Apostolis Zois

Για τη Γερμανία ο σημαντικότερος εμπορικός εταίρος πλέον δεν είναι πλέον οι ΗΠΑ αλλά η Κίνα. Οι προβλέψεις αποδεικνύουν πως η τάση αυτή θα συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια. Αποτέλεσμα της ανόδου Τραμπ στην εξουσία;«Πρώτα η Αμερική» είναι το μήνυμα που προσπαθεί να περάσει με κάθε ευκαιρία ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ. Για τη Γερμανία πάντως οι ΗΠΑ έπαψαν να είναι πρώτες, τουλάχιστον ως εμπορικός εταίρος. Η Κίνα εκθρόνισε τις ΗΠΑ ήδη πριν την ανάληψη των καθηκόντων του νέου Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Οι Ρεπουμπλικάνοι αντιτίθενται στο ελεύθερο εμπόριο και απειλούν εμπορικούς εταίρους με δασμούς. Αμφίβολο ωστόσο παραμένει εάν η πολιτική αυτή άφησε τα ίχνη της ήδη το 2016. Τον περασμένο χρόνο οι ΗΠΑ ήταν πάντως ο σημαντικότερος εμπορικός εταίρος της Γερμανίας, δίνοντας 107 δισεκατομμύρια ευρώ για προϊόντα «Made in Germany». Ωστόσο οι γερμανικές εξαγωγές μειώθηκαν προς τις ΗΠΑ κατά 7 δισεκατομμύρια ευρώ. Ο γενικός ισολογισμός γερμανικών εισαγωγών και εξαγωγών από και προς τη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου κινήθηκε στα 165 δισεκατομμύρια ευρώ. Κόκκινο πανί για πολλούς οι γερμανικές εξαγωγές Οι ειδικοί από την πλευρά τους δεν διαπιστώνουν, προς το παρόν τουλάχιστον, άμεση σχέση μεταξύ της ανάληψης των καθηκόντων του Ντόναλντ Τραμπ και της μείωσης των γερμανικών εξαγωγών προς τις ΗΠΑ. Διαπιστώνουν εντούτοις ότι η Κίνα γίνεται ολοένα και πιο σημαντική για τη Γερμανία σαν εξαγωγικός προορισμός. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Φόλκερ Τράιερ, επικεφαλής εξωτερικών υποθέσεων του Γερμανικού Βιομηχανικού και Εμπορικού Επιμελητηρίου, η Κίνα θα είναι ο υπ' αριθμόν ένα εμπορικός εταίρος της Γερμανίας στο μέλλον. «Η κινεζική οικονομία δεν αναπτύσσεται όπως τα προηγούμενα χρόνια της μεγάλης ανάπτυξης με διψήφια νούμερα, αλλά σίγουρα περισσότερο σε σύγκριση με άλλες χώρες», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Φ. Τράιερ. Για το 2015 πάντως οι ΗΠΑ ήταν για πρώτη φορά μετά από 55 χρόνια ο σημαντικότερος εμπορικός εταίρος της Γερμανίας εκτοπίζοντας τη Γαλλία, η οποία για χρόνια είχε την πρωτοκαθεδρία, στη δεύτερη θέση. Ειδικότερα, μέσα στην περασμένη χρονιά το εμπορικό ισοζύγιο με τη Γαλλία ανήλθε στα 167 δισεκατομμύρια ευρώ.Για πολλές χώρες η αύξηση των γερμανικών εξαγωγών είναι κόκκινο πανί διότι δημιουργεί οικονομικές ανισότητες. Πρόσφατα η Κομισιόν ζήτησε από τη Γερμανία να προχωρήσει σε μεγαλύτερες επενδύσεις ώστε να κινηθεί περισσότερο η οικονομία. Το εμπορικό ισοζύγιο πάντως με την Κίνα, τον εμπορικό εταίρο του μέλλοντος, παρουσιάζει από γερμανική πλευρά ένα πολύ μεγάλο μείον ύψους 17,7 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η Κίνα δηλαδή εξάγει πολύ περισσότερο προς τη Γερμανία και εισάγει αισθητά λιγότερα προϊόντα ««Made in Germany». DPA / Μαρία Ρηγούτσου

Δέκα μήνες μετά το ναυάγιο των συνομιλιών για τη Συρία υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, ξεκίνησε χθες βράδυ νέος γύρος διαπραγματεύσεων. Ωστόσο η σκληρή γραμμή Άσαντ και οι διαφωνίες της αντιπολίτευσης δεν επιτρέπουν αισιοδοξία.