Apostolis Zois

Η αποστασιοποίηση της αμερικανικής ηγεσίας από τη θέση υπέρ μιας λύσης δύο κρατών στη διαμάχη Ισραηλινών και Παλαιστινίων προκαλεί διεθνή ανησυχία. Εκτιμάται ότι η λύση ενός κράτους θα ήταν ακόμη δυσκολότερη.Η ιδέα για λύση δύο κρατών είναι σχεδόν τόσο παλιά όσο και το Μεσανατολικό Ζήτημα. Η πρώτη αναφορά σε αυτήν έγινε στην επονομαζόμενη Επιτροπή Πιλ που είχε συσταθεί από τους Βρετανούς το 1936. Τα μέλη της ρώτησαν εκατοντάδες Εβραίους και Παλαιστινίους για να καταλήξουν σε ένα αποκαρδιωτικό συμπέρασμα: Ότι τις δύο πλευρές χωρίζει μια αγεφύρωτη διαμάχη. Τα σημεία σύγκλισης ανάμεσά τους ήταν ανύπαρκτα σύμφωνα με την επιτροπή και «οι εθνικές τους προσδοκίες είναι ασυμβίβαστες μεταξύ τους». Ως εκ τούτου, η επιτροπή τάχθηκε υπέρ της εδαφικής διάσπασης σε δύο κράτη. Το σχέδιο αυτό παρέμεινε μεν στο «συρτάρι», ωστόσο αποτέλεσε βάση για τις περαιτέρω προσπάθειες αποκλιμάκωσης της διαμάχης μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων. Το 1947 εξετάστηκε και από την Ολομέλεια του ΟΗΕ, ωστόσο απέτυχε λόγων της αντίστασης που προέβαλαν οι αραβικές χώρες, οι οποίες δεν ήθελαν να ακούσουν τίποτα περί σύστασης ισραηλινού κράτους. Μέσω του πολέμου τη χρονιά που ακολούθησε αμφότερες οι πλευρές επιχείρησαν να εξασφαλίσουν όσο το δυνατόν πιο εκτεταμένα εδάφη. Ο πόλεμος έβαλε ντε φάκτο τα θεμέλια για τον εκτοπισμό των Παλαιστινίων. Μετά τον Πόλεμο των Έξι Ημερών το 1967, κατά τον οποίο το Ισραήλ κατέλαβε τη Δυτική Όχθη και την Ιερουσαλήμ, η λύση των δύο κρατών δεν φαινόταν πια ρεαλιστική. Η συμφωνία της Γενεύης Το σχέδιο επανήλθε στην ημερήσια διάταξη μόλις το 1980, όταν η τότε ΕΟΚ τάχθηκε υπέρ του δικαιώματος αυτοδιάθεσης των Παλαιστινίων προτείνοντας μια λύση δύο κρατών. Έπρεπε ωστόσο να περάσουν δύο δεκαετίες μέχρι το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να υιοθετήσει τον Μάρτιο του 2002 τον συγκεκριμένο όρο. Ο πρώτος αμερικανός πρόεδρος που τον χρησιμοποίησε ήταν ο Τζορτζ Μπους ο νεότερος. Τον 2003 ισραηλινοί και παλαιστίνιοι διαπραγματευτές αναφέρθηκαν επίσης στο εν λόγω σχέδιο στο πλαίσιο της Συμφωνίας της Γενεύης. Θεμέλιο της προσέγγισης των δύο πλευρών ήταν ότι η Παλαιστινιακή Αρχή (PLO), όχι ρητά αλλά τουλάχιστον υπαινικτικά, είχε αναγνωρίσει το Ισραήλ. Η PLO περιόρισε τότε τις εδαφικές της διεκδικήσεις στο σύνορα του 1967, θέσει που φάνηκε να αποδέχεται τότε και η παλαιστινιακή ισλαμιστική οργάνωση Χαμάς. Ορισμένοι υψηλόβαθμοι πολιτικοί της Χαμάς υιοθέτησαν αυτή τη θέση, ορίζοντας ωστόσο ως προϋπόθεση τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος μεταξύ των Παλαιστινίων. Φθίνουσα πίστη σε λύση δύο κρατών Με το ξεκίνημα της νέας χιλιετίας το σχέδιο της λύσης δύο κρατών κέρδισε περισσότερους υποστηρικτές σε αμφότερες πλευρές. Ωστόσο, η υποστήριξη αυτή μειώθηκε εν συνεχεία στην παλαιστινιακή πλευρά εξαιτίας της συνεχιζόμενης εποικιστικής δραστηριότητας του Ισραήλ στις παλαιστινιακές περιοχές. Το 2014 πάνω από το 50% του παλαιστινιακού πληθυσμού τάχθηκε κατά μιας τέτοιας λύσης, μια τάση που συνεχίστηκε τα επόμενα χρόνια. Η προθυμία για λύση δύο κρατών περιορίστηκε όμως και στην ισραηλινή πλευρά εξαιτίας κρουσμάτων παλαιστινιακής τρομοκρατίας. Το 2015 υπέρ μιας τέτοιας λύσης τάσσονταν οριακοί οι μισοί πολίτες του Ισραήλ. Ωστόσο, η πλειοψηφία των Ισραηλινών απορρίπτει τη λύση του ενός κράτους, με το επιχείρημα ότι έτσι θα θιγόταν η ταυτότητα του Ισραήλ ως εβραϊκού κράτους εφόσον οι παλαιστινιακές περιοχές εντάσσονταν στην επικράτεια του ισραηλινού κράτους και οι Παλαιστίνιοι λάμβαναν την ισραηλινή υπηκοότητα. Κατά συνέπεια επανέρχεται η λύση των δύο κρατών, η οποία ωστόσο γίνεται ολοένα δυσκολότερη όσο συνεχίζεται ο ισραηλινός εποικισμός. Τα πράγματα περιέπλεξε ακόμη περισσότερο η εγκατάλειψη της θέσης υπέρ μιας λύσης δύο κρατών, που παραδοσιακά είχαν οι ΗΠΑ. Ωστόσο, οι διεθνείς αντιδράσεις στην ανακοίνωση της αμερικανικής διοίκησης δείχνουν ότι η λύση των δύο κρατών παραμένει διεθνώς προτιμητέα. Κέρστεν Κνιπ / Άρης Καλτιριμτζής

