Σε τέσσερις γλώσσες, ελληνικά, αγγλικά, γερμανικά και τουρκικά.

Συνέντευξη στην Ράνια Γάτου, 
Γενική Γραμματέας Διεθνούς Ανθρωπιστικού Φορέα Coeurs Pour Tous /
Μελετήτρια Καρδιοχειρουργικής /
Ερευνήτρια Πολιτισμικού Λόγου /
Ποιήτρια – Εικαστικός

Η σύγχρονη βιοϊατρική επιστήμη μεταβαίνει από το παράδειγμα της θεραπευτικής αποκατάστασης στο παράδειγμα της τεχνολογικά καθοδηγούμενης αναδιαμόρφωσης του ζωντανού. Η σύγκλιση γονιδιακής επεξεργασίας, συνθετικής βιολογίας και υπολογιστικής νευροεπιστήμης συγκροτεί ένα νέο επιστημονικό συνεχές, στο οποίο η διάκριση μεταξύ φυσικού και τεχνητού καθίσταται λειτουργικά ασταθής. Υπό αυτές τις συνθήκες, το σώμα δεν νοείται πλέον αποκλειστικά ως βιολογική οντότητα, αλλά ως δυναμικό πληροφοριακό σύστημα αναπρογραμματιζόμενων λειτουργιών. Η ιατρική μετατοπίζεται από την αποκατάσταση της νόσου στη διαχείριση της οντολογικής μορφής του ανθρώπου. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πλέον θεραπευτικό, αλλά ανθρωπολογικό: τι σημαίνει «άνθρωπος» όταν η βιολογία καθίσταται αντικείμενο σχεδιασμού;

1η ΕΡΩΤΗΣΗ (Γονιδιακός σχεδιασμός & ανθρωπολογική κανονιστικότητα)

ΡΑΝΙΑ ΓΑΤΟΥ:Κύριε Καθηγητά, όταν η βιολογία μετατρέπεται σε τεχνικά επεξεργάσιμο υπόστρωμα, η έννοια της ανθρώπινης φύσης παραμένει περιγραφική ή μεταπίπτει σε κανονιστικό κατασκεύασμα; Και ποιο επιστημο-ηθικό πλαίσιο νομιμοποιεί την παρέμβαση στο προγεννητικό ανθρώπινο γονιδίωμα;

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΣ ΚΑΛΑΓΚΟΣ:
Η μετάβαση από τη βιολογία ως σταθερότητα στη βιολογία ως δυνατότητα συνιστά αλλαγή παραδείγματος στην ιατρική ανθρωπολογία. Η παρέμβαση στο γονιδίωμα δεν είναι πλέον θεωρητική προοπτική, αλλά κλινικά εφικτή διαδικασία. Ωστόσο, η τεχνική δυνατότητα δεν παράγει αυτομάτως ηθική νομιμοποίηση. Το κρίσιμο ζήτημα αφορά τη μετατόπιση από τη θεραπεία της παθολογίας στον σχεδιασμό της προδιάθεσης.

Κλινικό παράδειγμα:
Σε νεογνό με γνωστή γενετική μετάλλαξη υψηλού κινδύνου για θανατηφόρο καρδιοπάθεια, η ιατρική απόφαση σήμερα είναι θεραπευτική παρέμβαση μετά την εκδήλωση της νόσου.

Σε μελλοντικό πλαίσιο, η ίδια κατάσταση μπορεί να προληφθεί προγεννητικά μέσω γενετικής τροποποίησης.

Το ερώτημα μετατοπίζεται:
δεν αφορά το αν μπορούμε να αποτρέψουμε τη νόσο, αλλά το αν η προληπτική αναδιαμόρφωση μεταβάλλει τον τρόπο με τον οποίο ορίζεται η ανθρώπινη κανονικότητα.

2η ΕΡΩΤΗΣΗ (Υποκειμενικότητα & υπολογιστική αναγωγή)

ΡΑΝΙΑ ΓΑΤΟΥ: Κύριε Καθηγητά, εάν η συνείδηση αναπαρασταθεί πλήρως μέσω νευροϋπολογιστικών μοντέλων, παραμένει η υποκειμενικότητα μη αναγώγιμο θεμέλιο ή μετατρέπεται σε υπολογιστική παραγωγή;

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΣ ΚΑΛΑΓΚΟΣ: Η αναγωγή της συνείδησης σε λειτουργικό μοντέλο δεν συνεπάγεται εξάλειψη της φαινομενολογικής της διάστασης.

Η νευρωνική περιγραφή ενός φαινομένου δεν ταυτίζεται με την εμπειρική του υπόσταση.

Κλινικό παράδειγμα (καρδιοχειρουργική παιδιού):
Κατά τη διάρκεια επέμβασης σε παιδί με συγγενή καρδιοπάθεια, η ηλεκτροφυσιολογική παρακολούθηση αποτυπώνει πλήρως τη λειτουργική κατάσταση του οργανισμού.

Ωστόσο, η κλινική απόφαση δεν βασίζεται αποκλειστικά σε δεδομένα, αλλά σε ενσωματωμένη ιατρική κρίση υπό συνθήκες αβεβαιότητας.

Η εμπειρία του ασθενούς δεν είναι αναπαραγώγιμη ως δεδομένο, αλλά ως μοναδική κατάσταση ύπαρξης.

3η ΕΡΩΤΗΣΗ (Αξιοπρέπεια & τεχνολογική διαφοροποίηση)

ΡΑΝΙΑ ΓΑΤΟΥ: Κύριε Καθηγητά, Μπορεί η έννοια της αξιοπρέπειας να παραμείνει σταθερή σε ένα περιβάλλον όπου η βιολογική ταυτότητα καθίσταται τροποποιήσιμη μεταβλητή;

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΣ ΚΑΛΑΓΚΟΣ: Η αξιοπρέπεια δεν αποτελεί παράγωγο βιολογικής κατάστασης, αλλά αναγνώριση ισοτιμίας του ηθικού υποκειμένου.

