και προάγει τις περιφερειακές συνεργασίες» επισημαίνει. «Οι αρνητικές είναι ότι δεν υπάρχουν επαρκείς εξασφαλίσεις κι εγγυήσεις για το τι έρχεται στο πιάτο μας. Αυτό που ζητάω εγώ και πολλοί άλλοι συνάδελφοί μου είναι να διασφαλιστεί με αυστηρές εγγυήσεις και ρήτρες ότι τα εισαγόμενα προϊόντα θα είναι ασφαλή για τη διατροφή μας και ταυτόχρονα ότι δεν θα παράγονται με χαμηλότερα στάνταρτς, αλλά και με επικίνδυνες μεθόδους για τη διατροφή μας και για την ανθρώπινη υγεία».
Θα προχωρήσει μόνη της η Κομισιόν;
Η αλήθεια είναι ότι η ψηφοφορία του Ευρωκοινοβουλίου δεν αρκεί για να «εκτροχιαστεί» η συμφωνία Mercosur. Θεωρητικά η Κομισιόν μπορεί να προχωρήσει σε μία προσωρινή υλοποίηση της συμφωνίας, έως ότου δώσουν τη συγκατάθεσή τους οι ευρωβουλευτές. Αυτό προτείνει ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, που χαρακτηρίζει «λυπηρή» την απόφαση της Ευρωβουλής. «Δεν έχω καμία κατανόηση για την απόφαση των ευρωβουλευτών» δηλώνει και ο σοσιαλδημοκράτης υπουργός Οικονομικών και αντικαγκελάριος Λαρς Κλίνγκμπαϊλ.
Αλλά και η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σε πρόσφατες δηλώσεις της άφησε να εννοηθεί ότι αυτό θα συμβεί σε περίπτωση που το Ευρωκοινοβούλιο επιλέξει τον δρόμο της δικαστικής προσφυγής. Θεωρείται δεδομένο ότι μία τέτοια εξέλιξη θα προκαλούσε ισχυρές αναταράξεις στο θεσμικό οικοδόμημα της Ευρώπης – και μάλιστα σε μία συγκυρία που οι έξωθεν απειλές θα πρέπει να βρουν ενωμένους τους Ευρωπαίους.
Μιλώντας στους δημοσιογράφους στο Στρασβούργο το βράδυ της Τετάρτης, ο Μπερντ Λάνγκε, πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωκοινοβουλίου, εμφανίστηκε πάντως καθησυχαστικός.
«Τέσσερις διαφορετικοί Επίτροποι Εμπορίου μας έχουν διαβεβαιώσει ότι η Κομισιόν δεν θα προχωρήσει στην προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας» λέει ο Γερμανός ευρωβουλευτής. Εξάλλου, υπενθυμίζει, «τη συμφωνία δεν πρέπει να την επικυρώσουμε μόνο εμείς, αλλά και τα τέσσερα κράτη-μέλη της Ζώνης Mercosur που έχουν συνυπογράψει. Και δεν είμαι καθόλου σίγουρος ότι οι μηχανισμοί επικύρωσης στις χώρες αυτές κινούνται με γoργούς ρυθμούς».