Έφυγε σε ηλικία 81 ετών ο Γ. Κουνέλλης, ένας όχι μόνο μεγάλος καλλιτέχνης αλλά και δάσκαλος. Δίδαξε στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Ντίσελντορφ. Αναδημοσιεύουμε μια προσωπική μαρτυρία για μια λιγότερο γνωστή πλευρά του.Συνήθως συναντιόμασταν τα απογεύματα στην τάξη με τον αριθμό 10. Είχαμε δύο τάξεις στο ισόγειο της Ακαδημίας Καλών Τεχνών στο Ντίσελντορφ: το νούμερο 3 και το νούμερο 10. Η δεύτερη ήταν πολύ πιο ευρύχωρη και φωτεινή. Στο πλάι της αίθουσας στήναμε ένα μεγάλο ξύλινο τραπέζι και μαζευόμασταν γύρω από αυτό. Φτιάχναμε καφέ και περιμέναμε. Συνήθως περιμέναμε πολύ, αλλά κανείς δεν παραπονιόταν. Κάποια στιγμή ερχόταν ο Κουνέλλης, φορώντας ένα σκούρο μπλε σκούφο και το παλτό του. Καθόταν, ρωτούσε αν υπάρχει καφές και άρχιζε να παίζει με το πακέτο με τα λεπτά τσιγάρα. Στην τάξη επικρατούσε σιωπή. Κανείς δεν μιλούσε. Νόμιζες πως αυτή η σιωπή θα κρατούσε αιώνια. Κάποια στιγμή κάποιος έλεγε κάτι, προτείνοντας συνήθως να δείξει τη δουλειά του. Ο Κουνέλλης κοίταζε με υπομονή, συγκεντρωμένα, σαν να μην υπήρχε τίποτα άλλο γύρω του που θα μπορούσε να του αποσπάσει την προσοχή. Αργούσε να μιλήσει. Όταν άρχιζε να κάνει παρατηρήσεις είχες την εντύπωση πως ήσουν διάφανος, πως δεν μπορούσες πια να κρύψεις τίποτα. Είχες την αίσθηση πως σε γνώριζε καλά, τόσο καλά που ούτε εσύ ο ίδιος δεν γνώριζες τον εαυτό σου. Οι παρατηρήσεις του ήταν ευθύβολες, ο τρόπος του όμως δεν ήταν διδακτικός. Κυριαρχούσε περισσότερο η αίσθηση πως κάποιοι καλλιτέχνες βρέθηκαν μαζί και ο Κουνέλλης σαν ο πλέον πεπειραμένος είχε κάτι να τους διηγηθεί. Και μας μιλούσε, ανάμεσα σε αυτές τις ατέλειωτες σιωπές, μας μιλούσε για τον Μασάτζο, τον Καραβάτζο, τον Πόλοκ, τον Μόντριαν. Μας μιλούσε για την ανάγκη ύπαρξης ενός κέντρου και την περιφέρεια, για την έννοια του χώρου και τη σημασία της διάταξης των έργων μέσα σε αυτόν. Μας μιλούσε σε μια γλώσσα ποιητική και δύσκολη να την κατανοήσεις στην αρχή. Δεν καταλαβαίναμε πάντα αλλά ήμασταν μέρος μιας περίεργης μυσταγωγίας. Για πολλούς ερχόταν να προστεθεί και το εμπόδιο της γλώσσας. Ο Κουνέλλης μιλούσε στα ιταλικά κι έτσι οι περισσότεροι δεν μπορούσαν να επικοινωνήσουν απευθείας μαζί του. Ο Έντουαρντ, ο αυστριακός μεταφραστής του τον συνόδευε πάντοτε και μετέφραζε υπομονετικά ώρες ολόκληρες επί πολλές ημέρες. Ο Κουνέλλης στα δέκα περίπου χρόνια που δίδαξε στο Ντίσελντορφ (1993-2001) θέλησε συνειδητά να βγάλει δυο γενιές καλλιτεχνών. Δεν ερχόταν συχνά. Δυο με τρεις φορές το χρόνο και έμενε πότε δυο εβδομάδες, πότε τρεις, πότε ένα μήνα. Δεν υπήρχαν συγκεκριμένες ώρες που συναντιόμασταν. Θα μπορούσε να ήταν Σάββατα ή Κυριακές, όλες τις ώρες της ημέρας. Η διδασκαλία του, όπως και ο ίδιος, δεν μπαίνουν σε καλούπια, δεν χωράνε σε μια καθημερινότητα. Μιλώντας μέσα από παραβολές Έγινε γρήγορα αγαπητός σαν δάσκαλος και η φήμη του εξαπλώθηκε μέσα στη Σχολή. Ήταν πολλοί, πάρα πολλοί αυτοί που ήθελαν να του δείξουν τη δουλειά τους και να τους πάρει στην τάξη του. Όμως δεν γινόταν. Οι κανόνες της Σχολής, τους οποίους ούτε καλογνώριζε ούτε και τον πολυαπασχολούσαν, δεν επέτρεπαν παρά ένα συγκεκριμένο αριθμό φοιτητών σε κάθε τάξη. Ο Κουνέλλης παρ' όλα αυτά όμως έβλεπε πάντα προσεκτικά τα έργα των επισκεπτών του, με αυτή την απίστευτη γενναιοδωρία της υπομονής και της προσήλωσης. Οι συναντήσεις μας δεν γίνονταν μόνο στο Ντίσελντορφ. Μας έλεγε πως ήταν σημαντικό να εργαζόμαστε κάθε μέρα και να δείχνουμε τη δουλειά μας προς τα έξω. Έτσι μέσα από πρωτοβουλίες, κυρίως των μαθητών, κάναμε διάφορες εκθέσεις, όπως για παράδειγμα στη Χάγη, στη Θεσσαλονίκη, στην Κολωνία, στο Βελιγράδι, στο Μιλάνο και αλλού. Ο Κουνέλλης μας συνόδευε πάντα. Ήταν εκεί σαν ένας σοφός