Apostolis Zois

Στην εσωστρέφεια, στην οποία έχει περιπέσει η ΕΕ, ο γερμανός πρόεδρος απαντά με τις κεκτημένες ευρωπαϊκές αξίες και τη θεραπευτική επενέργεια των κρίσεων. «Το σοκ μπορεί και να θεραπεύσει» είπε χαρακτηριστικά.Ανάμεσα στη Λιέγη του Βελγίου και το Άαχεν της Γερμανίας, το γραφικό Μάαστριχτ της Ολλανδίας φιλοξενεί σήμερα αξιωματούχους από την ΕΕ σε ένα ταξίδι στην ιστορία, όπως ακριβώς πριν από 25 χρόνια, όταν εκεί υπογραφόταν η ομώνυμη Συνθήκη, μια Συνθήκη σταθμός για το μέλλον της Ένωσης. Τι μεσολάβησε από τότε μέχρι σήμερα; Μια σειρά από κρίσεις, που έχουν ρίξει την Ευρώπη των ακόμη 28 σε μεγάλη εσωστρέφεια. Χειραφέτηση από τις ΗΠΑ Το ιωβηλαίο ήταν μια καλή ευκαιρία να γίνει και μια αυτοκριτική, τουλάχιστον αυτό επεδίωξε ο γερμανός πρόεδρος Γιόαχιμ Γκάουκ μιλώντας σε εορταστική τελετή στο πανεπιστήμιο της πόλης. Καταρχήν υπογράμμισε την ανάγκη χειραφέτησης της ΕΕ από τις ΗΠΑ, μιας χειραφέτησής της μέσα στο παγκόσμιο γίγνεσθαι. «΄Εχει έρθει η ώρα που η ΕΕ και ιδιαίτερα η Γερμανία, που για καιρό βρήκαν ασπίδα προστασίας κάτω από την ηγέτιδα δύναμη, να γίνουν πιο ανεξάρτητες και αυτόνομες» τόνισε. Ο Γκάουκ έκανε ιδιαίτερη μνεία στην ιδιαίτερη ευθύνη της ΕΕ για τη σταθερότητα της παγκόσμιας τάξης πραγμάτων, που «δικαίως προϋποθέτει αύξηση των αμυντικών δαπανών». «Δεν πρέπει να προδώσουμε τις αξίες, πάνω στις οποίες στηρίζεται το ευρωπαϊκό εγχείρημα», υπογράμμισε. Προέτρεψε δε στη συσπείρωση σε μια εποχή ραγδαίων τεχνολογικών εξελίξεων, προσφυγικών ροών και διεθνούς τρομοκρατίας. «Καμιά φορά χρειάζεται ένα σοκ για να φέρει τη συνειδητοποίηση σε ορισμένα θέματα, ένα σοκ μπορεί να είναι θεραπευτικό». Χωρίς να αναφέρει ονομαστικά τον Ντόναλντ Τραμπ, ο Γιόαχιμ Γκάουκ υπενθύμισε ότι δεν υπάρχει εξουσία που να βρίσκεται υπεράνω του δικαίου. «Θέλουμε να διατηρήσουμε όσα με δυσκολία αποκτήσαμε στην ιστορία και όσα συνθέτουν τον πυρήνα της Δημοκρατίας», υπογράμμισε χαρακτηριστικά. Σήμα κινδύνου για τους λαϊκιστές Ο γερμανός πρόεδρος, η θητεία του οποίου ολοκληρώνεται σε λίγες εβδομάδες, παραδέχθηκε και λάθη που οδήγησαν, μεταξύ άλλων, στην ενίσχυση του δεξιού λαϊκισμού στην Ευρώπη. «Διαιωνίστηκαν προβλήματα, μέχρι σήμερα η νομισματική ένωση δεν έχει πατήσει στα πόδια της» επεσήμανε. Και είπε ότι, ναι μεν η Συνθήκη του Μάαστριχτ είναι σύμβολο της ειρήνης και τη ελευθερίας σε μια ενωμένη Ευρώπη, που υποστηρίζει τη Δημοκρατία, το κράτος δικαίου και την ισονομία, αλλά παράλληλα έφερε την ΕΕ σε μια επικίνδυνη κατάσταση, γιατί άφησε την οικονομία και τη δημοσιονομική πολιτική σε εθνικά χέρια. «Όσο περισσότερο ενισχύεται η εντύπωση ότι η ΕΕ δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τα προβλήματά της, τόσο περισσότερο ενισχύεται η επιρροή των εθνικιστών», είπε χαρακτηριστικά. Και σύστησε ως συνταγή για να ξεπεραστεί η κρίση εμπιστοσύνης και η συνεχιζόμενη αποξένωση ανάμεσα στην πολιτική ελίτ και τους λαούς μια καθαρή και εύληπτη γλώσσα χωρίς να ξυπνά υπερβολικές επιδιώξεις. «Σημαντικό είναι να μην παίζουν οι εθνικές κυβερνήσεις διπλό παιχνίδι, να συμφωνούν σε επίπεδο Βρυξελλών και στην συνέχεια να επικρίνουν τις αποφάσεις σε εθνικό επίπεδο ή να τις αντιστρατεύονται». Dpa / Ειρήνη Αναστασοπούλου

