«Η Ελλάδα δεν προτίθεται να εμπλακεί στον πόλεμο, ο οποίος αυτή τη στιγμή εξελίσσεται». Το μήνυμα του Έλληνα υπ. Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη από το Βερολίνο ήταν σαφές και δεν επιδέχεται παρερμηνειών. «Αποδοκιμάζουμε με τον πιο έντονο τρόπο τις επιθέσεις κατά ελληνικών εμπορικών πλοίων που λειτουργούν υπό καθεστώς πλήρους νομιμότητας» ανέφερε ο Γιώργος Γεραπετρίτης, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην ασφάλεια της διεθνούς ναυσιπλοΐας και της ασφάλειας των ναυτικών που βρίσκονται εγκλωβισμένοι στα Στενά του Ορμούζ-κάνοντας ειδική μνεία και στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας.
Ως προς τα Στενά του Ορμούζ, τόνισε τη σημασία της περιοχής λέγοντας ότι από εκεί διακινείται το ένα τέταρτο του πετρελαίου και των παραγώγων του και ότι κατά συνέπεια «δεν είναι δυνατόν να υπάρχει οποιαδήποτε απειλή». Ως εκ τούτου απηύθυνε έκκληση προς όλα τα μέρη για αποχή «από οποιαδήποτε εχθρική ενέργεια».
Υπογράμμισε επίσης ότι δεν είναι «βέλτιστο» να υπάρχουν «μεμονωμένες περιπτώσεις συμφωνιών, έτσι ώστε να εισέρχονται ή να εξέρχονται πλοία από τα Στενά του Ορμούζ. Εκείνο το οποίο επιθυμούμε είναι μια πάγια, γενική, διαρκή λύση, η οποία θα διασφαλίζει την ειρήνη. Και αυτό μπορεί να γίνει μόνο στο πλαίσιο μιας ευρύτερης συμμαχίας, υπό τη σκέπη των διεθνών οργανισμών και ιδίως του ΟΗΕ.»
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να διαχειριστεί πρωτόγνωρες καταστάσεις και οφείλει να αρθεί στο ύψος των περιστάσεων. Η ασφάλεια της ηπείρου μας είναι αδιαίρετη» ανέφερε, τονίζοντας ότι ο ρόλος της Γερμανίας ως «μεγάλης ευρωπαϊκής δύναμης» είναι «απολύτως καθοριστικός».
Και η Γερμανία εδώ και μέρες κινείται πάντως ακριβώς στο ίδιο πνεύμα. Όπως και ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, έτσι και ο υπ. Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ απέκλεισε εκ νέου κατά τη συνέντευξη Τύπου με τον Έλληνα ομόλογό του μια γερμανική στρατιωτική συμμετοχή στην περιοχή, απαντώντας έτσι στη σχετική έκκληση του Ντόναλντ Τραμπ. «Τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να ανοίξουν άμεσα» με προτεραιότητα στην ασφάλεια των θαλάσσιων διόδων και των ναυτικών που βρίσκονται εκεί. Μάλιστα πρόσθεσε, απαντώντας έμμεσα στις ΗΠΑ αλλά και στους επικριτές της ΕΕ, ότι αν δεν μπορούν οι ΗΠΑ να διασφαλίσουν τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, τότε πιθανότατα δεν μπορεί ούτε η Ευρώπη με τα μέσα που διαθέτει.
Tόσο η Ελλάδα όσο και η Γερμανία συμμετέχουν επίσης στην επιχείρηση ΑΣΠΙΔΕΣ στην Ερυθρά Θάλασσα, η οποία στρέφεται κατά των ανταρτών Χούθι, ωστόσο και οι δύο αποκλείουν συμμετοχή τους σε ενδεχόμενη επιχειρησιακή επέκτασή της.