Ο κίνδυνος δεν εντοπίζεται στην τεχνολογική τροποποίηση καθαυτή, αλλά στη διαστρωμάτωση της ανθρώπινης αξίας βάσει βιολογικών παρεμβάσεων.

Η αξιοπρέπεια δοκιμάζεται στο κατά πόσο η κοινωνία διατηρεί την αρχή της ισότητας ανεξαρτήτως ενίσχυσης ή μη ενίσχυσης.

4η ΕΡΩΤΗΣΗ (Οντολογική ταυτότητα & ευθύνη συστήματος)

ΡΑΝΙΑ ΓΑΤΟΥ: Κύριε Καθηγητά, Σε ένα περιβάλλον όπου η ιατρική καθίσταται τεχνολογία σχεδιασμού του ανθρώπου και το σώμα μετατρέπεται σε δυναμικό πληροφοριακό σύστημα, πώς ανακατανέμεται η ευθύνη και πώς συγκροτείται η ταυτότητα;

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΣ ΚΑΛΑΓΚΟΣ: Η ευθύνη παραμένει αναντίρρητα ανθρώπινη, ανεξαρτήτως τεχνολογικής πολυπλοκότητας.

Το τεχνολογικό σύστημα εκτελεί διαδικασίες, αλλά δεν συγκροτεί ηθική κρίση.

Η ταυτότητα δεν ακυρώνεται· μετασχηματίζεται σε χρονική συνέχεια επιλογών.

Κλινικό παράδειγμα:
Παιδί με σοβαρή συγγενή καρδιοπάθεια που υποβάλλεται σε επαναλαμβανόμενες χειρουργικές επεμβάσεις και τεχνολογική υποστήριξη ζωτικών λειτουργιών.

Παρά τη βιολογική μεταβολή, το υποκείμενο παραμένει αναγνωρίσιμο ως το ίδιο πρόσωπο, καθώς η ταυτότητα συγκροτείται μέσω βιωμένης συνέχειας και όχι στατικής βιολογίας.

5η ΕΡΩΤΗΣΗ (Ανεπανάληπτο & όρια προόδου)

ΡΑΝΙΑ ΓΑΤΟΥ: Κύριε Καθηγητά, Σε ένα πλαίσιο όπου η ζωή προσεγγίζεται ως πληροφορία και αναπαραγώγιμο σύστημα, διατηρείται το ανεπανάληπτο ή η πρόοδος οδηγεί σε πλήρη τυποποίηση του ανθρώπινου;

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΣ ΚΑΛΑΓΚΟΣ: Το ανεπανάληπτο δεν εξαφανίζεται· μετατοπίζεται από τη βιολογική ιδιαιτερότητα στη μοναδικότητα της εμπειρικής και συγκυριακής συνθήκης.

Η τεχνολογική πρόοδος αποκτά όριο όταν αρχίζει να μειώνει την ικανότητα του ανθρώπου να αναγνωρίζει την ίδια του την ύπαρξη ως μη αναγώγιμη εμπειρία.

Σε περιβάλλον πλήρους προβλεψιμότητας, δεν απειλείται η ζωή, αλλά η εμπειρική ελευθερία της.

Κλινικό παράδειγμα:
Σε παιδιατρική καρδιοχειρουργική, κάθε επέμβαση αφορά ανατομικά μοναδικές συνθήκες.

Παρά την τυποποίηση της τεχνικής, η κλινική πράξη παραμένει μη πλήρως αναπαραγώγιμη διαδικασία, καθώς η βιολογική και χρονική ιδιομορφία κάθε ασθενούς είναι μη αναγώγιμη.

Επίλογος

Η τεχνοβιολογική εποχή δεν μεταβάλλει απλώς τα όρια της ιατρικής πράξης· μετατοπίζει το ίδιο το σημείο όπου ο άνθρωπος καθίσταται αντικείμενο και ταυτόχρονα υποκείμενο γνώσης. Η θεραπεία παύει να είναι αποκλειστικά αποκατάσταση της παθολογίας και προσεγγίζει σταδιακά τη δυνατότητα ανασχεδιασμού της βιολογικής και γνωσιακής συγκρότησης του ζωντανού. Μέσα σε αυτό το νέο επιστημονικό παράδειγμα, η βιολογία δεν λειτουργεί πλέον ως αμετάβλητο υπόβαθρο, αλλά ως δυναμικό πεδίο τεχνικά επεξεργάσιμων επιλογών. Η εξέλιξη αυτή δεν αποτελεί απλώς πρόοδο των επιστημών της ζωής, αλλά ταυτόχρονα μετατόπιση του ανθρωπολογικού ορίζοντα: από το «δεδομένο» στο «σχεδιαζόμενο».

Ωστόσο, όσο διευρύνεται η ικανότητα παρέμβασης, τόσο πιο κρίσιμη γίνεται η ικανότητα οριοθέτησης. Διότι το πραγματικό διακύβευμα δεν αφορά πλέον το τι μπορεί να κατασκευαστεί, αλλά το τι πρέπει να παραμείνει μη αναγώγιμο σε κατασκευή χωρίς να χαθεί η ίδια η έννοια της ανθρώπινης ισότητας και αξιοπρέπειας.

