Σε πολιτική συμφωνία για την εφαρμογή της λεγόμενης συμφωνίας του Turnberry, του εμπορικού συμβιβασμού, που πέτυχαν Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον το περασμένο καλοκαίρι κατέληξαν τα ξημερώματα το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσηςκαι το Ευρωκοινοβούλιο με στόχο την αποκλιμάκωση των εντάσεων στις διατλαντικές σχέσεις και την αποφυγή νέου γύρου δασμών με τους οποίους «απειλεί» ο Ντόναλντ Τραμπέως τις 4 Ιουλίου.
Η συμφωνία που είχε συναφθεί στο θέρετρο του Τραμπ στη Σκωτία, προβλέπει την κατάργηση ευρωπαϊκών δασμών σε εκατοντάδες αμερικανικά βιομηχανικά και αγροδιατροφικά προϊόντα, ενώ οι ΗΠΑδιατηρούν ενιαίο δασμό 15% στην πλειονότητα των ευρωπαϊκών εξαγωγών. Στόχος είναι η σταθερότητα στις εμπορικές συναλλαγές μετά από χρόνια εντάσεων σε τομείς όπως ο χάλυβας και το αλουμίνιο.
Η πρόεδρος της Κομισιόν χαιρέτισε τη συμφωνία, υπογραμμίζοντας ότι η ΕΕ τηρεί τις δεσμεύσεις της και επιδιώκει ένα «σταθερό και ισορροπημένο» εμπορικό πλαίσιο με τις ΗΠΑ.
Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις μόνο εύκολες δεν ήταν, καθώς το Ευρωκοινοβούλιο πίεσε για αυστηρότερες εγγυήσεις απέναντι στην αμερικανική δασμολογική πολιτική και τις απειλές της κυβέρνησης Τραμπ για νέα μέτρα.
Παραμένουν οι βασικές διαφωνίες
Τελικά, οι ευρωβουλευτές εξασφάλισαν ορισμένες τροποποιήσεις χωρίς όμως να πετύχουν την αποδοχή της λεγόμενης «ρήτρας αναστολής», που θα συνέδεε την εφαρμογή της συμφωνίας με την άρση των αμερικανικών δασμών σε χάλυβα και αλουμίνιο. Αντ’ αυτής, συμφωνήθηκε μηχανισμός αναστολής που επιτρέπει στην Κομισιόν να επαναφέρει δασμούς εάν διαπιστωθεί ότι οι ΗΠΑ δεν τηρούν τις δεσμεύσεις τους.
Ειδικά για τα παράγωγα προϊόντα χάλυβα και αλουμινίου, η Επιτροπή θα μπορεί να αντιδράσει αν οι αμερικανικοί δασμοί παραμείνουν πάνω από 15% έως το τέλος του 2026.
Παράλληλα, θεσπίστηκε «ρήτρα λήξης», σύμφωνα με την οποία η βασική νομοθεσία της συμφωνίας θα εκπνεύσει στα τέλη του 2029, μετά το τέλος της τρέχουσας θητείας Τραμπ. Πριν από τότε, η Κομισιόν θα πρέπει να αξιολογήσει τις επιπτώσεις της συμφωνίας στην ευρωπαϊκή βιομηχανία, τη γεωργία και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης μηχανισμό προστασίας της ευρωπαϊκής αγοράς που επιτρέπει στην Ε.Ε να επαναφέρει δασμούς αν η αυξημένη εισαγωγή αμερικανικών προϊόντων προκαλέσει σοβαρή ζημία σε ευρωπαϊκούς κλάδους. Επιπλέον, παρατείνεται έως το 2030 η αδασμολόγητη εισαγωγή αστακού από τις ΗΠΑ, σε μια κίνηση κυρίως συμβολικού χαρακτήρα.
Το κείμενο πλέον θα εξεταστεί από τα κράτη-μέλη και την επιτροπή Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωκοινοβουλίου πριν τεθεί προς ψήφιση στην ολομέλεια τον Ιούνιο. Παρά την αποκλιμάκωση πάντως, οι βασικές διαφωνίες για τον χάλυβα και το αλουμίνιο παραμένουν, ενώ η πορεία της συμφωνίας θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη στάση της Ουάσιγκτον το επόμενο διάστημα.