Ο προεκλογικός αγώνας στη Γαλλία συνεχίζεται και ο υποψήφιος της κεντροδεξιάς Φρανσουά Φιγιόν, μετά τη συγγνώμη για το σκάνδαλο πρόσληψης στενών συγγενών του, προσπαθεί να επανακάμψει δημοσκοπικά.Ελλείψει «σχεδίου Β» ο Φρανσουά Φιγιόν παραμένει υποψήφιος των Ρεπουμπλικάνων στις επικείμενες γαλλικές εκλογές. «Σήμερα είναι μέρα εκκίνησης μιας νέας εκστρατείας για τις προεδρικές εκλογές», τις οποίες σκοπεύει να κερδίσει, όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο Φρ. Φιγιόν με σθένος κατά τη χθεσινή συνέντευξή τύπου. Η εκκίνηση δόθηκε πράγματι σήμερα το πρωί, συγκεντρώνοντας στο εκλογικό του κέντρο Ρεπουμπλικάνους βουλευτές. Ακόμα και αυτοί που πριν από τέσσερις ημέρες είχαν αρχίσει να συντάσσουν «σχέδιο Β» για την προεδρική υποψηφιότητα, πλέον δείχνουν να συντάσσονται φρόνιμα στο πλευρό του. Και για όσους τολμούν ακόμα να έχουν αμφιβολίες ο Φιγιόν ξεκαθάρισε: «Δεν είμαι ο υποψήφιος ενός κόμματος, με εξέλεξαν κάποια εκατομμύρια Γάλλων στην προκριματική διαδικασία και καμία αρχή δεν νομιμοποιείται να αμφισβητήσει το αποτέλεσμά της». «Συγνώμη» μεν, εκκρεμότητες με τη δικαιοσύνη δε Απευθυνόμενος δε στους εκλογείς του ο προεδρικός υποψήφιος της κεντροδεξιάς διαβεβαίωσε: «Δεν υπάρχει 'σχέδιο Β' και δεν θα μπορέσουν να σας κλέψουν τη δική σας νίκη». Με καθυστέρηση δύο εβδομάδων ο Φρανσουά Φιγιόν αποφάσισε να αλλάξει στρατηγική, απάντησε στους δημοσιογράφους, άνοιξε τα χαρτιά του δημοσιεύοντας τα περιουσιακά του στοιχεία και κατάφερε να προφέρει ένα «συγνώμη», που πολλοί εξέλαβαν ως αναγνώριση του λάθους. Για τον ίδιο όμως το λάθος δεν αφορά τη νομιμότητα των οικογενειακών προσλήψεων αλλά το ότι άργησε να κατανοήσει ότι ο γαλλικός λαός δεν επιθυμεί πλέον τέτοιου τύπου οικογενειακές συνεργασίες για τους αιρετούς. Εκκρεμεί πάντως ακόμη η απόφαση της δικαιοσύνης. Ολυμπία Τσίπηρα, Παρίσι

To εστιατόριο Robin Hood στη Μαδρίτη προσφέρει κάθε βράδυ πλήρες και καλό φαγητό σε αστέγους. Τα έξοδα καλύπτονται από τις εισπράξεις που κάνει τη μέρα, στο ωράριο της κανονικής λειτουργίας του.«Το χειρότερο όταν αναγκάζεσαι να περιμένεις στην ουρά για το συσσίτιο είναι ότι δεν θέλεις να σε δούν», λέει η Όλγα, τρώγοντας ένα κομμάτι ισπανικής ομελέτας. Η Όλγα από τη Μαδρίτη δεν θέλει να πει το επίθετό της. Είναι πάνω από 50, μικροκαμωμένη, με γκρίζα μαλλιά. Τα τελευταία δέκα χρόνια είναι άνεργη. Ζει μόνο με τα 400 ευρώ του επιδόματος ανεργίας που δίνει το ισπανικό κράτος, αλλά αυτά δεν αρκούν ούτε για το ενοίκιο. Έτσι αναγκάστηκε να καταφύγει σε διάφορα συσσίτια ανά την ισπανική πρωτεύουσα για να επιβιώσει. «Πάντα φοβόμουν μήπως με δει κάποιος συγγενής ή φίλος. Τι θα σκεφτούν για μένα;» λέει χαρακτηριστικά η Όλγα. Εδώ και κάποιες μέρες η Όλγα δεν χρειάζεται να περιμένει για ένα κομμάτι ψωμί και σούπα στην ουρά. Ένα καλό εστιατόριο της Μαδρίτης, το Robin Hood, προσφέρει τα βράδια κανονικό, πλήρες γεύμα με ποτό σε ανθρώπους που έχουν ανάγκη. Χωρίς αναμονή σε ουρές και κακής ποιότητας πρώτες ύλες. Τα πάντα λειτουργούν όπως και κατά τις κανονικές ώρες του εστιατορίου, χωρίς καμία έκπτωση στις παρεχόμενες υπηρεσίες και κυρίως στην ποιότητα των προσφερόμενων πιάτων. Ο τρόπος λειτουργίας του Robin Hood είναι απλός. Κατά τη διάρκεια της μέρας το μαγαζί είναι ανοιχτό σε όλον τον κόσμο. Το μενού του έχει στάνταρ τιμή, κοστίζει 11 ευρώ. Το βράδυ ο ίδιος χώρος κάνει το τραπέζι