Σε αυτό το σημείο, η σκέψη του Καθηγητή Αυξέντιου Καλαγκού λειτουργεί ως σταθερό θεωρητικό σημείο αναφοράς: η τεχνολογική ισχύς δεν ταυτίζεται με ηθική νομιμοποίηση, ούτε η βιολογική δυνατότητα με ανθρωπολογικό δικαίωμα. Η επιστήμη δύναται να επεκτείνει τα όρια του εφικτού, αλλά η ανθρωπολογική συνείδηση οφείλει να ορίσει τα όρια του επιτρεπτού.Ίσως, τελικά, το θεμελιώδες ερώτημα της εποχής να μην αφορά την επέκταση της ανθρώπινης παρέμβασης, αλλά τη διατήρηση της ικανότητας να αναγνωρίζουμε το ανεπανάληπτο του ζωντανού ως αξία που δεν εξαντλείται στην τεχνική του περιγραφή. Διότι εκεί όπου η ζωή γίνεται πλήρως αναγώγιμη, δεν απειλείται μόνο η πολυπλοκότητά της, αλλά η ίδια η ηθική της αναγνώριση. Και σε αυτό το όριο, όπου η βιοϊατρική γνώση συναντά την ευθύνη του νοήματος, η συμβολή του Καθηγητή Αυξέντιου Καλαγκού αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα: ως υπενθύμιση ότι η ιατρική, ακόμη και στην πιο τεχνολογικά εξελιγμένη της μορφή, παραμένει πρωτίστως πράξη απέναντι στον άνθρωπο και όχι απλώς επί του ανθρώπινου σώματος.

📚 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Βιοϊατρική & Γενετική Μηχανική

• Doudna, J. A., & Sternberg, S. H. (2017). A crack in creation: Gene editing and the unthinkable power to control evolution. Houghton Mifflin Harcourt.
• Lander, E. S. (2015). The heroes of CRISPR. Cell, 164(1–2), 18–28.
• Jinek, M., Chylinski, K., Fonfara, I., Hauer, M., Doudna, J. A., & Charpentier, E. (2012). A programmable dual-RNA–guided DNA endonuclease in adaptive bacterial immunity. Science, 337(6096), 816–821.

1. Βιοηθική & Ανθρωπολογική Ιατρική

• Beauchamp, T. L., & Childress, J. F. (2019). Principles of biomedical ethics (8th ed.). Oxford University Press.
• Kass, L. R. (2002). Life, liberty and the defense of dignity. Encounter Books.
• Habermas, J. (2003). The future of human nature. Polity Press.

III. Συνείδηση & Φιλοσοφία του Νου

• Chalmers, D. J. (1996). The conscious mind: In search of a fundamental theory. Oxford University Press.
• Searle, J. R. (1997). The mystery of consciousness. Granta Books.
• Tononi, G. (2012). Integrated information theory of consciousness. BMC Neuroscience, 13(Suppl 1), S8.

1. Τεχνολογία, Σώμα & Μετα-Ανθρωπισμός

• Harari, Y. N. (2016). Homo Deus: A brief history of tomorrow. Harper.
• Bostrom, N. (2014). Superintelligence: Paths, dangers, strategies. Oxford University Press.
• Foucault, M. (1976). The will to knowledge. Gallimard.

1. Ιατρική & Καρδιοχειρουργική Πράξη

• Yacoub, M. (2011). The human heart in medicine and surgery. European Heart Journal, 32(9), 1055–1060.
• Kalangos, A. (n.d.). Personal communication; unpublished clinical and surgical experience.
• Kirklin, J. W., & Barratt-Boyes, B. G. (2013). Cardiac surgery. Elsevier.

1. Φιλοσοφία της Ζωής & Βιολογικής Ύπαρξης

• Jonas, H. (1984). The imperative of responsibility. University of Chicago Press.
• Canguilhem, G. (1966). The normal and the pathological. Zone Books.

📌 ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΣΥΝΤΑΞΗΣ

Η βιβλιογραφία αφορά το θεωρητικό και επιστημονικό πλαίσιο της συνέντευξης και δεν αποτελεί εξαντλητική αποτύπωση όλων των πεδίων που θίγονται.

INTERDISCIPLINARY FRAMING

Η παρούσα σύνθεση κινείται στο μεταίχμιο βιοϊατρικής, φιλοσοφίας του νου και κλινικής πρακτικής.

Κύριε Καθηγητά, Θα ήθελα να σας εκφράσω τις ειλικρινείς μου ευχαριστίες για τη συμμετοχή σας στη συνέντευξη και για τη συμβολή σας στη διαμόρφωση ενός διαλόγου που υπερβαίνει τα στενά όρια της κλινικής περιγραφής και εντάσσεται σε ένα ευρύτερο επιστημονικό και φιλοσοφικό πλαίσιο.Η σκέψη σας, η επιστημονική σας ακρίβεια και η διεπιστημονική σας προσέγγιση ενίσχυσαν ουσιαστικά το θεωρητικό και κλινικό υπόβαθρο της συζήτησης, αναδεικνύοντας τη σημασία της σύνδεσης της βιοϊατρικής με τη φιλοσοφία του νου και την κλινική πράξη.

Η συμβολή σας δεν αποτέλεσε απλώς μέρος μιας συνέντευξης, αλλά πυρήνα ενός στοχασμού που επιχειρεί να γεφυρώσει την επιστημονική γνώση με την ανθρώπινη εμπειρία.Σας ευχαριστώ θερμά για τον χρόνο, την εμπιστοσύνη και την πνευματική σας γενναιοδωρία.

Με εκτίμηση,
Συντακτική επιμέλεια συνέντευξης
Ράνια Γάτου

Αγγλικά

22nd INTERVIEW

With the internationally renowned cardiac surgeon Professor Auxentios Kalangos
Human Consciousness in the Era of Techno-Biological Post-Existence: From Therapy to the Designed Ontology of the Living

Rania Gatou
General Secretary of the International Humanitarian Organization Coeurs Pour Tous /
Researcher in Cardiac Surgery /
Researcher in Cultural Discourse /
Poet – Visual Artist

Modern biomedical science is transitioning from the paradigm of therapeutic restoration to that of technologically guided reconfiguration of the living. The convergence of gene editing, synthetic biology, and computational neuroscience forms a new scientific continuum in which the distinction between natural and artificial becomes functionally unstable. Under these conditions, the body is no longer understood solely as a biological entity, but as a dynamic informational system of reprogrammable functions. Medicine shifts from restoring pathology to managing the ontological form of the human. The critical question is no longer therapeutic but anthropological: what does “human” mean when biology becomes an object of design?