συνοδοιπόρος. Συνήθιζε να μας μιλάει μέσα από παραβολές για το έργο του καλλιτέχνη και τη στάση του απέναντι στην τέχνη. Ιστορίες γεμάτες ποίηση, όπως το τριαντάφυλλο που ζωγράφιζε κάθε μέρα ο αυστηρός κύριος Μόντριαν. Η πιο σημαντική όμως προσφορά του απέναντι στους μαθητές του ήταν η απλόχερη αποδοχή του. Μας αποδεχόταν όπως ήμασταν, σεβόμενος τα μέσα που χρησιμοποιούσαμε. Συνυπήρχαν με έναν τρόπο αυτονόητο η ζωγραφική, η γλυπτική, τα βίντεο, οι εγκαταστάσεις. Τα πάντα και οι πάντες είχαν μια θέση στην απαλλαγμένη από συμπλέγματα και δογματισμούς αυτή τάξη. Συνυπήρχαν άνθρωποι από τη μακρινή Νότια Κορέα, την εμπόλεμη τότε Γιουγκοσλαβία αλλά και από χώρες όπως η Ελβετία, η Ιταλία, η Ισπανία, η Ολλανδία, η Ελλάδα και φυσικά η Γερμανία. Σεβασμός στη διαφορετικότητα Η διαφορετικότητα ήταν απολύτως σεβαστή. Αυτό δεν σημαίνει βεβαίως ότι του άρεσε ό,τι έβλεπε. Η κριτική του Κουνέλλη δεν σε προσέβαλε, σε προέτρεπε όμως να σκεφτείς. Η βάση των παρατηρήσεών του μπορεί και να μην είχε άμεση πρακτική εφαρμογή. Κάποτε τον ρώτησα, αν για παράδειγμα σ’ ένα ζωγράφο δεν θα έπρεπε να του διδάσκει τα σχετικά γύρω από τη φωτοσκίαση. Μου απάντησε ότι όποιος χρειάζεται τις σκιές θα ψάξει να τις βρει. Ίσως να πίστευε πως αυτή η ματιά η ‘κάθετη’ για την οποία μιλούσε και την οποία διέθετε και ο ίδιος, ίσως αυτό θα ήταν πιο δύσκολο να βρούμε και όχι η διδασκαλία της τεχνικής αρτιότητας. Βαθιά πολιτικά και κοινωνικά σκεπτόμενος μας προσέφερε ένα καταφύγιο εντιμότητας, ποίησης και αληθινής ενασχόλησης με την τέχνη. Πράγματα που μετά τα χρόνια της Ακαδημίας δεν θα συναντούσαμε πια εύκολα. Η καταγραφή αυτή δεν αποτελεί παρά μια προσωπική μαρτυρία και το συγκερασμό συμπερασμάτων μετά από πολλές προσωπικές συζητήσεις με ανθρώπους που είχαν την ίδια τύχη να μοιραστούν την ίδια εμπειρία. Όλοι μα όλοι θέλησαν να μιλήσουν πρόθυμα για τον Γιάννη Κουνέλλη σαν δάσκαλο. Το κείμενο λοιπόν αυτό δεν είχε στόχο να θεωρητικοποιήσει τις βασικές αρχές διδασκαλίας του Γιάννη Κουνέλλη, αλλά να του εκφράσει τη βαθιά ευγνωμοσύνη για αυτό το παράθυρο που μας άνοιξε στον κόσμο. Ευχαριστούμε. Μαρία Ρηγούτσου* *Η Μαρία Ρηγούτσου υπήρξε μαθήτρια του Γιάννη Κουνέλλη στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Ντίσελντορφ.

Ένα ακόμη μέτρο στον «πόλεμο» κατά της τρομοκρατίας: όλοι οι ευρωπαίοι πολίτες θα υποβάλλονται σε ηλεκτρονικό έλεγχο ασφαλείας κατά την είσοδο και έξοδό τους από την ΕΕ. «Έξυπνα σύνορα» ή «ευρωπαϊκό φρούριο»;Ο σχετικός κανονισμός εγκρίθηκε την Πέμπτη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τίθεται σε ισχύ άμεσα, δηλαδή είκοσι ημέρες μετά τη δημοσίευσή του. Αφετηρία ήταν η προσπάθεια της ΕΕ να εντοπίσει τους αποκαλούμενους «ξένους μαχητές» (foreign fighters), δηλαδή τους Ευρωπαίους που ταξιδεύουν στο Ιράκ ή στη Συρία, ενδεχομένως μέσω τρίτης χώρας, με σκοπό να ενταχθούν σε τρομοκρατικές ομάδες ή να λάβουν σχετική εκπαίδευση και να επιστρέψουν στην Ευρώπη για να διαπράξουν τρομοκρατικές επιθέσεις. Επιπλέον, το Κοινοβούλιο ψήφισε την Πέμπτη μία νέα ευρωπαϊκή οδηγία για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, η οποία ποινικοποιεί τη δράση των «ξένων μαχητών», αλλά και ενέργειες όπως η συνδρομή σε τρομοκρατική επίθεση, αλλά και η δημόσια υποκίνηση ή εξύμνηση τρομοκρατικών πράξεων. Το επόμενο βήμα για τη στρατηγική κατά της τρομοκρατίας, αλλά και για τη νέα πολιτική συμμαχία της Κεντροδεξιάς με τους Φιλελεύθερους σε ευρωπαϊκό επίπεδο, θα είναι η πληρέστερη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών-μελών. Αυτό επισημαίνει ο επικεφαλής της Κ.