μόνο σε αστέγους, οι οποίοι μπορούν να φάνε ό,τι και όσο θέλουν. Το κόστος των βραδινών γευμάτων καλύπτεται από τα έσοδα της ημέρας. Μήνυμα έμπρακτης αλληλεγγύης Πίσω από την πρωτοβουλία αυτή κρύβεται η ισπανική φιλανθρωπική οργάνωση « Mensajers de la Paz», που σημαίνει «Αγγελιοφόροι της ειρήνης». Η οργάνωση ιδρύθηκε πριν από 54 χρόνια από έναν επαναστάτη για τα δεδομένα της συντηρητικής Ισπανίας καθολικό ιερέα, τον Άνχελ Γκαρσία Ροντρίγκεζ. Ο Πατέρας Άνχελ είναι ακόμη εν ζωή και μάλιστα με έντονη δραστηριότητα. Στην ενορία του που σφύζει από ζωή υπάρχει παντού δωρεάν ίντερνετ, ενώ μεταδίδονται ζωντανά μέσω διαδικτύου κυριακάτικες λειτουργίες από το Βατικανό. Όπως ανέφερε ο ίδιος στη DW, την ιδέα για τη συνεργασία με το εστιατόριο της Μαδρίτης του έδωσε ο Πάπας Φραγκίσκος. «Ο Πάπας πάντα τονίζει πόσο σημαντική είναι η αξιοπρέπεια του ανθρώπου. Δεν έχει σημασία μόνο να δίνεις στους φτωχούς, αλλά και πώς δίνεις αυτά που επιθυμείς. Βλέποντας τις μεγάλες ουρές με ανθρώπους να συνωστίζονται στα συσσίτια σκέφτηκα ότι θα ήταν καλύτερο να τους σερβίρουμε σε ένα εστιατόριο, με κανονικά σερβίτσια και κρυστάλλινα ποτήρια», λέει ο Πατέρας Άνχελ. Η Ισπανία μαστίζεται ακόμη από την κρίση. Οργανώσεις όπως αυτή του Πατέρα Άνχελ καταβάλλουν διαρκώς υπεράνθρωπες προσπάθειες για να βοηθήσουν όσους έχουν ανάγκη. Το 30% των Ισπανών ζει κοντά στο όριο της φτώχειας, ενώ οι άστεγοι είναι σχεδόν 300.000. Για την ώρα πάντως γύρω στους 100 απόρους μπορούν να τρώνε ένα ζεστό και νόστιμο γεύμα δωρεάν στο εστιατόριο Robin Hood. Κάθε βράδυ το εστιατόριο είναι γεμάτο. Το φαγητό είναι εξαιρετικό, όπως επισημαίνουν οι θαμώνες και το σέρβις γρήγορο και απόλυτα επαγγελματικό. Από την πλευρά τους οι εργαζόμενοι δηλώνουν ευτυχείς που έστω και με αυτόν τον τρόπο μπορούν να βοηθήσουν ανθρώπους σε ανάγκη. Κι όπως λέει η Μαρία, η οποία εργάζεται εδώ σαν σερβιτόρα, «το να δουλεύεις για ανθρώπους που σε χρειάζονται είναι τελικά η μεγαλύτερη ικανοποίηση». Χάγκαρ Χόμπσε / Δήμητρα Κυρανούδη

Ανοιχτές διαφωνίες στους κόλπους του ΔΝΤ αποκάλυψε η χθεσινή κρίσιμη και πολυαναμενόμενη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Ταμείου για την Ελλάδα. Δημοσιονομικά και χρέος τα «αγκάθια».Οι δημοσιονομικοί στόχοι και η βιωσιμότητα του χρέους δεν προκαλούν τελικά τριβές μόνον μεταξύ ΔΝΤ και Ευρωπαίων, αλλά διχάζουν ακόμη και το ίδιο το Ταμείο. Κατά τη χθεσινή κρίσιμη συνεδρίαση του Δ.Σ. δεν ελήφθη μεν, όπως αναμένετο, απόφαση για τη συμμετοχή του Ταμείου στο τρίτο πρόγραμμα στήριξης της Ελλάδας, εντούτοις ήρθαν στην επιφάνεια οι διαφορετικές προσεγγίσεις που υπάρχουν στους κόλπους του οργανισμού για το ελληνικό ζήτημα. Ευχή και κατάρα το ΔΝΤ για τον Β. Σόιμπλε Προχωρώντας σε μια μάλλον θετική ανάγνωση της εξέλιξης αυτής, τηλεγράφημα του γερμανικού πρακτορείου ειδήσεων dpa που αναμεταδίδεται και από την Handelsblatt αναφέρει ότι «αμβλύνονται ελαφρώς τα μέτωπα» όσον αφορά τη συμμετοχή του οργανισμού στο ελληνικό πρόγραμμα καθώς «τα ηγετικά κλιμάκια του ΔΝΤ δεν απορρίπτουν πλέον κατηγορηματικά τον στόχο του πρωτογενούς πλεονάσματος ύψους 3,5% που αξιώνουν οι ευρωπαίοι πιστωτές. (…) Ωστόσο οι ειδικοί του Ταμείου συνεχίζουν να πιστεύουν ότι (…) η επίτευξη πλεονάσματος 1,5% είναι πιο βιώσιμη και λειτουργεί πιο τονωτικά για την