1st QUESTION (Genomic design & anthropological normativity)

RANIA GATOU:
When biology becomes a technically editable substrate, does human nature remain descriptive, or does it become a normative construct? And what ethical-scientific framework legitimizes intervention in the pre-natal human genome?

PROF. AUXENTIOS KALANGOS:
The transition from biology as stability to biology as possibility constitutes a paradigm shift in medical anthropology. Genomic intervention is no longer theoretical but clinically feasible. However, technical capability does not automatically generate ethical legitimacy. The key issue is the shift from treating pathology to designing predisposition.

Clinical example:
In a newborn with a known genetic mutation carrying a high risk of fatal cardiac disease, current medical practice involves therapeutic intervention after disease onset.
In a future framework, the same condition could be prevented prenatally through genetic modification.

The question shifts: it is no longer whether we can prevent disease, but whether preventive redesign transforms the definition of human normality.

2nd QUESTION (Subjectivity & computational reduction)

RANIA GATOU:
If consciousness is fully represented through neurocomputational models, does subjectivity remain an irreducible foundation, or does it become a computational product?

PROF. AUXENTIOS KALANGOS:
Reducing consciousness to a functional model does not eliminate its phenomenological dimension. A neural description of a phenomenon is not identical to its experiential reality.

Clinical example (cardiac surgery in a child):
During surgery for congenital heart disease, electrophysiological monitoring fully captures the functional state of the organism.
However, clinical decision-making is not based solely on data, but on embodied medical judgment under uncertainty.
The patient’s experience is not reproducible as data, but exists as a unique condition of being.

3rd QUESTION (Dignity & technological differentiation)

RANIA GATOU:
Can the concept of dignity remain stable in a context where biological identity becomes a modifiable variable?

PROF. AUXENTIOS KALANGOS:
Dignity is not derived from biological condition but from the recognition of the moral subject as equal.
The risk lies not in technological modification itself, but in the stratification of human value based on biological enhancement.
Dignity is tested in whether society maintains equality regardless of enhancement status.

4th QUESTION (Ontological identity & systemic responsibility)

RANIA GATOU:
In a context where medicine becomes a technology for designing the human and the body a programmable informational system, how are responsibility and identity reconfigured?

PROF. AUXENTIOS KALANGOS:
Responsibility remains fundamentally human, regardless of technological complexity. Systems execute processes but do not generate ethical judgment. Identity becomes a temporal continuity of choices rather than a fixed biological state.

Clinical example:
A child with severe congenital heart disease undergoing repeated surgeries and life-support technologies remains the same person, as identity is grounded in lived continuity, not static biology.

5th QUESTION (Irreplaceability & limits of progress)

RANIA GATOU:
Does irreversibility persist in a framework where life is treated as information and a reproducible system, or does progress lead to full human standardization?

PROF. KALANGOS:
Irreplaceability does not disappear; it shifts from biological uniqueness to experiential and contextual singularity. Technological progress reaches its limit when it reduces the human capacity to perceive existence as non-reducible experience. In a fully predictable environment, what is threatened is not life itself, but experiential freedom.

Clinical example:
In pediatric cardiac surgery, each intervention concerns anatomically unique conditions. Despite procedural standardization, the clinical act remains non-replicable due to biological and temporal singularity.

EPILOGUE

The techno-biological era does not merely transform medical practice; it shifts the very point at which the human becomes both object and subject of knowledge. Therapy is no longer solely restoration but increasingly a potential redesign of biological and cognitive structures. Biology becomes a field of technically manipulable possibilities.

However, as intervention capacity expands, the need for boundaries becomes more critical. The central issue is not what can be constructed, but what must remain irreducible without undermining human equality and dignity.

At this point, Professor Kalangos’ thought serves as a reference: technological power does not equal ethical legitimacy. Science expands the limits of the possible, but anthropological consciousness must define the limits of the permissible.

Ultimately, the key question is not the expansion of human intervention, but the preservation of the irreducible value of life as more than technical description. Where life becomes fully reducible, not only complexity is lost, but ethical recognition itself.

BIBLIOGRAPHY

📚 BIBLIOGRAPHY

I. Biomedicine & Genetic Engineering

• Doudna, J. A., & Sternberg, S. H. (2017). A Crack in Creation: Gene Editing and the Unthinkable Power to Control Evolution. Houghton Mifflin Harcourt.
• Lander, E. S. (2015). The heroes of CRISPR. Cell, 164(1–2), 18–28.
• Jinek, M., Chylinski, K., Fonfara, I., Hauer, M., Doudna, J. A., & Charpentier, E. (2012). A programmable dual-RNA–guided DNA endonuclease in adaptive bacterial immunity. Science, 337(6096), 816–821.

II. Bioethics & Anthropological Medicine

• Beauchamp, T. L., & Childress, J. F. (2019). Principles of Biomedical Ethics (8th ed.). Oxford University Press.
• Kass, L. R. (2002). Life, Liberty and the Defense of Dignity. Encounter Books.
• Habermas, J. (2003). The Future of Human Nature. Polity Press.

III. Consciousness & Philosophy of Mind

• Chalmers, D. J. (1996). The Conscious Mind: In Search of a Fundamental Theory. Oxford University Press.
• Searle, J. R. (1997). The Mystery of Consciousness. Granta Books.
• Tononi, G. (2012). Integrated information theory of consciousness. BMC Neuroscience, 13(Suppl 1), S8.

IV. Technology, Body & Transhumanism

• Harari, Y. N. (2016). Homo Deus: A Brief History of Tomorrow. Harper.
• Bostrom, N. (2014). Superintelligence: Paths, Dangers, Strategies. Oxford University Press.
• Foucault, M. (1976). The Will to Knowledge. Gallimard.

V. Medicine & Cardiac Surgery Practice

• Yacoub, M. (2011). The human heart in medicine and surgery. European Heart Journal, 32(9), 1055–1060.
• Kalangos, A. (n.d.). Personal communication; unpublished clinical and surgical experience.
• Kirklin, J. W., & Barratt-Boyes, B. G. (2013). Cardiac Surgery. Elsevier.

