Συνέντευξη στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΝΩΜΗ με τη συγγραφέα Μαρία Λιάκου
Επιμέλεια:
Βασιλική Β. Παππά
vas_nikpap@yahoo.gr
Η Μαρία Λιάκου σπούδασε Βρεφοκομία και Κοινωνική Εργασία. Εργάστηκε ως κοινωνική λειτουργός στον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό, μετείχε σε δράσεις έκτακτων κοινωνικών αναγκών και διετέλεσε προϊσταμένη Υπηρεσίας Ηλικιωμένων και Ατόμων με Αναπηρίες. Επίσης, εργάστηκε σε ΚέντραΕπαγγελματικής Κατάρτισης, ως εκπαιδεύτρια σε προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας. Είναι πιστοποιημένη εκπαιδεύτρια ενηλίκων από το ΕΚΕΠΙΣ. Έχει εκδώσει τα διηγήματα “Μικρές απώλειες” (Όστρια, 2014) και τη νουβέλα “Οι αφετηρίες” (Βακχικόν, 2015). Ανήκει στην Συντακτική Ομάδα του fractal.gr.
Β.Π.: Κυρία Λιάκου, γεννηθήκατε στο Φωτεινό Καλαμπάκας, αλλά περάσατε τα μαθητικά σας χρόνια στη Δεσκάτη Γρεβενών. Ποιες είναι οι πρώτες μνήμες σας και ποια τα πρότυπά σας ως παιδί; Υπάρχει κάποιος ο οποίος επέδρασε καταλυτικά στην ψυχοσύνθεσή σας;
Μ.Λ.:Θεωρώ ότι ο τόπος γενικότερα με την πλούσια παράδοση και το φυσικό τοπίο του έπαιξε σημαντικό ρόλο. Η μετεγκατάσταση της οικογένειας μου ( ήμουν 6 χρονών) όταν έγινε στην Δεσκάτη για λόγους εργασίας του πατέρα μου με έβαλε σε μια «συνθήκη προσαρμογής» από νωρίς. Κάτι που αργότερα ανακάλυψα όταν είδα ότι μπορώ πολύ εύκολα να προσαρμοστώ εύκολα και να μην έχω κανέναν φόβο στην αλλαγή. Σίγουρα το οικογενειακό μου περιβάλλον με διαμόρφωσε με ένα πνεύμα αναζήτησης και διερεύνησης. Οι αφηγήσεις ιστοριών και τα παραμύθια ήταν η ψυχαγωγία μου!Τα πρώτα μου βιβλία που μου αγόρασε ο πατέρας μου και η Βιβλιοθήκη του ΕΜΟΔ όπου δανειζόμουν βιβλία θεωρώ ότι με διαμόρφωσαν. Οι άνθρωποι της ζωής μου γενικότερα σε προσωπικό και επαγγελματικό επίπεδο θεωρώ ότι με διαμόρφωσαν. Ωριμάζουμε πάντα σε σχέση με τους άλλους.Είμαι ευγνώμων για τους ανθρώπους που συνάντησα.
Β.Π.: Πότε γεννήθηκε και ωρίμασε μέσα σας η ιδέα για τη Νουβέλα «Εκεί που κρύβονται οι λέξεις»;
Μ.Λ.: Μετά την έκδοση των βιβλίων μου (Μικρές απώλειες ( 2014)-Οστρια-Οι αφετηρίες (2015) –εκδόσεις βακχικόν- την συμμετοχή μου στο συλλογικό έργο Passengers( 2018) –freethinkingzone που εκδόθηκε με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής κοινότητας σε ελληνικά-αγγλικά-γαλλικά) θεωρούσα ότι μάλλον δεν θα προχωρούσα στην έκδοση άλλου έργου. Η νουβέλα « Εκεί που κρύβονται οι λέξεις» έμεινε «στο συρτάρι» μου για πολύ καιρό .Ξεκίνησα να την γράφω το 2005 . Ο χώρος που διαδραματίζεται η ιστορία –τα πέριξ του Σταθμού Λαρίσης –Μεταξουργείο – Άγιος Παντελεήμονας ήταν η περιοχή περιπάτου μου. Ίσως αφορμή έμπνευσης να ήταν και η συμμετοχή μου σε εκδήλωση παρουσίασης ελλήνων συγγραφέων της γενιάς του ΄30 που γινόταν στην Δημοτική Βιβλιοθήκη του Δήμου Αθηναίων στον σταθμό Λαρίσης.Κατά την περίοδο της γραφής η ιστορία με πήγαινε μόνη της…Βιβλία, άστεγοι, κακοποίηση προέκυπταν στην ιστορία της αφήγησης μου, γιατί πιθανόν είχαν βρει τόπο μέσα μου για να εκφραστούν. Κυκλοφόρησε σε ebook το 2021 σε ελεύθερη κυκλοφορία από την Ανοιχτή Βιβλιοθήκη. Αν και είχε βρει εκδότη επέλεξα την ελεύθερη πρόσβαση γιατί δεν θα ήθελα να «πωληθεί» μια και έχει αφιερωθεί σε μια φίλη μου –φανατική αναγνώστρια που «έφυγε» νωρίς ..