Βαλλιστικοί πύραυλοι του Ιράν, Λίβανος και Κύπρος
Αίσθηση προκάλεσε η δήλωση Βάντεφουλ περί «βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν που θα μπορούσαν ανά πάσα στιγμή» να πλήξουν την Ελλάδα, απευθύνοντας νέα έκκληση προς την Τεχεράνη για διακοπή του βαλλιστικού της προγράμματος. Η ασφάλεια της Νοτιοανατολικής Μεσογείου, όπως είπε, αποτελεί κοινό συμφέρον. Σύμφωνα με ελληνικές πηγές η Γερμανία δεν εξετάζει επίσης την έκδοση ταξιδιωτικής σύστασης ή προειδοποίησης για την Ελλάδα ή πιο συγκεκριμένα την Κρήτη εξαιτίας της κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή.
Δημοσιεύματα στον γερμανικό Τύπο ανέφεραν πρόσφατα ότι η Κρήτη και συγκεκριμένα η αμερικανική ναυτική βάση στη Σούδα θα μπορούσε να αποτελέσει ενδεχόμενο στόχο ιρανικών επιθέσεων. Πάντως το γερμανικό υπ. Εξωτερικών, αν και ανέφερε μέσω εκπροσώπου του στην εφημερίδα Augsburger Allgemeine ότι παρακολουθεί την εικόνα ασφαλείας καθημερινά στην περιοχή, δεν έχει προχωρήσει σε ένα τέτοιο βήμα. Σύμφωνα με το γερμανικό μέσο αυτό σημαίνει ότι η Γερμανία δεν βλέπει κίνδυνο για την Κρήτη.
Την ίδια ώρα έντονη είναι η ανησυχία Ελλάδας και Γερμανίας για την κατάσταση στον Λίβανο. «Μας ανησυχεί η κατάσταση στον Λίβανο και εκφράζουμε τη στήριξή μας στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της χώρας. Στηρίζουμε τις προσπάθειες του Λιβάνου για τη διατήρηση της σταθερότητας» ανέφερε ο Γιώργος Γεραπετρίτης κατά τη συνέντευξη Τύπου.
Ως προς την Κύπρο, μετά από ερώτηση σχετικά με το ενδεχόμενο ένταξής της στο ΝΑΤΟ, ο Γιόχαν Βάντεφουλ απέφυγε να απαντήσει -είναι άλλωστε γνωστό ότι η Τουρκία δεν θα αποδεχόταν κάτι τέτοιο. Ως προς το Κυπριακό αίσθηση προκάλεσε η τοποθέτησή του ότι «η Ευρώπη πίστευε κατά την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ ότι τα ζητήματα θα επιλύονταν, κάτι που δυστυχώς δεν έγινε», αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο για νέες προσπάθειες, στις οποίες και η Γερμανία θα μπορούσε να συμβάλει θετικά.
Ως προς την τρέχουσα κατάσταση και τους κινδύνους που θέτει η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή για την Κύπρο, ο Γιόχαν Βάντεφουλ εξέφρασε εκ νέου γερμανική αλληλεγγύη και βοήθεια -αν χρειαστεί.
Χρονικός ορίζοντας αβέβαιος
Προβληματισμό προκαλεί, τέλος, το γεγονός ότι ο χρονικός ορίζοντας για τον τερματισμό του νέου πολέμου με το Ιράν είναι θολός. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές εξετάζονται και από την Ελλάδα όλα τα πιθανά σενάρια: άμεσα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.
Οι προϋποθέσεις για αποκλιμάκωση προς το παρόν φαίνεται να σκιαγραφούνται ως εξής: ύπαρξη ενός «σεναρίου εξόδου» για όλες τις πλευρές αλλά και ύπαρξη συνομιλητή από την πλευρά του Ιράν για το τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Η πιο κρίσιμη όμως προϋπόθεση έχει να κάνει με το τι είδους συμφωνία θα αποδεχθεί εν τέλει το Ισραήλ.
Όσο για το ίδιο το Ισραήλ, προς το παρόν φαίνεται αποφασισμένο για ολοκλήρωση των σχεδίων του και στον Λίβανο. Μια χερσαία επιχείρηση στον Νότιο Λίβανο θα μπορούσε να αποβεί καταλύτης των εξελίξεων -με ολέθρια κατά πολλούς προοπτική.
