Η εκλογή του νέου διοικητικού συμβουλίου της Τζουμχουριέτ την περασμένη Παρασκευή σηματοδοτεί το τέλος εποχής για μια από τις μεγαλύτερες και ελάχιστες πλέον εναπομείνασες αντιπολιτευόμενες εφημερίδες της Τουρκίας.Η εφημερίδα ιδρύθηκε το 1924 από τον Ατατούρκ. Ο ανέκαθεν κοσμικός και φιλοδυτικός προσανατολισμός της την οδήγησε συχνά σε σύγκρουση με το κυβερνών κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης του Ερντογάν. Σε αντίθεση με άλλες εφημερίδες όμως, η Τζουμχουριέτ (Cumhuriyet) δεν υπέκυψε και δεν ευθυγραμμίστηκε. Αυτό αποδίδεται πρωτίστως στο σθένος των δημοσιογράφων της αλλά και στο γεγονός ότι η εφημερίδα είναι δομημένη ως ίδρυμα. Την περασμένη Παρασκευή ωστόσο εξελέγη νέο διοικητικό συμβούλιο, το οποίο θεωρείται φίλα προσκείμενο στην κυβέρνηση. Άμεσα απολύθηκαν οι περισσότεροι γνωστοί δημοσιογράφοι ενώ άλλοι αποχώρησαν οικειοθελώς.
«Το πραξικόπημα είναι πραξικόπημα»
Ο 77χρονος Άιντεν Ένγκιν, που έχει εργαστεί επί 47 έτη ως δημοσιογράφος, μεταξύ άλλων και ως αρχισυντάκτης της ιστορικότερης τουρκικής εφημερίδας, έγραψε την περασμένη εβδομάδα το τελευταίο του άρθρο για την Τζουμχουριέτ. Ο ίδιος όπως και πολλοί συνάδελφοί του, κάνουν λόγο για ένα πραξικόπημα κατά της ελευθερίας του Τύπου. «Δεν έγινε με όπλα, αλλά το πραξικόπημα είναι πραξικόπημα».
Πριν από τέσσερα χρόνια εξελέγη το νέο Δ.Σ. του Iδρύματος. Ο υποψήφιος που ηττήθηκε κινήθηκε δικαστικά κατά του εκλογικού αποτελέσματος και δικαιώθηκε. Στις επαναληπτικές εκλογές της περασμένης Παρασκευής επικράτησε το στρατόπεδο που θεωρείται εθνικιστικό και φιλοκυβερνητικό.
Βέβαιη ότι υπήρξε ανάμειξη της κυβέρνησης εμφανίζεται και η 29χρονη δημοσιογράφος της εφημερίδας Μπέριβαν Άιντεν. «Η κυβέρνηση επηρέασε τα πράγματα. Φρόντισε να αλλάξουν οι ισορροπίες στο Δ.Σ.».
18 συνολικά δημοσιογράφοι απολύθηκαν ή παραιτήθηκαν. Το ίδιο έπραξε και ο Άιντεν Ένγκιν. Ο ίδιος θυμάται την τελευταία μεγάλη αποκάλυψη της Τζουμχουριέτ: το 2015 η εφημερίδα δημοσίευσε αποκαλυπτικά έγγραφα που ήθελαν τις τουρκικές μυστικές υπηρεσίες να προμηθεύουν με όπλα ισλαμιστές αντάρτες στη Συρία. Μια αποκάλυψη που προκάλεσε την οργή του Ερντογάν. «Ο Ερντογάν είπε τότε: με τον ένα ή τον άλλο τρόπο η Τζουμχουριέτ πρέπει να πληρώσει. Η επιχείρηση αυτή ήταν η εκδίκησή του», εκτιμά ο Άιντεν Ένγκιν.
Απώλεια για όλη την Τουρκία
Όπως σχολιάζει και ο Κρίστιαν Μιρ, διευθυντής των Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα στη Γερμανία. «Η Τζουμχουριέτ ήταν το τελευταίο προπύργιο της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας το οποίο δεν θα υφίσταται πλέον με το νέο Δ.Σ. του ιδρύματος».
Η Μπέριβαν Άιντεν κάνει λόγο για μια σημαντική απώλεια για ολόκληρη την Τουρκία: «Υπάρχουν μικρές εφημερίδες όπως η Έβρενσελ και η Μπιργκούν που κάνουν καλή δουλειά. Αλλά η Τζουμχουριέτ είχε τη μεγαλύτερη κυκλοφορία με σχεδόν 40.000 αντίτυπα».
Σύμφωνα με τον τουρκικό δημοσιογραφικό σύνδεσμο το 92% των έντυπων μέσων στην Τουρκία θεωρούνται σήμερα φιλοκυβερνητικά. Αυτό που απομένει, εκτιμά ο Κρίστιαν Μιρ, είναι να ενισχυθούν τα τουρκόφωνα μέσα ενημέρωσης του εξωτερικού.
Κρίστιαν Μπουτκεράιτ (ARD)/ Κώστας Συμεωνίδης