ελληνική ανάπτυξη». «Εξαιτίας της ανεξαρτησίας του, το ΔΝΤ είναι για τον Σόιμπλε ευχή και κατάρα μαζί», σχολιάζει στην ιστοσελίδα του το τηλεοπτικό ειδησεογραφικό δίκτυο N-TV. «Ως ένας υπερεθνικός θεσμός το ΔΝΤ είναι πολιτικά ουδέτερο και διασφαλίζει ότι οι πιστωτές θα παραμείνουν σκληροί έναντι της Ελλάδας. Γι΄ αυτό ο Σόιμπλε και τα κόμματα της χριστιανικής ένωσης ήθελαν πάση θυσία να συμμετέχει στα προγράμματα διάσωσης. Από την άλλη όμως δεν μπορούν να του ασκήσουν πιέσεις όταν δεν βλέπει τα πράγματα όπως θέλουν οι ίδιοι». Στα ύψη το χρέος «Το ΔΝΤ βλέπει το ελληνικό χρέος να εκτοξεύεται στα ύψη» αναφέρει η έντυπη έκδοση της Frankfurter Allgemeine Zeitung: «Το ελληνικό χρέος δεν μπορεί να καταστεί βιώσιμο ούτε εάν υλοποιηθούν πλήρως όλες οι συμπεφωνημένες με τους δανειστές μεταρρυθμίσεις. Σε αυτό το συμπέρασμα καταλήγει το ΔΝΤ στην τελευταία του έκθεση». Γι΄ αυτό και το Ταμείο ζητά μια «δραστική ελάφρυνση του χρέους». Η Welt εκτιμά ότι είναι πιθανό η Γερμανία να πρέπει να εγκρίνει κάποιας μορφής ελάφρυνση του ελληνικού χρέους. «Αυτό που ενδιαφέρει τον Σόιμπλε είναι το ύψος της και το χρονικό σημείο που θα συμβεί. Γι' αυτό και παίζει εδώ και μήνες πόκερ με το ΔΝΤ», όπως σημειώνει. Στο ίδιο μήκος κύματος ο αναλυτής της Baader Bank Ρόμπερτ Χάλβερ εκτιμά ότι το «χρονικό αυτό σημείο» θα έρθει μετά τις γερμανικές κάλπες. Μιλώντας στο Reuters ο ειδικός επισήμανε ότι «είναι σαφές ότι οι Έλληνες χρειάζονται κούρεμα του χρέους τους, αλλιώς δεν προχωρά τίποτα. Όλοι το γνωρίζουν αυτό, ακόμη και στο Βερολίνο παρότι δεν το λένε δυνατά. Ωστόσο φέτος έχουμε τις ομοσπονδιακές εκλογές, το Σεπτέμβριο ψηφίζουμε. Μέχρι τότε δεν θα συμβεί τίποτα. Μέχρι τότε δεν πρόκειται να μετακινηθεί ούτε το ΔΝΤ. Μετά τις εκλογές όμως θα πρέπει να πούμε τα πράγματα με το όνομά τους και να παραδεχθούμε: οι Έλληνες χρειάζονται το κούρεμα αυτό, αλλιώς δεν θα τα καταφέρουν». Κώστας Συμεωνίδης

Επιβάλλεται νομικά μια νέα απόφαση της Μπούντεσταγκ σε περίπτωση που αποχωρήσει το ΔΝΤ από το ελληνικό πρόγραμμα; Η επιστημονική υπηρεσία της γερμανικής βουλής απάντησε αρνητικά.Σε γνωμάτευσή της η επιστημονική υπηρεσία της γερμανικής βουλής καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δεν χρειάζεται οπωσδήποτε άμεσα μια νέα απόφαση του κοινοβουλίου, εάν αποχωρήσει το ΔΝΤ από το ελληνικό πρόγραμμα. Η εκτίμηση αυτή φαίνεται να έρχεται σε αντίθεση με δηλώσεις του υπουργού Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε που υποστηρίζει το αντίθετο. Όπως επισήμανε στο σημερινό κυβερνητικό μπρίφινγκ ο εκπρόσωπος του υπουργείου Γιούργκ Βάισγκερμπερ, όλες οι συμβαλλόμενες πλευρές στο ελληνικό πρόγραμμα θεωρούσαν τη συμμετοχή του ΔΝΤ «απαραίτητη». Έτσι έχει διατυπωθεί στην δήλωση του Eurogroup το Μάιο του 2015 και με βάση σχετικής έγκρισης του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών έδωσε η βουλή το πράσινο φως για τη βοήθεια προς την Ελλάδα. Η γνωμάτευση Στην επερώτησή του προς την επιστημονική υπηρεσία της βουλής ο βουλευτής του κόμματος «Η Αριστερά» Άξελ Τρόοστ είχε ζητήσει να ενημερωθεί κατά πόσο επιβάλλεται νομικά μια νέα απόφαση του σώματος σε περίπτωση που αποχωρήσει το ΔΝΤ από το ελληνικό πρόγραμμα. Όπως διαπιστώνει η γνωμάτευση, από το γεγονός ότι ουδέποτε το ΔΝΤ έχει υπογράψει συμφωνία συμμετοχής