Ο. του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ) Μάνφρεντ Βέμπερ, μιλώντας στους δημοσιογράφους την Τετάρτη. «Έχουμε πει ότι δραστηριοποιούμαστε από κοινού στον αγώνα κατά της τρομοκρατίας, γι' αυτό θέλουμε να ιδρύσουμε μία ειδική επιτροπή στο Ευρωκοινοβούλιο για την ανταλλαγή πληροφοριών και τη διασύνδεση των υπηρεσιών» δηλώνει ο γερμανός πολιτικός. «Υπάρχουν κενά στη συνεργασία μας, κάτι που φάνηκε στις τρομοκρατικές επιθέσεις σε Παρίσι, Βρυξέλλες και Βερολίνο. Εδώ θα εστιάσουμε. Ο πολίτης δεν ενδιαφέρεται αν το θέμα ρυθμίζεται σε τοπικό, εθνικό, ή ευρωπαϊκό επίπεδο. Αυτό που θέλει ο πολίτης είναι η μέγιστη δυνατή ασφάλεια» καταλήγει ο Μάνφρεντ Βέμπερ. «Έξυπνα σύνορα» ή «ευρωπαϊκό φρούριο»; Πολλοί ευρωβουλευτές εκφράζουν πάντως επιφυλάξεις για τον ιδιαίτερο νομοθετικό ζήλο σε θέματα ασφάλειας. Η αντιπρόεδρος της σοσιαλιστικής ομάδας Τάνια Φαγιόν κάνει λόγο για υπερπληθώρα νομοθετημάτων που ψηφίζονται ή ετοιμάζονται, χωρίς καν να έχουν εξαντληθεί οι σημερινές δυνατότητες της νομοθεσίας. «Ήδη συζητούμε σχετικά με τη νέα νομοθετική πρωτοβουλία για τα έξυπνα σύνορα. Υψώνουμε πολυδάπανα ηλεκτρονικά τείχη για να προστατεύσουμε τα εξωτερικά σύνορα του Σένγκεν, αλλά χωρίς να έχουμε εξαντλήσει όλες τις δυνατότητες που παρέχουν οι υφιστάμενες τράπεζες δεδομένων, όπως το SIS. Εκτός από το ερώτημα, αν η Ευρώπη γίνεται φρούριο στα εξωτερικά της σύνορα, πρέπει να δούμε και κατά πόσον όλα αυτά συνάδουν με τα θεμελιώδη δικαιώματα των ευρωπαίων πολιτών» λέει η Τάνια Φαγιόν στην Deutsche Welle. Πρακτικά, ο νέος κανονισμός σημαίνει ότι όταν, για παράδειγμα, ένας Έλληνας κάνει ολιγοήμερο ταξίδι στην Τουρκία ή στην Τυνησία για λόγους αναψυχής, θα ελεγχθεί βγαίνοντας από την Ελλάδα, αλλά και επιστρέφοντας, με βάση τα ηλεκτρονικά αρχεία για απολεσθέντα και κλαπέντα έγγραφα, το σύστημα πληροφοριών Σένγκεν και άλλες τράπεζες δεδομένων. «Αυτοί είναι οι νέοι κανόνες του Σένγκεν» επισημαίνει η αντιπρόεδρος της Κ.Ο. των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών. «Για πρώτη φορά όλοι οι ευρωπαίοι πολίτες που βγαίνουν από τη ζώνη Σένγκεν θα ελέγχονται στα εξωτερικά σύνορα. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει και κάποια προβλήματα στο απόγειο της τουριστικής σεζόν, ιδιαίτερα στα αεροδρόμια, γιατί εκεί οι εξαιρέσεις θα είναι ελάχιστες και θα πρέπει να δικαιολογούνται ειδικώς από τις αρμόδιες αρχές». Σωστή λύση, αλλά στο ...λάθος πρόβλημα Σε περίπτωση πάντως που προκαλούνται μεγάλες καθυστερήσεις στα χερσαία και θαλάσσια εξωτερικά σύνορα, τα κράτη-μέλη θα έχουν τη δυνατότητα, υπό προϋποθέσεις, να πραγματοποιούν μόνο «στοχευμένους» ελέγχους. Σε πολιτικό επίπεδο η νέα νομοθεσία φέρνει στο προσκήνιο και τη στάση των Ευρωπαίων Φιλελευθέρων, οι οποίοι παραδοσιακά θεωρούνται υπέρμαχοι των κοινωνικών ελευθεριών. Το δίλημμα περιγράφει με χαρακτηριστικό τρόπο η ευρωβουλευτής των Φιλελευθέρων Σοφία Ίντφελντ, λέγοντας ότι η ομάδα της στηρίζει τα μέτρα, αλλά δεν το ...γιορτάζει κιόλας. Άλλωστε, δηλώνει, η ΕΕ βρήκε τη σωστή λύση, αλλά σε ...λάθος πρόβλημα: «Η ομάδα μας στηρίζει τη νέα νομοθεσία, αλλά χωρίς ιδιαίτερο ενθουσιασμό» επισημαίνει η ολλανδέζα ευρωβουλευτής. «Και αυτό γιατί δεν έχει προηγηθεί ανάλυση κινδύνου, ωσάν η Κομισιόν να μην θεωρεί απαραίτητο κάτι τέτοιο. Επιπλέον μου φαίνεται πολύ στρυφνό να αιτιολογούμε τα μέτρα με τις επιθέσεις στο Παρίσι. Γιατί αυτό που έγινε εκεί, πριν από την επίθεση, είναι ότι οι τρομοκράτες διέσχισαν εσωτερικά σύνορα της Ένωσης». Γιάννης Παπαδημητρίου, Στρασβούργο

Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ ατενίζει το μέλλον υπό την προεδρία Ντόναλντ Τραμπ με αβεβαιότητα. Οι μέρες της επικεφαλής της Τζάνετ Γέλεν μοιάζουν μετρημένες και η νομισματική πολιτική των ΗΠΑ απρόβλεπτη.