Στα μέσα του 2011 στελέχη του κυβερνητικού στρατού που λιποτάκτησαν συνέστησαν μαζί με άλλους αντικαθεστωτικούς τον -μάλλον κοσμικό- Ελεύθερο Συριακό Στρατό. Αρχικός τους στόχος ήταν να προστατεύουν τους ειρηνικούς διαδηλωτές από τη βία του καθεστώτος Ασάντ και να προκαλέσουν την πτώση του με στρατιωτικά μέσα. Παράλληλα στα όπλα κατέφυγαν τότε και οπαδοί της σουνιτικής, εν μέρει φονταμενταλιστικής αντιπολίτευσης στη χώρα. Αυτοί χρηματοδοτήθηκαν και εξοπλίστηκαν από κράτη του Κόλπου κα δεν άργησαν να αναλάβουν ηγετικό ρόλο στον πόλεμο κατά του σύρου προέδρου. Η κοσμική αντιπολίτευση αντίθετα δεν στηρίχθηκε με τον ίδιο ζήλο για παράδειγμα από τη Δύση. Υπάρχουν ενδείξεις ότι ο Μπασάρ αλ Άσαντ επεδίωξε τη ριζοσπαστικοποίηση των μαχών, αποφυλακίζοντας εξτρεμιστές και επιτρέποντας στα κρατικά μέσα ενημέρωσης να θρέφουν το μίσος ανάμεσα στις διαφορετικές θρησκευτικές ομάδες. Σύμφωνα με την Όλα Αμπάς, πρώην τηλεπαρουσιάστρια που εγκατέλειψε τη Συρία το 2012, «το καθεστώς υποδαυλίζει κυρίως θρησκευτικές διαμάχες. Έτσι ξυπνά ένα σεκταριστικό τέρας». Αποφασισμένος να συνεχίσει τον πόλεμο ο Άσαντ Σήμερα ο Ελεύθερος Συριακός Στρατός έχει εξασθενήσει αισθητά. Εμφανώς ισχυρότερη είναι η φονταμενταλιστική ισλαμιστική οργάνωση Αχράρ αλ Σαμ, η οποία ανήκει μαζί με εκπροσώπους παρόμοιων οργανώσεων και εξόριστους αντικαθεστωτικούς στη λεγόμενη Υψηλή Επιτροπή Διαπραγματεύσεων για τη Συρία. Αυτή συστάθηκε στη Σαουδική Αραβία και συμμετέχει στις διαπραγματεύσεις της Γενεύης, ωστόσο χωρίς τη συνδρομή της Αχράρ αλ Σαμ, που δεν ταυτίζεται πλέον με τις θέσεις της επιτροπής. Στα βορειοανατολικά της Συρίας κυριαρχεί εν μέρει το Ισλαμικό Κράτος, εναντίον του οποίου το καθεστώς πολεμά μόνο σπασμωδικά. Το ίδιο κάνει και απέναντι στο συριακό παρακλάδι της Αλ Κάιντα, την Φατάχ αλ Σαμ. Η στρατιωτική συνδρομή της Ρωσίας το 2015 αναχαίτισε τον κίνδυνο κατάρρευσης του Άσαντ. Στο επίκεντρο των διαβουλεύσεων στη Γενεύη βρίσκεται η επιδίωξη πολιτικής λύσης για τον συριακό εμφύλιο, με πολλές αντιπολιτευόμενες ομάδες να ζητούν ένα μέλλον χωρίς τον Άσαντ. Ένα ενδεχόμενο που απορρίπτουν ωστόσο κατηγορηματικά η Δαμασκός, το Ιράν και η Ρωσία. Ο ίδιος ο σύρος πρόεδρος σε πρόσφατη συνέντευξή του σε γαλλικά μέσα φάνηκε ανυποχώρητος: «Δεν έχω νικήσει ακόμη. Ο πόλεμός μας δεν έχει τελειώσει». Γιούργκεν Στρίγιακ (ARD) / Άρης Καλτιριμτζής

Όλο και περισσότεροι τούρκοι διπλωμάτες μαζί με τις οικογένειές τους αναζητούν καταφύγιο στη Γερμανία. Το γερμανικό υπουργείο Εσωτερικών επιβεβαιώνει ότι έχουν υποβληθεί ήδη 136 αιτήσεις για άσυλο.Το υπουργείο Εσωτερικών επιβεβαιώνει σχετικές πληροφορίες που έφεραν στο φως της δημοσιότητας οι τηλεοπτικοί σταθμοί WDR και NDR από κοινού με την εφημερίδα Süddeutsche Zeitung του Μονάχου: άσυλο στη Γερμανία έχουν ήδη ζητήσει 136 άτομα, κάτοχοι τουρκικών διπλωματικών διαβατηρίων, μεταξύ αυτών και πολλά "προστατευόμενα μέλη". Το γερμανικό υπουργείο Εσωτερικών δεν θέλησε να διευκρινίσει πόσοι στρατιωτικοί περιλαμβάνονται στους αιτούντες άσυλο. Άλλωστε η επαγγελματική ιδιότητα δεν περιλαμβάνεται στο σχετικό ερωτηματολόγιο των γερμανικών αρχών. Διπλωματικό διαβατήριο διαθέτουν πάντως, κατά κανόνα, και οι τούρκοι στρατιωτικοί που υπηρετούν σε βάσεις του ΝΑΤΟ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των δημοσιογράφων που παρακολουθούν την υπόθεση, η αρμόδια υπηρεσία ασύλου δεν έχει αποφανθεί μέχρι στιγμής για καμία από τις αιτήσεις αυτές. Τον περασμένο Νοέμβριο το γερμανικό υπουργείο Εσωτερικών είχε κάνει λόγο για 53 αιτήσεις τούρκων διπλωματών, ενώ ο βουλευτής των Πρασίνων Οζκάν Μουτλού, με καταγωγή από την Τουρκία, απηύθηνε έκληση στη γερμανική κυβέρνηση να "μην βιαστεί να