του προκύπτει ότι δεν έχει καμία νομική δέσμευση για χρηματοδότηση της Ελλάδας στο πλαίσιο του τρίτου προγράμματος: «Το ΔΝΤ ως ανεξάρτητος θεσμός και ελλείψει σχετικής συμφωνίας δεν είναι νομικά υποχρεωμένο να υποστηρίξει με δική του χρηματοδοτική βοήθεια το πρόγραμμα "Ελλάδα ΙΙΙ”.» Τόσο στη δήλωση του Eurogroup στις 14 Αυγούστου 2015 όσο και στην απόφαση του γερμανικού κοινοβουλίου στις 19 Αυγούστου 2015 για τη στήριξη του ελληνικού προγράμματος εκφράζεται μόνο η «πολιτική προσδοκία» για συμμετοχή του ΔΝΤ. Συνεπώς, εναπόκειται στο Eurogroup και στο γερμανικό κοινοβούλιο για το πώς θα αντιδράσουν σε περίπτωση αποχώρησης του ΔΝΤ. «Ωστόσο» συμπεράνει η γνωμάτευση, από νομικής πλευράς «η μη συμμετοχή του ΔΝΤ δεν καθιστά άμεσα αναγκαία την ενασχόληση του σώματος» με το ζήτημα. Όπως όμως τονίζεται στην τελευταία παράγραφο της γνωμάτευσης, «προς το παρόν» δεν μπορούν να προβλεφθούν ούτε οι αποφάσεις του ΕΜΣ σε περίπτωση αποχώρησης του ΔΝΤ ούτε οι συνέπειες που θα έχουν αυτές οι αποφάσεις για τη «γενική δημοσιονομική ευθύνη» που φέρει το γερμανικό κοινοβούλιο. Με άλλα λόγια, σε περίπτωση που οι συνέπειες θεωρηθούν σημαντικές για τα δημοσιονομικά της Γερμανίας, τότε θα πρέπει να αποφασίσει η βουλή, αν θα δώσει ξανά εντολή στη γερμανική κυβέρνηση στο πλαίσιο του νόμου περί χρηματοδοτικής συμμετοχής στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM). Οπωσδήποτε συμμετοχή της βουλής Αντιθέτως, άποψη του υπουργείου Οικονομικών είναι ότι ήδη η αποχώρηση του ΔΝΤ από το ελληνικό πρόγραμμα συνιστά σημαντική αλλαγή. Σε αυτή την περίπτωση, τόνισε στο μπρίφινγκ ο εκπρόσωπος του υπουργείου Γιούργκ Βάισγκερμπερ, θα πρέπει «φυσικά» να ασχοληθεί η βουλή άμεσα με ένα νέο πρόγραμμα. Επανέλαβε δε ότι σε περίπτωση που το ΔΝΤ αποφασίσει τελικά να μη συμμετάσχει, τότε το πρόγραμμα θα τελειώσει και τότε θα συγκληθεί η γερμανική βουλή για τα περαιτέρω. Στην παρατήρηση της Deutsche Welle ότι σύμφωνα με την επιστημονική επιτροπή της βουλής νομικά δεν προκύπτει αυτή η αναγκαιότητα και ότι οι λόγοι για άμεση συζήτηση στο κοινοβούλιο θα ήταν πολιτικοί, ο εκπρόσωπος του υπουργείου αρκέστηκε να απαντήσει λακωνικά ότι «είναι πάντα καλύτερα να εμπλακεί η βουλή παρά να μην εμπλακεί.» Παναγιώτης Κουπαράνης, Βερολίνο

Προσπάθειες διευθέτησης της διαμάχης ανάμεσα στο ελληνικό κράτος και τη βαυαρική πρωτεύουσα για το ελληνικό σχολείο σε κυβερνητικό επίπεδο. Τι δήλωσε ο ΓΓ του υπουργείου Παιδείας Παυσανίας Παπαγεωργίου στη DW.Οι παραδοσιακά στενές και εγκάρδιες σχέσεις του δήμου Μονάχου με την ελληνική παροικία έχουν μπει σε πάγο. Για πρώτη φορά ο δήμαρχος της πόλης δεν εμφανίστηκε στις εκδηλώσεις της Ημέρας Ελληνοβαυαρικής Φιλίας τον περασμένο Μάρτιο και ούτε αργότερα στα Θεοφάνεια. Αιτία είναι η κλιμάκωση της διαμάχης μεταξύ του δήμου και του ελληνικού κράτους εξαιτίας της ανέγερσης κτιρίου για το ελληνικό σχολείο στην βαυαρική πρωτεύουσα. Η επίμαχη υπόθεση ξεκινά το 2001, όταν το ελληνικό δημόσιο αγοράζει από το δήμο για 4,5 εκ. μάρκα οικόπεδο 15.000 τ.