VI. Philosophy of Life & Biological Existence

• Jonas, H. (1984). The Imperative of Responsibility. University of Chicago Press.
• Canguilhem, G. (1966). The Normal and the Pathological. Zone Books.

📌 EDITORIAL NOTE

The bibliography concerns the theoretical and scientific framework of the interview and does not represent an exhaustive mapping of all fields addressed.

INTERDISCIPLINARY FRAMING

This synthesis operates at the intersection of biomedicine, philosophy of mind, and clinical practice.

Dear Professor,
I would like to express my sincere gratitude for your participation in this interview and for your contribution to a dialogue that transcends clinical description and enters a broader scientific and philosophical framework.
Your thought, scientific precision, and interdisciplinary approach significantly strengthened the conceptual and clinical depth of this discussion.
Thank you for your time, trust, and intellectual generosity.

With respect,
Editorial coordination of the interview
Rania Gatou

Γερμανικά

DEUTSCHE ÜBERSETZUNG:

22. INTERVIEW

Mit dem international renommierten Herzchirurgen Professor Auxentios Kalangos
Menschliches Bewusstsein im Zeitalter der technobiologischen Post-Existenz: Von der Therapie zur konstruierten Ontologie des Lebendigen

Rania Gatou
Generalsekretärin der internationalen humanitären Organisation Coeurs Pour Tous /
Forscherin für Herzchirurgie /
Forscherin für kulturelle Diskurse /
Dichterin – bildende Künstlerin

Die moderne biomedizinische Wissenschaft bewegt sich vom Paradigma der therapeutischen Wiederherstellung hin zu einer technologisch gesteuerten Umgestaltung des Lebendigen. Die Konvergenz von Gen-Editierung, synthetischer Biologie und computergestützter Neurowissenschaft bildet ein neues wissenschaftliches Kontinuum, in dem die Unterscheidung zwischen natürlich und künstlich funktional instabil wird. Der Körper wird nicht mehr nur als biologische Entität verstanden, sondern als dynamisches Informationssystem programmierbarer Funktionen. Medizin verschiebt sich von der Krankheitsbehandlung hin zur Gestaltung der ontologischen Form des Menschen.

1. FRAGE

RANIA GATOU:
Wenn Biologie zu einem technisch bearbeitbaren Substrat wird, bleibt „menschliche Natur“ beschreibend oder wird sie zu einem normativen Konstrukt? Und welches ethisch-wissenschaftliche Rahmenwerk legitimiert Eingriffe in das pränatale Genom?

PROF. KALANGOS:
Der Übergang von Biologie als Stabilität zu Biologie als Möglichkeit stellt einen Paradigmenwechsel dar. Genetische Eingriffe sind klinisch möglich geworden, aber technische Machbarkeit bedeutet keine ethische Legitimation. Entscheidend ist der Übergang von Therapie zur Gestaltung von Prädisposition.

Klinisches Beispiel:
Ein Neugeborenes mit genetischer Mutation und hohem Risiko einer tödlichen Herzerkrankung wird heute nach Krankheitsausbruch behandelt.
Zukünftig könnte dieselbe Situation pränatal verhindert werden.

Die Frage verschiebt sich: nicht ob wir Krankheiten verhindern können, sondern ob Prävention die Definition menschlicher Normalität verändert.

2. FRAGE

RANIA GATOU:
Wenn Bewusstsein vollständig durch neurocomputationale Modelle dargestellt wird, bleibt Subjektivität irreduzibel oder wird sie zu einem berechenbaren Produkt?

PROF. KALANGOS:
Die Reduktion von Bewusstsein auf ein funktionales Modell eliminiert nicht seine phänomenologische Dimension. Die neuronale Beschreibung ist nicht identisch mit der Erfahrung selbst.

Klinisches Beispiel:
Während einer Herzoperation eines Kindes zeigt die elektrophysiologische Überwachung alle Funktionen präzise.
Trotzdem basiert die Entscheidung nicht nur auf Daten, sondern auf ärztlicher Urteilskraft unter Unsicherheit.
Erfahrung ist nicht als Daten reproduzierbar, sondern eine einzigartige Existenzsituation.

3. FRAGE

RANIA GATOU:
Kann Würde stabil bleiben, wenn biologische Identität eine veränderbare Variable wird?

PROF. KALANGOS:
Würde ist keine biologische Eigenschaft, sondern die Anerkennung moralischer Gleichheit.
Gefahr entsteht nicht durch Technik selbst, sondern durch die Hierarchisierung menschlichen Wertes.
Würde zeigt sich darin, ob Gleichheit unabhängig von biologischer Modifikation erhalten bleibt.

4. FRAGE

RANIA GATOU:
Wie werden Verantwortung und Identität neu definiert, wenn Medizin zu einer Design-Technologie des Menschen wird?

PROF. KALANGOS:
Verantwortung bleibt menschlich. Systeme führen Prozesse aus, erzeugen aber keine moralische Entscheidung. Identität ist eine zeitliche Kontinuität von Entscheidungen.

Klinisches Beispiel:
Ein Kind mit schwerer Herzkrankheit bleibt trotz wiederholter Operationen dieselbe Person, da Identität auf gelebter Kontinuität basiert.

5. FRAGE

RANIA GATOU:
Bleibt das Unverwechselbare bestehen oder führt technologische Entwicklung zur vollständigen Standardisierung des Menschen?

PROF. KALANGOS:
Unverwechselbarkeit verschwindet nicht, sie verlagert sich zur Erfahrung. Die Grenze des Fortschritts liegt dort, wo der Mensch seine Existenz nicht mehr als nicht reduzierbare Erfahrung erkennt.

EPILOG

Die technobiologische Ära verschiebt nicht nur die Medizin, sondern den Ort, an dem der Mensch Objekt und Subjekt von Wissen wird. Biologie wird zu einem gestaltbaren Feld technischer Möglichkeiten.