λάβει αποφάσεις και να εξετάσει με τη δέουσα προσοχή την κάθε αίτηση". Από την πλευρά του πάντως, ο τούρκος υπουργός Άμυνας Φικρί Ισίκ έχει ζητήσει από το Βερολίνο να απορρίψει όλες τις αιτήσεις ασύλου που έχουν υποβάλει τούρκοι στρατιωτικοί. Ποιoς δεν θέλει τον Ερντογάν στη Γερμανία; Στο μεταξύ, νέες εντάσεις προκαλεί η πληροφορία ότι ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επιθυμεί να μιλήσει σε συγκέντρωση οπαδών του στη Γερμανία, ενόψει του κρίσιμου δημοψηφίσματος στις 16 Απριλίου για την εγκαθίδρυση προεδρικού μοντέλου διακυβέρνησης, στο οποίο θα μπορούν να συμμετάσχουν και οι Τούρκοι που διαμένουν στο εξωτερικό. Ήδη το περασμένο Σάββατο ο πρωθυπουργός Μπιναλί Γιλντιρίμ είχε μιλήσει σε 10.000 ενθουσιώδεις οπαδούς του στο Όμπερχαουζεν της Βεστφαλίας. Κατ΄αυτόν τον τρόπο ο τουρκικός προεκλογικός αγώνας διεξάγεται στη Γερμανία και αυτό προκαλεί αντιδράσεις. Η Σεβίμ Νταγντελέν, γερμανίδα βουλευτής του Κόμματος της Αριστεράς με τουρκική καταγωγή, καλεί την κυβέρνηση να απαγορεύσει μία "προπαγανδιστική εμφάνιση" του Ερντογάν στη Γερμανία και επικαλείται παλαιότερη δικαστική απόφαση, σύμφωνα με την οποία οι πολιτικές διακηρύξεις από ξένους ηγέτες ή μέλη ξένων κυβερνήσεων "εμπίπτουν στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής" και κατά συνέπεια αποτελεί αρμοδιότητα της κυβέρνησης η απόφαση "αν, και υπό ποιές ακριβώς προϋποθέσεις" μπορεί να συμβεί αυτό. Από την πλευρά του ο σοσιαλδημοκράτης υπουργός Δικαιοσύνης, Χάικο Μάας, συνδέει τη συζήτηση για μία πιθανή προεκλογική συγκέντρωση Ερντογάν στη Γερμανία με την υπόθεση του ανταποκριτή της εφημερίδας Die Welt, Ντενίζ Γιουτζέλ, ο οποίος παραμένει υπό κράτηση στην Κωνσταντινούπολη. "Όταν κάποιος επικαλείται απέναντί μας την ελευθερία της έκφρασης, πρέπει να σέβεται και ο ίδιος το κράτος δικαίου και την ελευθερία του τύπου", δηλώνει ο Μάας στην εφημερίδα Tageszeitung του Βερολίνου. DPA, tagesschau.de / Γιάννης Παπαδημητρίου

Ο υπ. καγκελάριος του SPD βρίσκεται αντιμέτωπος με κατηγορίες για παράνομες αποφάσεις κατά τη θητεία του ως πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου. Την υπόθεση εξετάζει η OLAF.Ευνόησε ο Μάρτιν Σουλτς ως πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου στενούς του συνεργάτες; Και αν ναι, παραβίασε διατάξεις του ευρωπαϊκού θεσμικού οργάνου. Αυτό το ζήτημα δεν απασχολεί πλέον μόνο τους πολιτικούς αντιπάλους του υποψήφιου των γερμανών Σοσιαλδημοκρατών (SPD) για την καγκελαρία. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) γνωστοποίησε ότι θα εξετάσει ενδείξεις σύμφωνα με τις οποίες κατά την προεδρική θητεία του Μάρτιν Σουλτς ως στο Ευρωκοινοβούλιο υπήρξαν αμφιλεγόμενες προαγωγές και πρόσθετες αμοιβές. Στη χειρότερη περίπτωση για το SPD ενδέχεται η OLAF να ξεκινήσει επίσημη διαδικασία έρευνας κατά του Σουλτς. Πλήρως ασαφές είναι αν μία τέτοια διαδικασία θα μπορούσε να ολοκληρωθεί πριν από το κρίσιμο ραντεβού των γερμανικών ομοσπονδιακών εκλογών τον Σεπτέμβριο. Για τον Μάρτιν Σουλτς, που αυτή τη στιγμή έχει εκτοξευθεί δημοσκοπικά, η επίμαχη υπόθεση είναι εξαιρετικά άβολη. Ο 61χρονος θέλει άλλωστε να κερδίσει «πόντους» έναντι της καγκελαρίου Μέρκελ προτάσσοντας το θέμα της δικαιοσύνης. Τώρα βρίσκεται αντιμέτωπος με το ερώτημα εάν είναι δίκαιο το ότι τουλάχιστον ένας συνεργάτης του έλαβε από τον ίδιο αφορολόγητα επιδόματα ύψους έως και 2.200 ευρώ μηνιαίως, την ώρα που άλλοι λάμβαναν κατά