Είναι γνωστό ότι οι σχέσεις του νέου αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με την επικεφαλής της αμερικανικής Ομοσπονδιακής Τράπεζας FED δεν είναι οι καλύτερες. Ο Τραμπ είχε ήδη καταστήσει σαφείς τις διαθέσεις του απέναντι στη Γέλεν, η τρέχουσα θητεία της οποίας εκπνέει τον Φεβρουάριο του 2018. Θα έπρεπε «να ντρέπεται» για τη ζημιά που κάνει στη χώρα η νομισματική της πολιτική, τόνιζε σε συνεντεύξεις του ο νέος ένοικος του Λευκού Οίκου. Της επέρριπτε τότε ότι με τα υπερβολικά χαμηλά επιτόκια η FED συνέβαλε σε τεχνητά αυξημένα επίπεδα τιμών στη χρηματιστηριακή αγορά δημιουργώντας έτσι επικίνδυνες κερδοσκοπικές «φούσκες». Αυτό προεκλογικά. Διότι μετά την εκλογή του το σκηνικό έχει αλλάξει, δεδομένου ότι ο αμερικανός πρόεδρος εξαρτάται καθοριστικά από την πολιτική της FED. Η υλοποίηση των στόχων του Τραμπ εξαρτάται από τη FED Άλλωστε ο Ντόναλντ Τραμπ υποσχέθηκε ένα εργασιακό θαύμα μέσω ενός επενδυτικού πακέτου και δραστικών φοροελαφρύνσεων και με ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης της τάξης του 4%. Να σημειωθεί ότι η τελευταία καταγραφή της αμερικανικής ανάπτυξη για το 2016 δεν ξεπέρασε το 1,9%. Πολλοί οικονομολόγοι αμφισβητούν τη ρεαλιστικότητα των υπερφιλόδοξων στόχων του Τραμπ. Το μόνο σίγουρο είναι ότι χωρίς τη στήριξη της FED, η οποία θα μπορούσε να επιβραδύνει την ανάπτυξη αυξάνοντας τα επιτόκια, η επίτευξη των προεδρικών στόχων είναι μάλλον αδύνατη. Η υλοποίηση των δεσμεύσεων αυτών είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη νομισματική πολιτική που θα ακολουθήσει η FED, ωστόσο είναι εξαιρετικά αβέβαιο αν ο Ντ. Τραμπ μπορεί να βασιστεί στην Τζ. Γέλεν. Η ίδια φάνηκε να μην θέλει να καθυστερήσει περισσότερο τη σχεδιαζόμενη αύξηση των βασικών επιτοκίων. Επιπλέον τα τελευταία στοιχεία που δημοσιοποίησε το αμερικανικό υπουργείο Εργασίας δεν μπορούν να αρέσουν στον αμερικανό πρόεδρο. Ο πληθωρισμός αυξήθηκε κατά 2,5% σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αύξηση των τελευταίων σχεδόν πέντε ετών. Με την FED να επιδιώκει πληθωρισμό της τάξης του 2%, η τελευταία αύξηση-ρεκόρ την πιέζει ακόμη περισσότερο να χαλιναγωγήσει την εξαιρετικά χαλαρή νομισματική της πολιτική. Κίνδυνος για την ανεξαρτησία της FED Ο Τραμπ έχει πάντως κι έναν πρόσθετο λόγο να θέλει την αντικατάσταση της Γέλεν. Στόχος του είναι να χαλαρώσει τους αυστηρότερους κανόνες που διέπουν τη λειτουργία της Wall Street μετά το ξέσπασμα της παγκόσμιας χρηματοοικονομικής κρίσης. Για να το πετύχει αυτό απαιτείται βεβαίως η συνδρομή της FED. «Τίποτα δεν στέκεται πια εμπόδιο στη 'FED του Τραμπ'», εκτιμά η αναλύτρια της Commerzbank Έστερ Μαρία Ράιχελτ. Όπως επισημαίνει, ο πρόεδρος έχει ήδη τη δυνατότητα να επανδρώσει τρεις από τις επτά θέσεις του προεδρικού συμβουλίου με πρόσωπα της επιλογής του. Και αυτό, όπως σχολιάζει, είναι μόνο η αρχή, καθώς την προσεχή χρονιά δεν αναμένεται μόνο η αποχώρηση της Γέλεν αλλά και του αντιπροέδρου της FED Στάνλεϊ Φίσερ. Το αν και κατά πόσο η επιρροή του Ντόναλντ Τραμπ απειλεί την ανεξαρτησία της FED δεν μπορεί να το πει κανείς ακόμη με απόλυτη σιγουριά. Το σίγουρο είναι πάντως ότι στη Wall Street επικρατούν ήδη διαθέσεις που θυμίζουν χρυσωρυχείο. Οι μετοχές της Goldman Sachs έχουν αυξηθεί κατά 37% από την ημέρα της εκλογής του νέου προέδρου των ΗΠΑ. Dpa (Χάνες Μπρόιστεντ) / Άρης Καλτιριμτζής

Τις «κοινές αξίες», αλλά και τις εμπορικές σχέσεις με την Ευρώπη, εγκωμίασε ο πρωθυπουργός του Καναδά Τζάστιν Τριντό, μιλώντας την Πέμπτη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Στη συμφωνία CETA αφιέρωσε σχεδόν τη μισή ομιλία του.Ήταν η πρώτη στα χρονικά επίσκεψη καναδού πρωθυπουργού στην έδρα του Ευρωκοινοβουλίου, μία ημέρα μετά την έγκριση της εμπορικής συμφωνίας CETA που καταργεί φραγμούς και δασμούς στις συναλλαγές των Ευρωπαίων με τον Καναδά. Θερμή ήταν η υποδοχή στην Ολομέλεια του Στρασβούργου, ενώ το αδιαχώρητο επικρατούσε μετά από λίγο και στην αίθουσα τύπου, όπου ο Τζάστιν Τριντό παραχώρησε συνέντευξη μαζί με τον πρόεδρο του Ευρωκοινοβουλίου Αντόνιο Ταγιάνι. Ο φιλελεύθερος πρωθυπουργός του Καναδά επιδόθηκε σε μία επίθεση γοητείας προς τον ευρωπαϊκό τύπο, διαβεβαιώνοντας ότι η συμφωνία CETA για το ελεύθερο εμπόριο