Doch je größer die Eingriffsmöglichkeiten, desto wichtiger werden Grenzen. Entscheidend ist nicht, was machbar ist, sondern was unverfügbar bleiben muss.

Die Wissenschaft erweitert das Mögliche, aber das anthropologische Bewusstsein definiert das Zulässige.

📚 BIBLIOGRAPHIE

1. Biomedizin & Gentechnik

• Doudna, J. A., & Sternberg, S. H. (2017). A Crack in Creation: Gene Editing and the Unthinkable Power to Control Evolution. Houghton Mifflin Harcourt.
• Lander, E. S. (2015). The heroes of CRISPR. Cell, 164(1–2), 18–28.
• Jinek, M., Chylinski, K., Fonfara, I., Hauer, M., Doudna, J. A., & Charpentier, E. (2012). A programmable dual-RNA–guided DNA endonuclease in adaptive bacterial immunity. Science, 337(6096), 816–821.

1. Bioethik & Anthropologische Medizin

• Beauchamp, T. L., & Childress, J. F. (2019). Principles of Biomedical Ethics (8. Auflage). Oxford University Press.
• Kass, L. R. (2002). Life, Liberty and the Defense of Dignity. Encounter Books.
• Habermas, J. (2003). Die Zukunft der menschlichen Natur. Polity Press.

III. Bewusstsein & Philosophie des Geistes

• Chalmers, D. J. (1996). The Conscious Mind: In Search of a Fundamental Theory. Oxford University Press.
• Searle, J. R. (1997). The Mystery of Consciousness. Granta Books.
• Tononi, G. (2012). Integrated information theory of consciousness. BMC Neuroscience, 13(Suppl 1), S8.

1. Technologie, Körper & Transhumanismus

• Harari, Y. N. (2016). Homo Deus: Eine kurze Geschichte von morgen. Harper.
• Bostrom, N. (2014). Superintelligence: Paths, Dangers, Strategies. Oxford University Press.
• Foucault, M. (1976). Der Wille zum Wissen. Gallimard.

1. Medizin & Herzchirurgische Praxis

• Yacoub, M. (2011). Das menschliche Herz in Medizin und Chirurgie. European Heart Journal, 32(9), 1055–1060.
• Kalangos, A. (n.d.). Persönliche Mitteilung; unveröffentlichte klinische und chirurgische Erfahrung.
• Kirklin, J. W., & Barratt-Boyes, B. G. (2013). Cardiac Surgery. Elsevier.

1. Philosophie des Lebens & biologischer Existenz

• Jonas, H. (1984). Das Prinzip Verantwortung. University of Chicago Press.
• Canguilhem, G. (1966). Das Normale und das Pathologische. Zone Books.

📌 HINWEIS DER REDAKTION

Die Bibliographie bezieht sich auf den theoretischen und wissenschaftlichen Rahmen des Interviews und stellt keine vollständige Erfassung aller behandelten Fachgebiete dar.

INTERDISZIPLINÄRER RAHMEN

Diese Synthese bewegt sich im Spannungsfeld von Biomedizin, Philosophie des Geistes und klinischer Praxis.

ABSCHLIESSENDE ANMERKUNG

Diese Synthese bewegt sich im Schnittfeld von Biomedizin, Philosophie des Geistes und klinischer Praxis.

Sehr geehrter Herr Professor,
ich danke Ihnen herzlich für Ihre Teilnahme und Ihren Beitrag zu einem Dialog, der die klinische Beschreibung übersteigt und in einen umfassenderen wissenschaftlich-philosophischen Rahmen führt.
Ihre Gedanken haben die Tiefe dieser Diskussion wesentlich bereichert.

Mit Hochachtung,
Redaktionelle Bearbeitung des Interviews
Rania Gatou

Τουρκικά

2. RÖPORTAJ

Dünyaca Ünlü Kalp Cerrahisi Profesörü Avxentios Kalangos ile

Teknobiyolojik Meta-Varoluş Çağında İnsan Bilinci: Tedaviden Canlının Tasarlanmış Ontolojisine

Rania Gkatou
Coeurs Pour Tous Uluslararası İnsani Kuruluşu Genel Sekreteri
Kalp Cerrahisi Araştırmacısı
Kültürel Söylem Araştırmacısı
Şair – Görsel Sanatçı

Giriş

Çağdaş biyomedikal bilim, tedavi edici iyileştirme paradigmasından teknolojik olarak yönlendirilen canlılığın yeniden yapılandırılması paradigmasına geçmektedir. Gen düzenleme, sentetik biyoloji ve hesaplamalı sinirbilimin yakınsaması, doğal ile yapay arasındaki ayrımın işlevsel olarak giderek belirsizleştiği yeni bir bilimsel süreklilik oluşturmaktadır.

Bu koşullar altında insan bedeni artık yalnızca biyolojik bir varlık olarak değil, yeniden programlanabilir işlevlerden oluşan dinamik bir bilgi sistemi olarak değerlendirilmektedir. Tıp, hastalıkların tedavisinden insanın ontolojik yapısının yönetimine doğru yön değiştirmektedir. Böylece temel soru artık terapötik değil, antropolojiktir: Biyoloji tasarlanabilir hâle geldiğinde “insan” olmak ne anlama gelir?

1. SORU

(Genetik Tasarım ve Antropolojik Normatiflik)

RANIA GKATOU:

Sayın Profesör, biyoloji teknik olarak işlenebilir bir zemine dönüştüğünde insan doğası kavramı yalnızca tanımlayıcı bir nitelik mi taşır, yoksa normatif bir yapıya mı dönüşür? Ayrıca doğum öncesi insan genomuna müdahaleyi hangi bilimsel ve etik çerçeve meşrulaştırabilir?