μέσο όρο μόλις 500 ευρώ. Επαγγελματικό ταξίδι διαρκείας Μία άλλη περίπτωση αφορά τον στενό συνεργάτη του Σουλτς, Μάρκους Ένγκελς. Ο τελευταίος εστάλη το 2012 στο Βερολίνο υπό καθεστώς μόνιμου επαγγελματικού ταξιδιού, παρότι είχε ήδη από πριν τη μόνιμη κατοικία του στη γερμανική πρωτεύουσα. Αυτός ο όρος του συμβολαίου εξασφάλιζε στον Ένγκελς το προβλεπόμενο επίδομα υπηρεσίας στο εξωτερικό και τουλάχιστον κατά διαστήματα καταβολή άλλων ημερήσιων επιδομάτων. «Εδώ είχαμε εξ αρχής καταχρηστική και σε βάρος των φορολογουμένων ερμηνεία των κανονισμών», σχολιάζει η πρόεδρος της Επιτροπής Ελέγχου Προϋπολογισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ίνγκε Γκρέσλε, στέλεχος του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος (CDU). Η ίδια επιτροπή απέστειλε εκτεταμένο κατάλογο ερωτήσεων στη διοίκηση του Ευρωκοινοβουλίου, ο οποίος αναμένεται να απαντηθεί έως τις 3 Μαρτίου. Οι απαντήσεις μπορεί να προκαλέσουν πρόσθετο ντόρο. Οι ελεγκτές του προϋπολογισμού ζητούν απαντήσεις και για άλλες δραστηριότητες του πρώην προέδρου της Ευρωβουλής. Ζητούν μεταξύ άλλων από τη διοίκηση να εξηγήσει γιατί για ορισμένα ταξίδια του Μάρτιν Σουλτς έγιναν με πτήσεις τσάρτερ και πόσο στοίχισαν αυτές. Να σημειωθεί ότι αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που ο Μάρτιν Σουλτς απασχολεί τη δημοσιότητα για ζητήματα που αφορούν χρήματα φορολογουμένων. Στην προεκλογική εκστρατεία για τις ευρωεκλογές του 2014 είχε δεχθεί κριτική επειδή έπαψε να λαμβάνει ένα αφορολόγητο ημερήσιο επίδομα ύψους 300 ευρώ μόλις λίγες εβδομάδες πριν την ημέρα της κάλπης. Είχε διατυπωθεί η άποψη ότι η καταβολή του συγκεκριμένου επιδόματος δεν ήταν ορθή διότι ο Σουλτς βρισκόταν ήδη νωρίτερα εν μέσω προεκλογικού αγώνα διεκδικώντας το αξίωμα του προέδρου της Κομισιόν. Ωστόσο, αυτό το επίδομα προβλέπεται για την κάλυψη εργασιών του Ευρωκοινοβουλίου. Νόμιμο αλλά θεμιτό; Ο ίδιος ο Μάρτιν Σουλτς δεν θέλει προς το παρόν να τοποθετηθεί σχετικά με τις κατηγορίες που του επιρρίπτονται, παραπέμποντας απλά στην τοποθέτηση της διοίκησης του Ευρωκοινοβουλίου, που είχε χαρακτηρίσει τις αιτιάσεις «αβάσιμες». Ένα πρόβλημα ενδέχεται να είναι ότι τα στελέχη της διοίκησης που ερωτήθηκαν σχετικά ενδέχεται να μην είναι εντελώς αμερόληπτα. Εάν ομολογούσαν ότι ενδέχεται να υπήρξε παραβίαση κανονισμών, θα άνοιγαν τον δρόμο για έρευνες εναντίον των επικεφαλής της διοίκησης. Εξάλλου χωρίς τη δική της συμβολή ο Μάρτιν Σουλτς δεν θα ήταν σε θέση να εφαρμόσει τις αμφιλεγόμενες αποφάσεις του. Εν τέλει ενδέχεται –όπως και στη συζήτηση γύρω από τις μεθόδους μαζικής φοροαποφυγής μεγάλων πολυεθνικων ομίλων (π.χ. υποθέσεις Lux Leaks και Panama Papers)- στο επίκεντρο της υπόθεσης Σουλτς να τεθεί το ερώτημα εάν ό,τι είναι νόμιμο είναι απαραίτητα και θεμιτό. Άνσγκαρ Χάαζε (dpa) / Άρης Καλτιριμτζής

Ένα μήνα μετά την ανάληψη της προεδρίας από τον Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ πληθαίνουν οι φωνές εκείνων που διακρίνουν ομοιότητες με την άνοδο των εθνικοσοσιαλιστών τη δεκαετία του 1930 στη Γερμανία.