είναι η καλύτερη δυνατή για όλους. Σε πολλές περιπτώσεις μάλιστα, επιχειρηματολογούσε και στα γαλλικά. «Η πιο σημαντική εγγύηση δεν είναι οι νομικές ρήτρες της συμφωνίας, αλλά το γεγονός ότι μοιραζόμαστε κοινές αξίες. Αν οι δικές μας χώρες δεν είναι σε θέση να βρουν κοινό έδαφος, τότε αναρωτιέμαι ποιες χώρες μπορούν να κάνουν κάτι τέτοιο», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Τζάστιν Τρυντώ. «Ιστορική, εταιρική σχέση με την Ευρώπη» Στη συμφωνία CETA, ένα νομοθετικό σήριαλ που φάνηκε να ολοκληρώνεται χθες εδώ στο Στρασβούργο με την έγκριση του Κοινοβουλίου, αλλά θα έχει και συνέχεια στα εθνικά κοινοβούλια των κρατών-μελών, αφιέρωσε περισσότερη από τη μισή ομιλία του o πρωθυπουργός του Καναδά. Το μεγάλο στοίχημα για τον Τριντό είναι να καταργηθούν οι προστατευτικοί δασμοί για καναδικές επιχειρήσεις στην ευρωπαϊκή αγορά, που πλησιάζουν σήμερα το 20%. Κάτι τέτοιο, υποστηρίζει ο Τρυντώ, θα έχει θετικές επιπτώσεις για τον ευρωπαίο καταναλωτή, ο οποίος θα επωφελείται από τις χαμηλότερες τιμές των εισαγομένων προϊόντων. Αλλά και για τον ευρωπαίο εργαζόμενο, ιδιαίτερα της μεσαίας τάξης, καθώς θα επωφελείται και αυτός από τις νέες επαγγελματικές ευκαιρίες σε Ευρώπη και Καναδά. Κατά τα άλλα, ο Τζάστιν Τριντό κάνει λόγο για «ιστορική εταιρική σχέση» με την Ευρώπη, ενώ πλέκει το εγκώμιο της ΕΕ, την οποία χαρακτηρίζει υπόδειγμα ειρηνικής συνεργασίας χωρίς προηγούμενο. Αλλά η πόρτα που χτύπησε ο Τριντό ήταν ήδη ανοιχτή. Γιατί και οι Ευρωπαίοι χρειάζονται έναν υπερατλαντικό σύμμαχο με αυτοπεποίθηση, ευημερία και πολιτική σταθερότητα, ιδιαίτερα σε εποχές αβεβαιότητας με τα όσα συμβαίνουν στις ΗΠΑ. Άλλωστε, υποστηρίζει ο πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου Αντόνιο Ταγιάνι, η καλή σχέση με τον Καναδά, μπορεί να επηρεάσει θετικά και τις σχέσεις των Ευρωπαίων με την Ουάσιγκτον. Γιάννης Παπαδημητρίου, Στρασβούργο

Ο επικεφαλής της ΚΟ των Χριστιανικών κομμάτων Φόλκερ Κάουντερ διαψεύδει ότι διαφαίνεται αλλαγή στάσης του Βερολίνου ως προ το ΔΝΤ. «Να μην έχει αυταπάτες η ελληνική κυβέρνηση, χωρίς ΔΝΤ δεν θα δοθεί η επόμενη δόση».Με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο έρχεται σήμερα ο επικεφαλής της ΚΟ των Χριστιανικών κομμάτων και στενός συνεργάτης της καγκελαρίου να διαψεύσει τις δηλώσεις του Μάνφρεντ Βέμπερ, επικεφαλής της ΚΟ του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και αντιπροέδρου της Χριστιανοκοινωνική Ένωσης CSU, περί διαφαινόμενης μεταστροφής βουλευτών από το CDU/CSU σε ό,τι αφορά τη συμμετοχή του ΔΝΤ στον ελληνικό πρόγραμμα. Σε δηλώσεις του στο περιοδικό Φόκους ο Φόλκερ Κάουντερ προειδοποιεί την ελληνική κυβέρνηση να μην έχει αυταπάτες και ξεκαθαρίζει ότι το ΔΝΤ πρέπει να παραμείνει στο ελληνικό πρόγραμμα, ειδάλλως «δεν μπορούμε να δώσουμε το πράσινο φως για την εκταμίευση της επόμενης δόσης» όπως τόνισε χαρακτηριστικά. Παράλληλα ζήτησε για άλλη μια φορά από την Ελλάδα να τηρήσει τις δεσμεύσεις της για μεταρρυθμίσεις. «Επιμένουμε επ' αυτού», σημείωσε με νόημα και δήλωσε απογοητευμένος για το ότι η Αθήνα έχει υλοποιήσει μέχρι σήμερα το πολύ το ήμισυ των υποσχέσεών της. Δεν επαρκεί ο χρόνος για να κλείσει η αξιολόγηση Αλλά και ο Χανς Μίχελμπαχ, από το Χριστιανοκοινωνικό κόμμα CSU, επικεφαλής της Επιτροπής Προϋπολογισμού, απέρριψε τις δηλώσεις Βέμπερ χαρακτηρίζοντας κι αυτός τη συμμετοχή του Ταμείου αναγκαία και καταλογίζοντας στον ευρωβουλευτή ότι έκανε αυτές τις δηλώσεις χωρίς προσυνεννόηση. Κύκλοι της γερμανικής κυβέρνησης σχολίασαν τις δηλώσεις Βέμπερ στην εφημερίδα Süddeutsche Zeitung με την επισήμανση ότι απηχούν περισσότερο απόψεις βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και όχι την επίσημη γερμανική θέση, η οποία δεν έχει αλλάξει και θεωρεί αναπόφευκτη τη συμμετοχή του Ταμείου στο ελληνικό πρόγραμμα. Οι ίδιοι κύκλοι ανέφεραν στη DW ότι δεν βλέπουν