μ. για την κατασκευή ελληνικού σχολείου. Η πώληση γίνεται με τον όρο η ανέγερση του κτιρίου να έχει ολοκληρωθεί εντός ενός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος, σε διαφορετική περίπτωση το οικόπεδο θα επιστρεφόταν στο δήμο. Λόγω των αντιδράσεων των κατοίκων της συνοικίας η άδεια ανοικοδόμησης εκδίδεται τελικά μόλις το 2008 με χρονικό ορίζοντα ολοκλήρωσης της οικοδομής το καλοκαίρι του 2012. Παρά τις επανειλημμένες συστάσεις από την πλευρά του δήμου, τα δικαστήρια και τον καθορισμό νέας ημερομηνίας αποπεράτωσης του έργου, το κτίριο παραμένει γιαπί. Λόγω «ανωτέρας βίας», λέει η ελληνική πλευρά και παραπέμπει στην οικονομική κρίση. Τελικά, το Φθινόπωρο του 2016 το Δημοτικό Συμβούλιο αποφασίζει τη μεταβίβαση του οικοπέδου στο δήμο και ζητά την κατεδάφιση του γιαπιού με έξοδα της Αθήνας. Η ελληνική επιχειρηματολογία Η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου του Μονάχου είναι άκυρη, δηλώνει στη Deutsche Welle o ΓΓ του υπουργείου Παιδείας, Παυσανίας Παπαγεωργίου. Μιλώντας στο Βερολίνο με εκπροσώπους του γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών και άλλες αρμόδιες αρχές ανέπτυξε την ελληνική επιχειρηματολογία η οποία στηρίζεται σε τρία βασικά επιχειρήματα. Πρώτον, η οικοδόμησή του κτιρίου βρισκόταν σε εξέλιξη και το μεγαλύτερο μέρος του συνολικού έργου είχε ολοκληρωθεί. Δεύτερον, οι όροι που είχαν συμφωνηθεί δεν ήταν ρεαλιστικοί, δηλαδή, να είναι έτοιμο το κτίριο μέσα σε ένα χρόνο. Όπως εξηγεί ο κ. Παπαγεωργίου, το 2015, όταν έγινε η διαπραγμάτευση με το Μόναχο για την παράταση της ημερομηνίας ολοκλήρωσης «υπήρξε μια πολύ μεγάλη πίεση από την πλευρά του δήμου που δεν στόχευε στο να βρεθεί λύση για το οικόπεδο, αλλά στο να καθιερωθούν πάρα πολύ στενά όρια που στην πραγματικότητα δεν μπορούσαν να επιτευχθούν.» Η άποψη αυτή φαίνεται να στηρίζεται από τη σχετική αρθρογραφία στον τοπικό τύπο: οι ανάγκες στο Μόναχο για νέες σχολικές εγκαταστάσεις είναι μεγάλες και πανάκριβες οι τιμές των ακινήτων. Οπότε, η επιστροφή του οικοπέδου του ελληνικού σχολείου, του οποίου η αξία εντωμεταξύ έχει τετραπλασιαστεί, σχεδόν επιβάλλεται από τις καταστάσεις. Το τρίτο βασικό επιχείρημα της ελληνικής πλευράς είναι ότι επειδή το ακίνητο βρίσκεται στην ιδιοκτησία του ελληνικού κράτους και ο σκοπός του σχετίζεται με τον πολιτισμό και την εκπαίδευση, ισχύει η αρχή της ετεροδικίας κρατών. Και αυτό σημαίνει, πως αν δεν επιτευχθεί συνεννόηση, τότε, στην εσχάτη περίπτωση, θα πρέπει το γερμανικό κράτος να προσφύγει στο Διεθνές Δικαστήριο στη Χάγη για να διεκδικήσει το οικόπεδο. Παρέμβαση του γερμανικού ΥΠΕΞ Σε μια προσπάθεια να αποφύγει μια νέα ένταση στις ελληνογερμανικές σχέσεις, και μάλιστα για ένα οικόπεδο, το γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών ξεκίνησε εδώ και καιρό σειρά διαμεσολαβήσεων, επαφών και συναντήσεων. Ο μέχρι πρόσφατα υπουργός Εξωτερικών Φρανκ-Βάλτερ Στάινμαϊερ είχε στείλει μάλιστα επιστολή στο δημαρχείο Μονάχου με την παράκληση να μην οδηγηθούν για ένα οικόπεδο σε δοκιμασία οι ελληνογερμανικές σχέσεις. Το όλο θέμα συζητήθηκε την περασμένη Πέμπτη στο Βερολίνο σε συνάντηση στην οποία συμμετείχαν εκτός από το ΥΠΕΞ και το γερμανικό υπουργείο Παιδείας, όπως και θεσμικοί παράγοντες οι οποίοι θα μπορούσαν να συμβάλουν στην επίτευξη μιας λύσης. Μια πρόταση που θα μπορούσε να «ξεμπλοκάρει» την κατάσταση είναι η διάθεση ενός οικοπέδου που ανήκει στο ομοσπονδιακό κράτος και το οποίο βρίσκεται στην ίδια περιοχή με το μισοτελειωμένο κτίριο του ελληνικού σχολείου. Πάντως, οι έως τώρα ενέργειες του