Αρκετό διάστημα πριν ο Ντόναλντ Τραμπ γίνει ο 45ος αμερικανός πρόεδρος η ετεροθαλής αδελφή της δολοφονηθείσας από τους ναζί Άννας Φρανκ έκανε μια παράτολμη σύγκριση: «Ο Ντόναλντ Τραμπ ενεργεί ως δεύτερος Χίτλερ, υποδαυλίζοντας τον ρατσισμό», έγραψε η Έβα Σλος σε μια πραγματεία της με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος το 2016. Περίπου έναν χρόνο αργότερα ο Τραμπ ανήλθε στον προεδρικό θώκο, επιδιώκει την απαγόρευσης εισόδου στις ΗΠΑ για μουσουλμάνους από επτά χώρες, θέλει να κατασκευάσει τείχος στα σύνορα με το Μεξικό, ενθαρρύνει τις διώξεις παράτυπων μεταναστών και δυσφημεί συστηματικά τη δικαιοσύνη και τα μέσα ενημέρωσης. Ο συγγραφέας Μπεν Ρόζενμπαουμ, που έγραψε το βιβλίο Explaining Hitler (Εξηγώντας τον Χίτλερ), αρχικά αντιτασσόταν στις συγκρίσεις μεταξύ Χίτλερ και Τραμπ προκειμένου να μην υποβαθμιστεί ο ρόλος του αρχηγού των ναζί και η σημασία του Ολοκαυτώματος. Μετά τις αμερικανικές εκλογές όμως, γράφει ο ίδιος σε κείμενό του, άλλαξε την αρχική του στάση. «Ελάχιστοι είχαν πάρει στα σοβαρά τον Χίτλερ», εξηγεί. «Και πριν καν γίνει αντιληπτό μάζεψε τα έθνη της Ευρώπης σαν τραπουλόχαρτα». Παρομοίως η υποψηφιότητα Τραμπ για μεγάλο διάστημα υποβαθμιζόταν ως γελοία και χωρίς καμία πιθανότητα επιτυχίας, τονίζει ο Ρόζενμπαουμ. «Τρομερές» παραλληλίες μεταξύ Τραμπ και εθνικοσοσιαλιστών Ο ιστορικός Τίμοθι Σνάιντερ από το διακεκριμένο αμερικανικό Πανεπιστήμιο Γέιλ, σε συνέντευξή του στη γερμανική εφημερίδα Süddeutsche Zeitung, δίνει στις ΗΠΑ χρονικό περιθώριο ενός έτους μετά την εκλογή Τραμπ «προκειμένου να υπερασπιστούν την αμερικανική δημοκρατία». Ο ίδιος διακρίνει «τρομερές» παραλληλίες ανάμεσα στην περίπτωση Τραμπ και την άνοδο των εθνικοσοσιαλιστών στην εξουσία τη δεκαετία του 1930. Γερμανοί επιστήμονες είναι πιο επιφυλακτικοί όταν πρόκειται για τέτοιου είδους συγκρίσεις. Η Ούρζουλα Μυνχ, διευθύντρια της Ακαδημίας Πολιτικών Σπουδών στο Τούτσιχ της Βαυαρίας, επισήμανε στο γερμανικό πρακτορείο ειδήσεων dpa ότι οι εξελίξεις στις ΗΠΑ δεν μπορούν να συγκριθούν με την κατάσταση που επικρατούσε στη Γερμανία τις δεκαετίες του 1920 και 1930. Βασικές διαφορές εντοπίζει κυρίως στον τρόπο λειτουργίας της αμερικανικής δικαιοσύνης. «Στη Γερμανία δεν είχαμε τότε καν ανεξάρτητη δικαιοσύνη». Όπως εκτιμά, ο Τραμπ είναι «μοναδικό φαινόμενο. Δεν πρέπει να πασχίζει κανείς να τον συγκρίνει με τους εθνικοσοσιαλιστές». Άμεση σύγκριση του αμερικανού προέδρου με το ναζιστικό καθεστώς αποφεύγει να κάνει και ο Αντρέας Βίρσινγκ, διευθυντής του Ινστιτούτου Σύγχρονης Ιστορίας (IfZ) στο Μόναχο. Ωστόσο, όπως λέει, «η προφανής ανησυχία στις ΗΠΑ είναι σίγουρα δικαιολογημένη», επισημαίνει στο dpa και προσθέτει: «Ο τρόπος που έκανε προεκλογική εκστρατεία, ο λόγος στην ορκωμοσία του και το στιλ διακυβέρνησής του αποτελούν ρήξη με τις συμβάσεις και την παράδοση της αμερικανικής δημοκρατίας». Εάν πίσω από αυτές τις ενέργειες του νέου προέδρου κρύβεται πραγματικά ένα σχέδιο για αλλαγή καθεστώτος στις ΗΠΑ, δεν μπορεί να κρίνει κανείς ακόμη, επισημαίνει ο ιστορικός Τίμοθι Σνάιντερ. Ο Αντρέας Βίρσινγκ από την πλευρά του διακρίνει ομοιότητες με την άνοδο των εθνικοσοσιαλιστών ως προς τη διάβρωση του κομματικού συστήματος και την προσπάθεια διακυβέρνησης μέσω διαταγμάτων, όπως αυτό περί απαγόρευσης εισόδου για συγκεκριμένη μερίδα μουσουλμάνων, η εφαρμογή του οποίου έχει ακυρωθεί προς το παρόν από την αμερικανική δικαιοσύνη. «Μπορεί μόνο να ελπίζει κανείς ότι οι συντηρητικές ελίτ δεν θα κάνουν τα ίδια λάθη που έγιναν στη Δημοκρατία της Βαϊμάρης με τον Χίτλερ», σχολιάζει ο διευθυντής του Ινστιτούτου Σύγχρονης Ιστορίας (IfZ) στο Μόναχο. Μπρίττα Σούλτεγιανς (dpa) / Άρης Καλτιριμτζής