να επαρκεί ο χρόνος μέχρι την ερχόμενη Δευτέρα για να κλείσει η διαπραγμάτευση. Αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι ο Μάνφρεντ Βέμπερ δήλωσε στην εφημερίδα: «Στους κόλπους της γερμανικής κυβέρνησης αυξάνεται εμφανώς η διάθεση για μια σημαντική αλλαγή πορείας αναφορικά με το επίμαχο θέμα της συμμετοχής του ΔΝΤ». Σύμφωνα με τον Βέμπερ τόσο η Ευρώπη όσο και η Γερμανία θα πρέπει να σταματήσουν να επιμένουν στη συμμετοχή του ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα. «Από τη στιγμή που το Ταμείο εμμένει στο ενδεχόμενο κουρέματος, τότε θα πρέπει να το αφήσουμε να αποχωρήσει», αναφέρει ο Μ. Βέμπερ. Ειρήνη Αναστασοπούλου

Ο γαλλικός όμιλος PSA που παράγει τα οχήματα Peugeot και Citroën διαπραγματεύεται με την αμερικανική GM την εξαγορά της θυγατρικής της Opel/Vauxhall. Στιγμές αγωνίας για 32.800 εργαζομένους σε Γερμανία και Βρετανία.Η είδηση για το ενδεχόμενο εξαγοράς της προβληματικής αυτοκινητοβιομηχανίας Opel αιφνιδίασε πρωτίστως τη γερμανική κυβέρνηση. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέφεν Ζάιμπερτ δήλωσε χθες ότι η γερμανική κυβέρνηση εμμένει στη διατήρηση των μονάδων παραγωγής και των θέσεων εργασίας στην Γερμανία. Στην κυβερνητική ενημέρωση ήταν πάντως εμφανής η δυσαρέσκεια του Βερολίνου, μιας και από ό,τι όλα δείχνουν δεν είχε καμία ενημέρωση από την γαλλική κυβέρνηση για τις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις. Ήδη από το 1929 η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία Opel και η βρετανική αδελφή εταιρία Vauxhall ανήκουν στην αμερικανική General Motors με πωλήσεις που έφθασαν πέρυσι τα 1,16 εκ. οχήματα. Το 2009 όταν η GM αντιμετώπιζε την μεγαλύτερη κρίση στην μέχρι τώρα ιστορία της, έγιναν οι πρώτες προσπάθειες ανεξαρτητοποίησης της Opel, οι οποίες όμως δεν ευοδώθηκαν. Εν τέλει η μητρική GM επέλεξε να μην πωλήσει το ευρωπαϊκό της παράρτημα και επέβαλε ένα αυστηρό πρόγραμμα εξυγίανσης που περιλάμβανε λουκέτα στα εργοστάσια παραγωγής στο γερμανικό Μπόχουμ και την βελγική Αμβέρσα, αλλά και επενδύσεις δις σε άλλες μονάδες παραγωγής. Μέρος του προγράμματος εξυγίανσης ήταν και η συνεργασία με τον γαλλικό όμιλο PSA με τον οποίο η Opel κατασκευάζει από κοινού τρεις τύπους αυτοκινήτων σε εργοστάσια στην Ισπανία και την Γαλλία. Η εξοικονόμηση δαπανών ωστόσο δεν φαίνεται να ικανοποίησε τους Αμερικανούς, οι οποίοι τερμάτισαν τη συνεργασία με τους Γάλλους. Η Opel καταγράφει απώλειες εδώ και 18 χρόνια Γεγονός είναι ότι από το 1999 η Opel δεν έχει παρουσιάσει κέρδη στα κεντρικά της GM στο Ντιτρόιτ. Έτσι για παράδειγμα, το 2016 η Opel κατέγραψε απώλειες 241 εκ. ευρώ, τις οποίες απέδωσε στο Brexit και την πτώση της ισοτιμίας της λίρας αν και στόχος της ήταν να μηδενίσει τα χρέη. Θα ήταν συνεπώς λογικό αν τα αφεντικά της GM δεν είχαν πλέον καμία ελπίδα για κερδοφορία της Opel στην Ευρώπη. Για μια ακόμα φορά λοιπόν οι περίπου 38.200 εργαζόμενοι στις μονάδες παραγωγής της Opel/Vauxhall αγωνιούν για τις θέσεις εργασίας τους. Ακόμα κι αν πωληθεί τελικά στην PSA, οι Γάλλοι θα εξετάσουν προσεκτικά αν και πόσα εργοστάσια θα διατηρηθούν, δηλώνει στο γερμανικό πρακτορείο ειδήσεων ο γερμανός ειδικός σε ζητήματα αυτοκινητοβιομηχανίας Φέρντιναντ Ντούντενχοφερ προσθέτοντας ότι δεν αποκλείεται να κλείσουν οι γερμανικές μονάδες του Άιζεναχ και του Κάιζερσλαουτεν. Με την άποψη αυτή συμφωνεί και ο Στέφαν Μπάτσελ από το ΤΕΙ Μπέργκις-Γκλάντμπαχ. Θα γίνουν προσπάθειες να επιτευχθεί το ίδιο αποτέλεσμα με χαμηλότερο μισθολογικό κόστος, δήλωσε στην ραδιοφωνία της Έσσης τονίζοντας: «Αν όμως αυξηθούν οι πωλήσεις αυτοκινήτων, ίσως να μην απολυθούν εργαζόμενοι». Dpa / Στέφανος Γεωργακόπουλος

