Η πρόσληψη στο δημόσιο ατόμων που διαφωνούν με την πολιτική του τούρκου προέδρου είναι ολοένα και σπανιότερο φαινόμενο. Ένα διάταγμα προβλέπει «έλεγχο ασφαλείας» για τους υποψήφιους υπαλλήλους.«Έχεις πτυχίο και περιμένεις να προσληφθείς – αλλά μάταια. Κάποια στιγμή δεν έχεις σχεδόν καμία διάθεση να εργαστείς ως γιατρός. Νιώθεις απλά και μόνο άσχημα», εξομολογείται ο 26χρονος Κούρδος που προτιμά να παραμείνει ανώνυμος. Ζει στην Κωνσταντινούπολη και έλαβε πριν από λίγα χρόνια την άδεια άσκησης του ιατρικού επαγγέλματος στην Τουρκία. Είναι ένας από τους εκατοντάδες πολίτες που αδυνατούν να βρουν δουλειά αυτό το διάστημα στη χώρα επειδή έχουν αποτύχει στον επονομαζόμενο «έλεγχο ασφαλείας». Πίσω από αυτόν κρύβεται μια παράγραφος του έκτακτου διατάγματος υπ’ αριθμόν 676, που προβλέπει ότι οι υποψήφιοι για πρόσληψη σε υπηρεσίες του δημόσιου τομέα πρέπει να αποδέχονται τη διενέργεια «ελέγχου ασφαλείας ή/ και εξέτασης των αρχείων».
Για πολλούς υποψηφίους οι διαδικασίες αυτές οδηγούν ντε φάκτο στον αποκλεισμό τους από θέσεις του δημοσίου. Μάλιστα ακόμη και ορισμένοι ιδιωτικοί φορείς συμμετέχουν σε αυτόν τον τύπο εξέτασης των αιτούντων πριν αποφασίσουν αν θα τους προσλάβουν. Ναι μεν η εκάστοτε υπηρεσία έχει το δικαίωμα να αποφασίζει αυτόνομα για την πρόσληψη ή μη μετά τον έλεγχο ασφαλείας, ωστόσο στην πράξη είναι ελάχιστος ο αριθμός εκείνων που έχουν προσληφθεί έχοντας αποτύχει στη συγκεκριμένη δοκιμασία.
Ο 26χρονος γιατρός ενημερώθηκε ότι δεν πληροί τα κριτήρια στον έλεγχο ασφαλείας μέσω επίσημης επιστολής ενώ περίμενε να προσληφθεί τον περασμένο Δεκέμβριο. «Δεν περίμενα αυτήν την κατάληξη. Εναντίον μου δεν εκκρεμεί καμία δίκη, ούτε και έχω τιμωρηθεί για κάποια παράβαση. Δεν έχω κάνει κανένα έγκλημα. Το μητρώο μου είναι καθαρό. Δεν είμαι μέλος σε κανένα σύλλογο. Άρα θα πρέπει να υπάρχουν πληροφορίες των μυστικών υπηρεσιών για μένα», λέει.
Εμπόδια για Κούρδους και αριστερούς
Ο νεαρός Κούρδος εξηγεί ότι είναι αριστερών πολιτικών πεποιθήσεων –το ίδιο και οι φίλοι του, οι οποίοι σπούδασαν μαζί του και -όπως και ο ίδιος- δεν μπορούν να βρουν δουλειά σήμερα. Και αυτοί είναι Κούρδοι, αριστεροί ή και τα δύο. Πολλοί από αυτούς που ξέρει και δεν έχουν απορριφθεί δεν τολμούν να προσφύγουν στη δικαιοσύνη, επισημαίνει ο 26χρονος. Ο ίδιος πάντως αποφάσισε να προσφύγει τον Μάρτιο που πέρασε. Το δικαστήριο ζήτησε πληροφορίες για το πρόσωπό του από την αστυνομία και τις μυστικές υπηρεσίες. Ωστόσο, κανείς δεν τον ενημέρωσε σχετικά. Οι αρχές επικαλέστηκαν το «άκρως απόρρητο» των πληροφοριών. Μέχρι και σήμερα δεν ξέρει γιατί δεν πέρασε τον έλεγχο ασφαλείας.
Το τουρκικό υπουργείο Υγείας προσκόμισε μια ανακοίνωση στο δικαστήριο για την υπόθεση. Η ανακοίνωση, που βρίσκεται στη διάθεση της DW, υπεραμύνεται των ενεργειών της τουρκικής κυβέρνησης και εξηγεί ότι μετά τα γεγονότα του αποτυχημένου πραξικοπήματος τον Ιούλιο του 2016, ο έλεγχος ασφαλείας εγγυάται ότι δεν θα εισχωρήσουν στον κρατικό μηχανισμό άτομα που μπορεί να έχουν σχέση με τρομοκρατικές οργανώσεις. «Έτσι διασφαλίζεται η επιβίωση του κράτους», επισημαίνεται μεταξύ άλλων στην ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Υγείας.
Ο Σερντάρ Αταμάν, δικηγόρος του κούρδου γιατρού, κάνει λόγο διαδικασίες που «στερούνται κάθε νομικής βάσης». Κριτική ασκεί και ο Ιλκέρ Ακτσασόι, μέλος του τουρκικού Συνδικάτου Εκπαίδευσης και Επιστήμης. Υπογραμμίζει ότι το αποτέλεσμα των ελέγχων ασφαλείας κατά κανόνα ανακοινώνεται στα εμπλεκόμενα πρόσωπα προφορικά. Αυτό δεν είναι σύννομο, λέει, τονίζοντας ότι άνθρωποι στερούνται του δικαιώματος να εργαστούν εξαιτίας αυθαίρετων πρακτικών. «Τα πάντα είναι προφορικά, δεν υπάρχουν έγγραφα. Αυτό δείχνει τη νοοτροπία του κράτους, δεδομένου ότι δεν υφίσταται ούτε νομικό θεμέλιο ούτε υποχρέωση του κράτους να λογοδοτεί», υπογραμμίζει ο τούρκος συνδικαλιστής.
Μπουρτζού Καρακάς / Άρης Καλτιριμτζής