υπουργείο Εξωτερικών φαίνεται να έχουν επιφέρει κάποια αλλαγή στη στάση του Μονάχου. Ενώ απέρριπτε κάθε συζήτηση για το θέμα της ετεροδικίας, πριν δύο εβδομάδες το Δημοτικό Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει νομική γνωμάτευση δικηγορικού γραφείου με ειδικότητα στο διεθνές δίκιο. Πρόκειται για ένα πρώτο βήμα ώστε να βρεθεί μια λύση εκτός δικαστηρίου, εκτιμά ο κ. Παπαγεωργίου. Όπως επισημαίνει, «δεν θέλουμε να προχωρήσουμε δικαστικά γιατί κάθε τέτοιο θα προκαλούσε ένταση στις σχέσεις μας με το Μόναχο. Κανείς δεν έχει να κερδίσει. Όσο θα διαρκούν τα δικαστήρια το Μόναχο δεν θα μπορεί να αξιοποιήσει το οικόπεδο και η Ελλάδα θα κάνει για ένα οικόπεδο που της ανήκει μια σειρά περιττά έξοδα.» Αυτή η εκ πρώτης όψεως διαλλακτική στάση του ΓΓ του υπουργείου Παιδείας δεν θα πρέπει να παρεξηγηθεί. Κατά την παραμονή του στο Βερολίνο ο κ. Παπαγεωργίου είχε μεν συνάντηση με την αρμόδια αρχή διαχείρισης της περιουσίας του ομοσπονδιακού κράτους για την υπόθεση του εναλλακτικού οικοπέδου. Όμως, η επίσκεψη θα πρέπει να θεωρηθεί ως μια «χειρονομία αβρότητας». Στην πραγματικότητα η ελληνική πλευρά δεν σκοπεύει να ανταλλάξει το ακίνητό της με κάποιο άλλο. Η δήλωση του ΓΓ του υπουργείου Παιδείας δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας: «Το δικό μας ακίνητο είναι εκτός διαπραγμάτευσης, ασχέτως αν ορισμένες δικαστικές διαδικασίες μας έχουν οδηγήσει σε μια κατάσταση όπου υπάρχει ένα εργοτάξιο επάνω σε ένα οικόπεδο που έχει μεταγραφεί στο δήμο του Μονάχου. Το οικόπεδο το έχουμε αγοράσει νόμιμα.» Με άλλα λόγια, αποδέκτης της εναλλακτικής πρότασης του υπουργείου Εξωτερικών είναι ο δήμος Μονάχου και όχι η Ελλάδα. Παναγιώτης Κουπαράνης, Βερολίνο

To «1984» του Τζορτζ Όργουελ δεν είναι το μόνο κλασικό μυθιστόρημα που γίνεται αυτές τις μέρες ανάρπαστο στις ΗΠΑ. Το ενδιαφέρον του κοινού κεντρίζει και η μελέτη της φιλοσόφου Χάνα Άρεντ «Οι απαρχές του ολοκληρωτισμού».Η γερμανοεβραία φιλόσοφος Χάνα Άρεντ (1906-1975) εγκατέλειψε το 1933 την Γερμανία μόλις ανέβηκε στην εξουσία ο Αδόλφος Χίτλερ. Από στρατόπεδο κράτησης του καθεστώτος Βισύ στη Γαλλία κατάφερε να μεταναστεύσει το 1941 στις ΗΠΑ και να αποκτήσει αργότερα την αμερικανική υπηκοότητα. Διαθέτοντας από πρώτο χέρι την εμπειρία της κατάρρευσης ενός προηγμένου πολιτισμού, έγινε ένας από τους πρώτους θεωρητικούς της πολιτικής που ανέλυσε την ανέλιξη ολοκληρωτικών κινημάτων στις αρχές του 20ού αιώνα. Οι ρίζες του ναζισμού και του σταλινισμού περιγράφονται στο πρώτο της σημαντικό έργο «Οι απαρχές του Ολοκληρωτισμού», το οποίο κυκλοφόρησε στην αγγλική γλώσσα το 1951 και μόλις εκδόθηκε και στα ελληνικά. Από τότε και μέχρι σήμερα η μελέτη της Χάνα Άρεντ ανήκει στην υποχρεωτική βιβλιογραφία στα πανεπιστήμια. Με τις 500 του σελίδες όμως δεν ανήκει, οπωσδήποτε, στην κατηγορία των ευπώλητων. Όμως μετά την ορκωμοσία του Ντόναλντ Τραμπ πριν από δύο εβδομάδες το βιβλίο κάνει θραύση στις ΗΠΑ. Ακόμα και η Amazon ξέμεινε, έστω και για λίγο, από αντίτυπα. Οι νέοι οπαδοί της Χάνα Άρεντ προσπαθούν να καταλάβουν που θα μπορούσε να οδηγήσει η προεδρία του Ντ. Τραμπ. Έως ότου οι βιβλιόφιλοι τα βγάλουν πέρα με τη δύσκολη μελέτη, μια πρώτη γεύση δίνει ο Ρότζερ Μπέρκοβιτς, καθηγητής και επικεφαλής του Κέντρου Χάνα Άρεντ για την Πολιτική και τον Ανθρωπισμό της Νέας Υόρκης, σε συνέντευξή του στην DW: «Ο Τραμπ δεν είναι ολοκληρωτικός πολιτικός με την έννοια της Χάνα Άρεντ. Πολύ περισσότερο ενσαρκώνει αυτό που εκείνη χαρακτηρίζει στοιχεία ολοκληρωτισμού». Παρόλα αυτά όμως δεν θα πρέπει να αγνοήσουμε τις προειδοποιήσεις της συγγραφέως, τονίζει ο Μπέρκοβιτς: «Ένα από τα κύρια στοιχεία του ολοκληρωτισμού είναι ότι βασίζεται σε ένα κίνημα….