PROFESÖR AVXENTIOS KALANGOS:

Biyolojinin değişmez bir gerçeklik olmaktan çıkıp bir imkân alanına dönüşmesi, tıbbi antropoloji açısından gerçek bir paradigma değişimini ifade etmektedir. Günümüzde genom müdahalesi artık yalnızca teorik bir olasılık değil, klinik olarak uygulanabilir bir süreçtir. Bununla birlikte, teknik olarak mümkün olan her şey kendiliğinden etik meşruiyet kazanmaz.

Temel mesele, patolojinin tedavisinden genetik yatkınlığın tasarlanmasına doğru yaşanan bu dönüşümdür.

Klinik örnek:

Ölümcül kalp hastalığına yol açma riski yüksek olduğu bilinen genetik bir mutasyona sahip bir yenidoğanda günümüzde uygulanan tıbbi yaklaşım, hastalık ortaya çıktıktan sonra tedavi edici müdahalede bulunmaktır.

Gelecekte ise aynı durum, doğum öncesinde genetik düzenleme yoluyla önlenebilir hâle gelebilir.

Dolayısıyla asıl soru artık hastalığı önleyip önleyemeyeceğimiz değildir; asıl soru, bu önleyici biyolojik yeniden yapılandırmanın insan normalliğinin nasıl tanımlandığını değiştirip değiştirmeyeceğidir.

2. SORU

(Öznellik ve Hesaplamalı İndirgemecilik)

RANIA GKATOU:

Sayın Profesör, eğer bilinç nöro-hesaplamalı modeller aracılığıyla bütünüyle temsil edilebilirse, öznellik indirgenemez temel niteliğini korur mu, yoksa hesaplamalı bir üretime mi dönüşür?

PROFESÖR AVXENTIOS KALANGOS:

Bilincin işlevsel bir modele indirgenmesi, onun fenomenolojik boyutunun ortadan kalktığı anlamına gelmez. Bir olgunun nöral düzeyde açıklanması, onun yaşantısal gerçekliğiyle özdeş değildir.

Klinik örnek (çocuk kalp cerrahisi):

Doğuştan kalp hastalığı bulunan bir çocuğun ameliyatı sırasında elektrofizyolojik izleme organizmanın işlevsel durumunu ayrıntılı biçimde ortaya koyar.

Buna rağmen klinik karar yalnızca veriler üzerine kurulmaz; belirsizlik koşullarında şekillenen bütüncül tıbbi muhakemeye dayanır.

Hastanın deneyimi veri olarak yeniden üretilemez; yalnızca kendine özgü bir varoluş hâli olarak anlaşılabilir.

3. SORU

(İnsan Onuru ve Teknolojik Farklılaşma)

RANIA GKATOU:

Sayın Profesör, biyolojik kimliğin değiştirilebilir bir değişkene dönüştüğü bir dünyada insan onuru kavramı değişmeden kalabilir mi?

PROFESÖR AVXENTIOS KALANGOS:

İnsan onuru biyolojik durumun bir sonucu değildir; ahlaki öznenin eşit değerinin tanınmasıdır.

Asıl tehlike teknolojik değişimin kendisinde değil, biyolojik müdahalelere göre insan değerinin sınıflandırılmasındadır.

İnsan onuru, toplumun güçlendirilmiş ya da güçlendirilmemiş bireyler arasında ayrım yapmaksızın eşitlik ilkesini koruyabildiği ölçüde güvence altındadır.

4. SORU

(Ontolojik Kimlik ve Sistem Sorumluluğu)

RANIA GKATOU:

Sayın Profesör, tıbbın insanı tasarlayan bir teknolojiye dönüştüğü ve bedenin dinamik bir bilgi sistemine evrildiği bir ortamda sorumluluk nasıl yeniden dağıtılır ve kimlik nasıl oluşur?

PROFESÖR AVXENTIOS KALANGOS:

Teknolojik karmaşıklık ne kadar artarsa artsın sorumluluk daima insana aittir.

Teknolojik sistem süreçleri yerine getirir; ancak ahlaki yargıda bulunamaz.

Kimlik ortadan kalkmaz; zaman içinde yapılan seçimlerin sürekliliği içerisinde dönüşür.

Klinik örnek:

Ağır doğuştan kalp hastalığı nedeniyle çok sayıda ameliyat geçiren ve yaşamsal fonksiyonları ileri teknolojik destekle sürdürülen bir çocuk düşünelim.

Biyolojik değişimlere rağmen kişi aynı birey olarak tanınmaya devam eder; çünkü kimlik durağan biyolojiden değil, yaşanmış deneyimlerin sürekliliğinden doğar.

5. SORU

(Biriciklik ve İlerlemenin Sınırları)

RANIA GKATOU:

Sayın Profesör, yaşamın bilgiye ve yeniden üretilebilir bir sisteme indirgendiği bir çağda insanın biricikliği korunabilir mi, yoksa teknolojik ilerleme insanı bütünüyle standartlaştırma tehlikesi mi taşımaktadır?

PROFESÖR AVXENTIOS KALANGOS:

Biriciklik ortadan kalkmaz; yalnızca biyolojik farklılıktan yaşanmış deneyimin ve koşulların benzersizliğine doğru yer değiştirir.

Teknolojik ilerleme, insanın kendi varoluşunu indirgenemez bir deneyim olarak algılama yetisini zayıflatmaya başladığı noktada sınırına ulaşır.

Tam anlamıyla öngörülebilir bir dünyada tehdit altında olan yaşamın kendisi değil, onun deneyimsel özgürlüğüdür.

Klinik örnek:

Pediatrik kalp cerrahisinde her ameliyat kendine özgü anatomik koşullar içerir.

Cerrahi teknikler standartlaştırılmış olsa bile klinik uygulama hiçbir zaman tamamen yeniden üretilebilir bir süreç değildir; çünkü her hastanın biyolojik yapısı ve zamansal koşulları benzersizdir.

