«Κάθε καρυδιάς καρύδι»
Στη συγκέντρωση συμμετείχαν ακροδεξιές, εθνικιστικές οργανώσεις, αγρότες με τρακτέρ, άνδρες με στολές του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, ομάδες μοτοσυκλετιστών, χούλιγκανς ποδοσφαιρικών ομάδων, συνωμοσιολόγοι. Επικεφαλής της πορείας τέθηκε ο πρόεδρος της χώρας, Κάρολ Ναβρότσκι, κρατώντας στο χέρι μια σημαία, σε μια περίοδο που η κόντρα του με την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τουσκ έχει φτάσει στην κορύφωσή της. Αφορμή η στελέχωση του Ανώτατου Συνταγματικού Δικαστηρίου της χώρας. Υπενθυμίζεται επίσης ότι λίγες ημέρες πριν ένας ακροδεξιός αιματοκύλησε την Κρακοβία, πυροβολώντας αδιακρίτως στο τουριστικό κέντρο της πόλης.
Η Πολωνία για τους Πολωνούς
Από τις δηλώσεις συμμετεχόντων σε ξένα δίκτυα, αλλά και από το κεντρικό σύνθημα της εκδήλωσης «Ο Πολωνός είναι το αφεντικό της Πολωνίας», καταλαβαίνει κανείς το γενικότερο κλίμα στη χώρα, καθώς αυτή ετοιμάζεται να μπει σε προεκλογική περίοδο. Το εθνικιστικό στρατόπεδο που εκφράζεται από το Κόμμα Νόμου και Δικαιοσύνης (PiS), στο οποίο ανήκει και ο πρόεδρος Ναβρότσκι, είναι αποφασισμένο να δώσει τη μάχη για επιστροφή στην εξουσία, αλλά το ερώτημα είναι αν θα έχει απώλειες και στα δεξιά του, καθώς στον χώρο αυτό ξεφυτρώνουν και άλλα κόμματα, με ακόμα πιο ακραίες θέσεις.
Κάτι που επιβεβαίωσαν πλακάτ που εμφανίστηκαν στην πορεία, με συνθήματα όπως «Αντίστροφη Μετανάστευση» (Remigration) ή «Έξω τώρα από την ΕΕ». Συνθήματα, τα οποία δεν περιλαμβάνονται στο επίσημο ρεπερτόριο του PiS. Ωστόσο, είναι φανερό ότι ένα σημαντικό κομμάτι της πολωνικής κοινωνίας αισθάνεται ότι απειλείται η ανεξαρτησία και η κυριαρχία της χώρας. Από τις Βρυξέλλες, το Βερολίνο ή τη Μόσχα.
Σχέδιο ανάκτησης της εξουσίας
Ο πραγματικός ηγέτης του PiS, ο Γιάροσλαβ Κατσίνσκι, είχε καλέσει σε συμμετοχή στις συγκεντρώσεις και πορείες στο πλαίσιο μιας ευρύτερης εκστρατείας, που σηματοδοτεί πρακτικά και την έναρξη του προεκλογικού αγώνα. Κάλεσε τους οπαδούς του κόμματος να παραμείνουν ειρηνικοί, λέγοντας με νόημα ότι δεν θέλει να δει «άλλη αιματοχυσία» και κατηγορώντας την «άλλη πλευρά» ότι «είναι έτοιμη να κάνει τα πάντα». Ο Κατσίνσκι διακινεί ένα αφήγημα διώξεων εναντίον του κόμματός του, το οποίο ήταν στην εξουσία από το 2015 έως το 2023 και επιχείρησε τότε να αλώσει όλα τα τμήματα του δημόσιου τομέα και του κρατικού μηχανισμού.
Την ίδια στιγμή, περίπου ο ένας στους δύο Πολωνούς εκτιμά ότι η «κάθαρση» από τις συνέπειες αυτής της περιόδου δεν έχει προχωρήσει όσο θα έπρεπε και ο τομέας της Δικαιοσύνης είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Κατευναστικός ο Τουσκ
Μπροστά στο κύμα των αντιδράσεων της εθνικιστικής αντιπολίτευσης, που προκάλεσε η προσπάθειά του να αλλάξει τη σύνθεση του Συνταγματικού Δικαστηρίου, ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ επιλέγει τώρα πιο ήπιους τόνους προσπαθώντας να αποφύγει τον ολοκληρωτικό διχασμό της κοινωνίας. «Δεν επιτρέπεται Πολωνός να σηκώσει χέρι εναντίον Πολωνού» έγραψε χαρακτηριστικά. Μάλιστα ο Τουσκ κάλεσε τον Ναβρότσκι σπίτι του για να τιμήσουν την έναρξη της περιόδου πριν από τα Χριστούγεννα με τον πολωνικό παραδοσιακό τρόπο. Ο πρόεδρος απέρριψε την πρόσκληση, με τον εκπρόσωπό του να δηλώνει ότι δεν είναι η κατάλληλη περίοδος για πολιτικούς ελιγμούς και χειρονομίες με άλλες σκοπιμότητες.
Το σίγουρο είναι ότι η Πολωνία βυθίζεται στην πόλωση, σε μια περίοδο που η κατάσταση στη γειτονική Ουκρανία μοιάζει εξαιρετικά εύθραυστη και Βρυξέλλες και Βερολίνο προσπαθούν να διατηρήσουν μια εικόνα συνοχής και ομοψυχίας των συμμάχων του Κιέβου, και ενώ ΗΠΑ και Ρωσία μοιάζουν να θέλουν να τελειώσουν την υπόθεση αγνοώντας τους Ευρωπαίους. Μια πολιτική αστάθεια διαρκείας στη Βαρσοβία είναι ό,τι χειρότερο θα μπορούσε να φανταστεί το Βερολίνο. Γι' αυτό και οι χθεσινές εικόνες έχουν σημάνει συναγερμό.
Πηγές: ntv, ARD