Β.Π.: Συνήθως γράφετε οργανωμένα και προσχεδιασμένα ή λειτουργείτε με μία αιφνίδια έμπνευση;
Μ.Λ.: Περισσότερο διαβάζω και λιγότερο γράφω.. Κατά περιόδους συμβαίνουν και τα δύο. Αν υπάρχει μέσα μου κάποια εσωτερική φωνή που ζητάει επίμονα να μιλήσει με λέξεις –γράφω. Επιλέγω και μεγάλα διαστήματα σιωπής που τα θεωρώ σημαντικά γιατί εκεί ο συγγραφέας εντοπίζει αν έχει κάποιον «θησαυρό».Ό,τι γράφουμε θεωρώ ότι δεν είναι απαραίτητο να εκδοθεί…
Β.Π.: Σήμερα, πιστεύετε ότι υπάρχει αντίσταση των πνευματικών ανθρώπων της Τέχνης, ή θεωρείτε την εικόνα πλασματική; Πιστεύετε στη συλλογική ή τη μοναχική αντίδραση;
Μ.Λ.:Ενδιαφέρον το ερώτημα σας. Σε μια κοινωνία με πολλά κοινωνικά προβλήματα και ανισότητες ακούμε συχνά για την απουσία φωνής των πνευματικών ανθρώπων. Θεωρώ ότι έχει διαμορφωθεί ένα πλαίσιο πολυλογίας επί παντός θέματος σε καθημερινή βάση που η σιωπή των πνευματικών ανθρώπων είναι μια φωνή άλλου περιεχομένου. Ας μην μιλάμε –θορυβούμε –ψιθυρίζουμε –κραυγάζουμε για οτιδήποτε.. Ας διαμορφώσουμε έναν λόγο με κριτική σκέψη και προβληματισμό. Οι πνευματικοί άνθρωποι όταν χρειάζεται να έχουν μια συλλογική ή ατομική αντίδραση το κάνουν.
Β.Π.: Τι θα μπορούσε να σημαίνει για σάς, η ρηξικέλευθη Φοκνερική ρήση: «(ο καλλιτέχνης) είναι πέρα για πέρα αμοραλιστής, με την έννοια ότι θα ληστέψει, θα δανειστεί, θα εκλιπαρήσει ή θα κλέψει από τον οποιονδήποτε για να κάνει τη δουλειά του. Η μοναδική ευθύνη του είναι απέναντι στην τέχνη του».
Μ.Λ.: Ως μια παρότρυνση για δημιουργία το βλέπω. Ο καλλιτέχνης είναι δημιουργός έργου. Υπάρχει ένα αθέατο παρελθόν μέσα μας που το ξανασυναντούμε χωρίς –ίσως- να το ξέρουμε. Συνομιλούν τα έργα μεταξύ τους. Όπως στην ανάγνωση μας ένα βιβλίο μας πάει σε κάποιο άλλο. Συχνά μπορεί να είναι μια επανάληψη ενός θέματος ή μια παραλλαγή. Το «τι θέλει να πει..» στην εποχή του έχει αξία. Η ηθική πλευρά του ζητήματος είναι η αυστηρή τήρηση των πνευματικών δικαιωμάτων των δημιουργών.
Β.Π.: Ποιο είναι το πρώτο λογοτεχνικό βιβλίο που σας μετέδωσε το ρίγος της λογοτεχνικής απόλαυσης;
Μ.Λ.: Θεωρώ ότι το ρίγος της αναγνωστικής απόλαυσης, μου το μετέδωσαν τα έργα του Τσέχωφ. Η μύηση έγινε στα μαθητικά μου χρόνια μια και η πρόσβαση που είχα σε βιβλία ήταν κυρίως της κλασσικής Λογοτεχνίας. Ακόμα θεωρώ ότι είναι η βάση του κάθε αναγνώστη για να ξεκινήσει το μαγικό του ταξίδι στον κόσμο των βιβλίων και της ανάγνωσης.
Β.Π.: Ποια είναι η μεγαλύτερη υπερβολή που έχετε επιτρέψει στον εαυτό σας;
Μ.Λ.: Α… η τόλμη της νιότης να αλληλογραφήσω με τον σπουδαίο ποιητή μας Νίκο Γκάτσο. Η αλληλογραφία έγινε γνωριμία στην Αθήνα.Πολύτιμες και προσωπικές οι στιγμές και οι συζητήσεις μας…
Β.Π.: Ποια συμπεριφορά μπορεί να σας εξοργίσει;
Μ.Λ.: Η Αγένεια παντός τύπου .
Β.Π.: Τι κάνει η Μαρία Λιάκου όταν δεν γράφει;
Μ.Λ.: Διαβάζει, γράφει άρθρα για βιβλία στο διαδικτυακό περιοδικό fractalart.gr , συντονίζει Ομάδες Ανάγνωσης , μαθαίνει Ιταλικά και ασχολείται με τα του οίκου της ως νοικοκυρά…
Β.Π.: Κλείνοντας, θα θέλατε να μας πείτε τα σχέδιά σας για το άμεσο μέλλον; Τι μας επιφυλάσσετε;
Μ.Λ.: Ας μην πούμε περισσότερα… Οι προκλήσεις είναι ανοιχτές και εύχομαι πάντα να δημιουργούμε . Με βλέπω να είμαι μέλος Ομάδων-Δράσεων φιλαναγνωστών παντός τύπου και μέσου.
Β.Π.: Κι εγώ σας ευχαριστώ θερμά για τούτη τη συνέντευξη!