Ο αμφιλεγόμενος υποψήφιος του AfD Μπγερν Χέκε με τις δηλώσεις του για το Ολοκαύτωμα μπορεί να διασπάσει το ακροδεξιό κόμμα. Η πλειοψηφία του κόμματος τάσσεται υπέρ της διαγραφής του αλλά υπάρχει ακόμη μεγάλος δρόμος.Από τη μια μεριά οι υποστηρικτές του Μπγερν Χέκε κι από την άλλη οι εχθροί του. Τη Δευτέρα τα μέλη της εκτελεστικής επιτροπής του ακροδεξιού, λαϊκιστικού κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία» αποφάσισαν με ψήφους εννιά προς τέσσερις υπέρ της προσφυγής σε διαιτητική διαδικασία για την αποπομπή ή όχι του Χέκε από το AfD, μερικούς μήνες πριν τις ομοσπονδιακές εκλογές. Ο Χέκε σε μια ομιλία του στη Δρέσδη στις 17 Ιανουαρίου είχε χαρακτηρίσει το Μνημείο του Ολοκαυτώματος στο Βερολίνο ως «μνημείο της ντροπής», χαρακτήρισε λανθασμένη την αντιμετώπιση του Ολοκαυτώματος από τις γερμανικές κυβερνήσεις και πρότεινε να γίνει στροφή 180 μοιρών από αυτό που αποκαλείται «πολιτική της μνήμης». Ωστόσο η επικεφαλής του κόμματος Φράουκε Πέτρι σχολίασε αρνητικά τη δήλωση Χέκε, τονίζοντας ότι υπερέβη τα ανεκτά όρια που προβλέπονται εντός ενός «φιλελεύθερου αστικού κόμματος». Εσωκομματική πάλι στο AfD Aπό την πλευρά του ο Χέκε χαρακτήρισε «γελοίο και παράλογο» το ενδεχόμενο διαγραφής του. Ο ίδιος χαρακτήρισε μεν την επίμαχη ομιλία του ως μια «πολιτικά άτυχη στιγμή», ωστόσο ανέφερε μέσα από τη σελίδα του στο facebook ότι η απόφαση της εκτελεστικής επιτροπής να κινήσει διαδικασία για την αποπομπή του έχει να κάνει με την εσωκομματική πάλη για την ηγεσία στο ΑfD. Πράγματι, τελευταία υφέρπει μια έντονη αναταραχή στους κόλπους της «Εναλλακτικής για τη Γερμανία» και μια ιδεολογική διαμάχη μεταξύ ακροδεξιών και δεξιών. Κι όλα αυτά μεσούσης της κρίσιμης εκλογικής χρονιάς, κατά την οποία το AfD επιδιώκει το μεγάλο βήμα: την είσοδο στο ομοσπονδιακό κοινοβούλιο. «Εάν διαγραφεί ο Χέκε, το ΑfD ενδέχεται να διαλυθεί», ανέφερε στην DW ο πολιτικός επιστήμονας Ότο Νιντερμάιερ από το Ινστιτούτο Ότο Σουρ του Ελεύθερου Πανεπιστημίου του Βερολίνου. Πάντως ήδη η διαμάχη Χέκε-Πέτρι, ακόμη κι αν δεν οδηγήσει στη διαγραφή του πρώτου, είναι σημάδι του μεγάλου ρήγματος που υπάρχει εντός του AfD. «Η απόφαση της εκτελεστικής επιτροπής είναι εξίσου ανόητη με την ομιλία του Χέκε» δήλωσε από την πλευρά του στην DW o επικεφαλής του ΑfD στο κρατίδιο της Θουριγγίας, Στέφαν Μπράντνερ. Στο μεταξύ οι απόψεις διίστανται στο εσωτερικό του κόμματος και η πόλωση οξύνεται ολοένα περισσότερο. Άλλα μέλη του ΑfD τάσσονται ευθαρσώς υπέρ του Χέκε και άλλα υπέρ της Πέτρι. Ο Χέκε στην Μπούντεσταγκ; Ο Ότο Ντιτερμάιερ θεωρεί πάντως ότι από τη μετατόπιση του ΑfD προς τις αρχές τις φιλελεύθερης, αστικής δημοκρατίας το κόμμα θα βγει μόνο κερδισμένο. Θα κερδίσει περισσότερους ψηφοφόρους από τα μεσαία στρώματα, ακόμη κι αν χάσει τους οπαδούς των πιο ακραίων υποψηφίων του. Για την ώρα βέβαια επικρατεί σύγχυση. Στις ιστοσελίδες των πιο φανατικών μελών του ΑfD στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κυκλοφορούν ήδη «λίστες με προδότες» των αρχών του κόμματος. Σε κάθε περίπτωση η υπόθεση Χέκε δεν αναμένεται να λήξει άμεσα. Την απόφαση περί απομάκρυνσής του από το κόμμα αναμένεται να λάβει τοπικό διαιτητικό δικαστήριο της Θουριγγίας, στο οποίο παραπέμπει την υπόθεση το εκτελεστικό συμβούλιο του κόμματος. Πιθανώς όμως να μη δοθεί ούτε εκεί οριστική λύση και την υπόθεση να αναλάβει στη συνέχεια μια ομοσπονδιακή διαιτητική αρχή. Και στις δύο περιπτώσεις όμως ο Χέκε έχει καλές πιθανότητες να μην αποβληθεί από το κόμμα. Η όλη διαδικασία ενδέχεται μάλιστα να τραβήξει μέχρι το φθινόπωρο και να μην κλείσει πριν από τις εκλογές του Σεπτεμβρίου. Σε μια τέτοια περίπτωση ο Χέκε θα μπορούσε κάλλιστα να έχει εκλεγεί στο μεταξύ βουλευτής με το AfD στην Μπούντεσταγκ. Μήπως αντί να αποβληθεί από το κόμμα βρεθεί τελικά στα έδρανα του γερμανικού κοινοβουλίου; Προς το παρόν όλα τα σενάρια είναι ανοιχτά. Υπό αυτό το πρίσμα το κομματικό συνέδριο του ΑfD στο Ξενοδοχείο Μaritim της Κολωνίας τον Απρίλιο αναμένεται με ενδιαφέρον. Πέτερ Χίλε / Δήμητρα Κυρανούδη