Πλεόνασμα-ρεκόρ, συνολικού ύψους σχεδόν 24 δισεκατομμυρίων ευρώ, καταγράφουν τα δημόσια έσοδα στη Γερμανία για το 2016. Πώς θα μπορούσαν να διατεθούν όλα αυτά τα χρήματα;Το γερμανικό Δημόσιο "κολυμπάει" στο χρήμα. Το 2016 η κεντρική κυβέρνηση της Γερμανίας, τα ομόσπονδα κρατίδια, οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης, αλλά και τα ασφαλιστικά ταμεία είχαν συνολικά έσοδα που ξεπέρασαν τις δαπάνες τους κατά σχεδόν 24 δις ευρώ. Μεγάλος ο πειρασμός για... αξιοποίηση του κουμπαρά και μάλιστα σε εκλογική χρονιά. Ωστόσο, η καγκελάριος Άγκελα Μέρκελ, με διπλωματικό τρόπο, επιχειρεί να βάλει φρένο στις ορέξεις που έχουν εκδηλώσει ουκ ολίγοι ενδιαφερόμενοι: "Δεν ανησυχώ καθόλου μήπως τυχόν δεν ξέρουμε τι θα κάνουμε με αυτά τα χρήματα που ίσως υπάρχουν" δήλωσε πρόσφατα. Υπάρχουν όμως ουσιαστικά περιθώρια για μία δημοσιονομική στροφή του Βερολίνου σε υψηλότερες κρατικές επενδύσεις, για παράδειγμα στις υποδομές και στη δημόσια υγεία; Ή τουλάχιστον για κάποιες φοροαπαλλαγές, που θα ανακουφίσουν τους πολίτες; Στην παρούσα φάση, το σίγουρο είναι ότι η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης βγαίνει κερδισμένη από τη θετική εικόνα στην αγορά εργασίας και τους θετικούς δείκτες ανάπτυξης. Τα υψηλότερα έσοδα από τη φορολογία και τις ασφαλιστικές εισφορές γεμίζουν τα κρατικά ταμεία, παρά το συνεχώς αυξανόμενο κόστος για την αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης. Κέρδη και από την παρέμβαση της ΕΚΤ Πρόσθετη ανακούφιση προσφέρει στη γερμανική οικονομία η "χαλαρή" νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Λόγω των χαμηλών επιτοκίων το γερμανικό Δημόσιο μπορεί να δανείζεται με πιο ευνοϊκές προϋποθέσεις. Σε μερικές περιπτώσεις μάλιστα οι επενδυτές καλούνται να πληρώσουν κιόλας, όταν τοποθετούν τα χρήματά τους σε κρατικά γερμανικά ομόλογα, τα οποία θεωρούνται σίγουρο καταφύγιο. Ο Τίμο Βόλμερσχοιζερ, συνεργάτης στο Ινστιτούτο Οικονομικών Μελετών ΙFΟ του Μονάχου, υπολογίζει την εξοικονόμηση του γερμανικού Δημοσίου λόγω χαμηλότερων τοκοχρεολυσίων από το 2010 σε περίπου 20 δισεκατομμύρια ευρώ. Ο ίδιος προτείνει να "επιστραφούν" τα πλεονάσματα στους πολίτες μέσω φοροαπαλλαγών, ιδιαίτερα για τα πιο χαμηλά εισοδήματα. Άλλωστε κατ΄αυτόν τον τρόπο η Γερμανία θα μπορούσε να αντισταθμίσει, εν μέρει έστω, τις απώλειες που υφίστανται οι αποταμιευτές λόγω χαμηλών επιτοκίων. Ο Άντον Μπέρνερ, διευθυντής του Γερμανικού Συνδέσμου Εξωτερικού Εμπορίου (BGA), κάνει μία παρεμφερή πρόταση: Η Γερμανία, υποστηρίζει, πρέπει να παραμείνει ατμομηχανή της ευρωπαϊκής οικονομίας και για τον λόγο αυτόν οφείλει να επενδύσει στις δημόσιες υποδομές, σε κίνητρα για ιδιωτικές επενδύσεις, αλλά πρωτίστως σε φοροαπαλλαγές για τα νοικοκυριά. Πρόσφατη μελέτη του Ιδρύματος Μπέρτελσμαν επισημαίνει ότι οι αυξημένες δαπάνες για έργα οδοποιίας, σχολεία ή παιδικούς σταθμούς μπορεί να επιβαρύνουν σε πρώτη φάση τον κρατικό προϋπολογισμό, αλλά μακριπρόθεσμα ενισχύει τους δείκτες ανάπτυξης, ωφελώντας τελικά τη γερμανική οικονομία. "Με την επενδυτική στασιμότητα που επικρατεί σήμερα, η Γερμανία ουσιαστικά δεν αξιοποιεί το δυναμικό της και θέτει σε κίνδυνο την ευημερία των επόμενων γενεών" προειδοποιεί ο Άαρτ ντε Γκέους, CEO της Μπέρτελσμαν. Προειδοποιεί μάλιστα ότι μία βιώσιμη δημοσιονομική πολιτική δεν μπορεί να εξαντλείται μόνο στον περιορισμό του χρέους, αλλά πρέπει να στοχεύει "και στην αξιοποίηση του αναπτυξιακού δυναμικού της Γερμανίας". Πολιτική κόντρα για το πλεόνασμα Στον "μεγάλο συνασπισμό" του Βερολίνου οι απόψεις