Sonuç

Teknobiyolojik çağ, yalnızca tıbbi uygulamanın sınırlarını değiştirmekle kalmamakta; aynı zamanda insanın hem bilginin öznesi hem de nesnesi hâline geldiği noktayı da yeniden tanımlamaktadır. Tedavi, artık yalnızca hastalığın giderilmesi anlamına gelmemekte; canlı varlığın biyolojik ve bilişsel yapılanmasının yeniden tasarlanabilme olanağına doğru ilerlemektedir.

Bu yeni bilimsel paradigma içerisinde biyoloji, değişmez bir temel olmaktan çıkmakta ve teknik olarak işlenebilir seçeneklerden oluşan dinamik bir alana dönüşmektedir. Bu dönüşüm, yalnızca yaşam bilimlerinin ilerlemesini değil, aynı zamanda antropolojik ufkun da yeniden şekillenmesini ifade etmektedir: “verili olan”dan “tasarlanan”a doğru bir geçiş.

Bununla birlikte, müdahale kapasitesi arttıkça sınır koyabilme sorumluluğu da aynı ölçüde önem kazanmaktadır. Çünkü günümüzün temel meselesi artık neyin üretilebileceği değil, insan eşitliği ve onuru korunacaksa hangi değerlerin teknik tasarıma indirgenmemesi gerektiğidir.

İşte bu noktada Profesör Avxentios Kalangos‘un düşüncesi sağlam bir kuramsal referans noktası oluşturmaktadır. Teknolojik güç, etik meşruiyetle özdeş değildir; biyolojik olanak da kendiliğinden antropolojik bir hak anlamına gelmez.

Bilim, mümkün olanın sınırlarını genişletebilir; ancak izin verilebilir olanın sınırlarını belirlemek insanlık bilincinin sorumluluğudur.

Belki de çağımızın en temel sorusu, insan müdahalesinin ne kadar genişletilebileceği değil; canlı varlığın biricikliğini, teknik açıklamayla tüketilemeyecek bir değer olarak tanıyabilme yeteneğimizi koruyup koruyamayacağımızdır.

Çünkü yaşam bütünüyle indirgenebilir hâle geldiğinde yalnızca onun karmaşıklığı değil, aynı zamanda ona yönelik etik tanınma da tehlikeye girmektedir.

İşte biyomedikal bilginin anlam karşısındaki sorumlulukla buluştuğu bu eşikte, Profesör Avxentios Kalangos‘un katkısı özel bir önem kazanmaktadır. Onun yaklaşımı bize, tıbbın teknolojik açıdan ne kadar gelişmiş olursa olsun, özünde her zaman insana yönelik bir eylem olduğunu; yalnızca insan bedeni üzerinde gerçekleştirilen teknik bir uygulama olmadığını hatırlatmaktadır.

Kaynakça

I. Biyomedikal Bilimler ve Genetik Mühendisliği

• Doudna, J. A., & Sternberg, S. H. (2017). A Crack in Creation: Gene Editing and the Unthinkable Power to Control Evolution.
• Lander, E. S. (2015). The Heroes of CRISPR.
• Jinek, M. ve diğerleri (2012). A Programmable Dual-RNA–Guided DNA Endonuclease in Adaptive Bacterial Immunity.

II. Biyoetik ve Tıbbi Antropoloji

• Beauchamp, T. L., & Childress, J. F. (2019). Principles of Biomedical Ethics.
• Kass, L. R. (2002). Life, Liberty and the Defense of Dignity.
• Habermas, J. (2003). The Future of Human Nature.

III. Bilinç ve Zihin Felsefesi

• Chalmers, D. J. (1996). The Conscious Mind.
• Searle, J. R. (1997). The Mystery of Consciousness.
• Tononi, G. (2012). Integrated Information Theory of Consciousness.

IV. Teknoloji, Beden ve Transhümanizm

• Harari, Y. N. (2016). Homo Deus.
• Bostrom, N. (2014). Superintelligence.
• Foucault, M. (1976). The Will to Knowledge.

V. Tıp ve Kalp Cerrahisi

• Yacoub, M. (2011). The Human Heart in Medicine and Surgery.
• Kalangos, A. Kişisel iletişim ve yayımlanmamış klinik deneyimler.
• Kirklin, J. W., & Barratt-Boyes, B. G. (2013). Cardiac Surgery.

VI. Yaşam Felsefesi ve Biyolojik Varoluş

• Jonas, H. (1984). The Imperative of Responsibility.
• Canguilhem, G. (1966). The Normal and the Pathological.

Editoryal Not

Bu kaynakça, röportajın kuramsal ve bilimsel çerçevesini desteklemek amacıyla hazırlanmış olup, ele alınan tüm disiplinleri eksiksiz biçimde kapsamayı amaçlamamaktadır.

Disiplinlerarası Çerçeve

Bu çalışma biyomedikal bilimler, zihin felsefesi ve klinik uygulamanın kesişim noktasında yer alan disiplinlerarası bir yaklaşımla hazırlanmıştır.

Teşekkür

Sayın Profesör,

Bu röportaja katılmayı kabul ettiğiniz ve klinik açıklamaların sınırlarını aşarak daha geniş bir bilimsel ve felsefi diyaloğun oluşmasına değerli katkılar sunduğunuz için size en içten teşekkürlerimi sunarım.

Düşünceleriniz, bilimsel titizliğiniz ve disiplinlerarası yaklaşımınız, görüşmemizin hem kuramsal hem de klinik temelini önemli ölçüde güçlendirmiş; biyomedikal bilimler, zihin felsefesi ve klinik uygulama arasındaki ilişkinin önemini açık biçimde ortaya koymuştur.

Katkınız yalnızca bu röportajın bir parçası olmamış; bilimsel bilgi ile insan deneyimi arasında köprü kurmayı amaçlayan entelektüel bir düşünce sürecinin merkezini oluşturmuştur.

Zamanınız, güveniniz ve akademik cömertliğiniz için size en içten teşekkürlerimi sunarım.

Saygılarımla,

Röportajın Editoryal Hazırlığı

Rania Gkatou