διίστανται για τις επόμενες κινήσεις: οι σοσιαλδημοκράτες (SPD) θέλουν να χρηματοδοτήσουν περισσότερες δημόσιες επενδύσεις, ενώ οι χριστιανοδημοκράτες της Άγκελα Μέρκελ (CDU) προτιμούν να αξιοποιήσουν το πλεόνασμα για να μειώσουν το δημόσιο χρέος, που φτάνει σήμερα το 1,27 τρισεκατομμύρια ευρώ. Καθώς δεν κατάφεραν να συμφωνήσουν τα δύο μεγάλα κόμματα που συγκυβερνούν, τα πρώτα 6,2 δισεκατομμύρια πήγαν σε άλλη χρήση και συγκεκριμένα στην αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης. Ο υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε δεν θέλει να προχωρήσει σε νέο δανεισμό φέτος, ούτε του χρόνου, και επιπλέον προειδοποιεί ότι δεν προτίθεται να κάνει προεκλογικά "δωράκια". Άλλωστε, επισημαίνει, τα φορολογικά έσοδα αυξάνονται με αργούς ρυθμούς, οι δαπάνες για άμυνα και ανθρωπιστική βοήθεια αναμένεται να αυξηθούν προσεχώς, ενώ η γήρανση του πληθυσμού επιφυλάσσει δυσάρεστες εξελίξεις για τα ασφαλιστικά ταμεία. Πρόσθετη ανησυχία στην παραδοσιακά εξωστρεφή γερμανική οικονομία προκαλούν οι εξελίξεις εκτός συνόρων. Η προστατευτική πολιτική που φαίνεται να ακολουθεί ο νέος αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και η επικείμενη έξοδος της Μ. Βρετανίας από την ΕΕ θα μπορούσαν να επιφέρουν δασμούς και άλλους εμπορικούς φραγμούς με οδυνηρές συνέπειες για το γερμανικό εξαγωγικό εμπόριο. Τις ανησυχίες του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε φαίνεται να συμμερίζεται και ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας Γενς Βάιντμαν: η κατάσταση της γερμανικής οικονομίας είναι γενικά καλή, επισημαίνει, αλλά αυτό δεν πρέπει να μας αποπροσανατολίζει από το γεγονός ότι η χώρα "βρίσκεται μπροστά σε τεράστιες οικονομικές προκλήσεις". Friederike Marx, Jörn Bender (DPA) / Γιάννης Παπαδημητρίου

Νέα αντιπαράθεση με το Μεξικό δρομολογεί η απόφαση των αμερικανικών αρχών να απελάσουν στη γειτονική χώρα μετανάστες από την κεντρική Αμερική. Στην Πόλη του Μεξικού μεταβαίνει ο αμερικανός υπ.Εξωτερικών Τίλερσον.Οι αμερικανικές αρχές αποφάσισαν ότι θα απελαύνουν, υπό προϋποθέσεις, στο γειτονικό Μεξικό τους μετανάστες από τη Γουατεμάλα, τον Παναμά και άλλες χώρες της Κεντρικής Αμερικής, οι οποίοι δεν διαθέτουν τα απαραίτητα νόμιμα έγγραφα. Ο νέος επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, Ρεξ Τίλερσον, επισκέπτεται σήμερα το Μεξικό μαζί με τον υπουργό Εσωτερικής Ασφάλειας, Τζον Κέλι, για να συζητήσει τις λεπτομέρειες. Ωστόσο, ο υπουργός Εξωτερικών του Μεξικού, Λουίς Βιντεγκαράι, έχει προειδοποιήσει τον αμερικανό ομόλογό του, δηλώνοντας τα εξής: «Θέλω να ξεκαθαρίσω ότι η κυβέρνηση και ο λαός του Μεξικού δεν έχουν καμία υποχρέωση να αποδεχθούν διατάξεις, τις οποίες μία άλλη κυβέρνηση θέλει να επιβάλει μονομερώς…». Παρουσία αξιωματούχων της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες ο υπουργός Εξωτερικών του Μεξικού υπόσχεται πλήρη σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα και δηλώνει ότι θα θέσει το θέμα των απελάσεων προς συζήτηση στα αρμόδια όργανα των Ηνωμένων Εθνών. Σε κάθε περίπτωση, ο Λουίς Βιντεγκαράι ξεκαθαρίζει ότι οι αρχές του Μεξικού δεν πρόκειται να δεχθούν στην επικράτειά τους και να παραλάβουν από τις αμερικανικές αρχές πολίτες που δεν έχουν την υπηκοότητα της χώρας. Η αλήθεια είναι βέβαια ότι και το Μεξικό έχει δεχθεί παλαιότερα τα «πυρά» ΜΚΟ για τη στάση του απέναντι σε μετανάστες που προέρχονται από χώρες της Κεντρικής Αμερικής και διασχίζουν το Μεξικό στην προσπάθειά τους να εισέλθουν στις ΗΠΑ. Εκστρατεία ενημέρωσης για τους Μεξικανούς Όσο για τους ίδιους τους μεξικανούς πολίτες, ο Λουίς Βιντεγκαράι δηλώνει ότι τα προξενεία της χώρας στις ΗΠΑ θα τους ενημερώσουν αρμοδίως, ώστε να γνωρίζουν τα δικαιώματά τους απέναντι στις αμερικανικές αρχές. «Θα γίνει μία προσπάθεια χωρίς προηγούμενο για να ενημερώσουμε τους Μεξικανούς, ώστε να γνωρίζουν τα δικαιώματά τους και να γνωρίζουν πώς να αντιδράσουν απέναντι σε όσους επιβουλεύονται την αξιοπρέπειά τους και τα ανθρώπινα δικαιώματα». Περίπου έντεκα εκατομμύρια άνθρωποι χωρίς νόμιμα έγγραφα ζουν σήμερα στις ΗΠΑ. Οι μισοί από αυτούς προέρχονται από το Μεξικό. Σύμφωνα με τις νέες οδηγίες του αμερικανικού υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας, οι αρχές θα μπορούν να απελαύνουν όλους όσους έχουν καταδικαστεί από την αμερικανική δικαιοσύνη, ακόμη και για ένα και μοναδικό ποινικό αδίκημα. Εξαιρέσεις θα επιτρέπονται σε ελάχιστες περιπτώσεις, για παράδειγμα σε ανήλικους μετανάστες. Οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα έχουν ασκήσει έντονη κριτική στη νέα, αυστηρή γραμμή των ΗΠΑ και απειλούν με προσφυγές στη δικαιοσύνη και σε διεθνείς οργανισμούς. Ο πρόεδρος του Μεξικού, Ενρίκε Πένια Νιέτο, δήλωσε την Πέμπτη στην εφημερίδα La Jornada ότι η χώρα του «δεν πρόκειται να δεχθεί προκλήσεις από καμία χώρα στο ζήτημα της μετανάστευσης». Ο ίδιος ο υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας, Τζον Κέλι, δήλωσε χθες στη Γουατεμάλα ότι δεν πρόκειται να υπάρξουν μαζικές απελάσεις από τις ΗΠΑ. Επανέλαβε ωστόσο, ότι οι νέες οδηγίες θα τηρηθούν και δήλωσε με έμφαση ότι ο Ντόναλντ Τραμπ «του έχει αναθέσει την αποστολή να αποκαταστήσει τον έλεγχο των συνόρων». DPA / DW / Γιάννης Παπαδημητρίου

Ο συντηρητικός Φρανσουά Φιγιόν άρχισε να ανακάμπτει ενώ ο Φρανσουά Μπαϊρού ανακοίνωσε ότι υποστηρίζει τον ανεξάρτητο, αν και ενίοτε συμπορευόμενο με τους Σοσιαλιστές, Εμανουέλ Μακρόν.Μόλις μισή μέρα ήταν αρκετή χθες για να σφραγίσουν τη συμμαχία τους οι δύο πολιτικοί: ο Μακρόν και ο Μπαϋρού. Μια συμμαχία που έρχεται να δώσει νέα δυναμική στον Εμμανουέλ Μακρόν που την τελευταία εβδομάδα είχε χάσει 5 μονάδες, εξ’αιτίας κάποιων άστοχων δηλώσεών του. Ο Φρανσουά Μπαϋρού είναι για τους Γάλλους ο πατριάρχης του κέντρου, ο οποίος παρά τη δεξιά παράδοση, ο ίδιος έχει χαράξει δική του πορεία. Υπήρξε 3 φορές υποψήφιος για το προεδρικό αξίωμα. Το 2002 μάλιστα είχε συγκεντρώσει το 18,5 % των προτιμήσεων, το 2012 όμως έπεσε κάτω από 10% και τελικά υποστήριξε τον Ολάντ, προκαλώντας το μένος της δεξιάς. Μπαϋρού – πολιτικός με αρχές Σήμερα το κόμμα του είναι εντελώς εξασθενισμένο χωρίς βουλευτές ή οικονομική επιφάνεια. Στην πολιτική ζωή της χώρας όμως ο Μπαϋρού έχει μεγάλη βαρύτητα. Έχει από χρόνια παραμείνει σταθερός στις αρχές του. Διακρίνεται από τιμιότητα και ειλικρίνεια. Ήταν μάλιστα ο πρώτος που μίλησε για το γαλλικό χρέος. Ενσαρκώνει με λίγα λόγια την ηθική στην πολιτική ζωή. Άλλωστε μια από τις προϋποθέσεις για τη συμμαχία, την οποία και αποδέχθηκε ο Μακρόν, είναι η σύνταξη νόμου, ο οποίος να αφορά την ηθική στην πολιτική ζωή. Οι σφυγμομετρήσεις πάντως του έδιναν γύρω στο 6% και έτσι πολλοί τον κατηγορούν για οπορτουνισμό, για το γεγονός ότι δεν κατέβηκε ως υποψήφιος. Ο ίδιος μίλησε για «αυταπάρνηση» λόγω της κρίσιμης κατάστασης στην οποία βρίσκεται η χώρα. Ολυμπία Τσίπηρα, Παρίσι