και ο Ντ. Τραμπ αυταχαρακτηρίζεται ως φωνή ενός κινήματος. Πρόκειται για εξαιρετικά επικίνδυνη τοποθέτηση για έναν πολιτικό». Απλές λύσεις εν καιρώ παγκόσμιας αβεβαιότητας Αν και οι αναλύσεις της Άρεντ δεν είναι σε θέση να εξηγήσουν τις σύγχρονες πολύπλοκες πολιτικές εξελίξεις, πολλές είναι ακόμα και σήμερα αποκαλυπτικές, την ώρα που η ενίσχυση του λαϊκισμού σε Ευρώπη και ΗΠΑ θυμίζει με ποικίλους τρόπους την κατάσταση στις δεκαετίες του ΄20 και του ΄30 που επέτρεψαν την άνοδο των ναζί στην εξουσία. Τα βιβλία της γερμανοεβραίας φιλοσόφου περιγράφουν πως τόσοι πολλοί άνθρωποι πίστεψαν πρόθυμα ψεύδη σε καιρούς παγκόσμιας αβεβαιότητας. Την ώρα που μεγάλες εφημερίδες όπως οι New York Times και η Washington Post δημοσιεύουν αφιερώματα στο έργο της, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κυκλοφορούν αποσπάσματα όπως αυτό: «Σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο και ακατανόητο κόσμο, οι μάζες έφθασαν στο σημείο, όπου θα μπορούσαν, την ίδια στιγμή, να πιστέψουν τα πάντα και τίποτα, θεωρούσαν ότι όλα είναι πιθανά και τίποτα δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα». Σε αυτά τα συμφραζόμενα η επανάληψη, απλοποίηση λανθασμένων απόψεων, που επιρρίπτουν ευθύνες σε αποδιοπομπαίους τράγους και προκρίνουν εύκολες λύσεις, προτιμώνται από βαθιές αναλύσεις που οδηγούν σε εμπεριστατωμένες θέσεις. Είναι ακριβώς η προσέγγιση που επέλεξαν ολοκληρωτικοί ηγέτες όπως ο Χίτλερ, σημειώνει η Χάνα Άρεντ. Κατά συνέπεια η στρατηγική Τραμπ, με την οποία κατηγορεί συλλήβδην μουσουλμάνους και Μεξικανούς για την τρομοκρατία, το οργανωμένο έγκλημα και την ανεργία και ισχυρίζεται ότι απαγορεύοντας την είσοδο στις ΗΠΑ ή χτίζοντας ένα τείχος δίνει απλές λύσεις, δεν αποτελεί κάτι καινούργιο. Ελίζαμπετ Γκρενίρ / Στέφανος Γεωργακόπουλος

Aπώλειες δισεκατομμυρίων κατέγραψε για δεύτερη συνεχή χρονιά η Deutsche Bank. Το «αμαρτωλό» παρελθόν συνεχίζει να βαραίνει τη μεγαλύτερη γερμανική τράπεζα που εις μάτην αναζητεί φως στο τούνελ.Για δεύτερη συνεχή χρονιά η Deutsche Bank κατέγραψε απώλειες δισεκατομμυρίων. Το μείον ανήλθε το 2016 στα 1,4 δις ευρώ. Ο τζίρος του ομίλου υποχώρησε πέρσι κατά 10% στα 30 περίπου δις ευρώ. Οι απώλειες αποδίδονται, μεταξύ άλλων, στον εξωδικαστικό συμβιβασμό με την αμερικανική Δικαιοσύνη για το σκάνδαλο των ενυπόθηκων δανείων που στοίχισε στη γερμανική τράπεζα περί τα 7 δις δολάρια. Δεδομένου όμως ότι το 2015 οι απώλειες είχαν ανέλθει στα επτά σχεδόν δις, η περασμένη μπορεί να χαρακτηριστεί όντως ως «μεταβατική χρονιά», όπως επανειλημμένως τη χαρακτήρισε ο επικεφαλής της DB Τζον Κράιαν. Οι ζημίες είναι ωστόσο τελικά μεγαλύτερες από εκείνες που ανέμεναν οι αναλυτές και γι΄ αυτό οι επενδυτές την τιμώρησαν: η μετοχή της Deutsche Bank χτύπησε χτες κόκκινο. Δραματική πτώση Το περασμένο φθινόπωρο και όταν το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης είχε απειλήσει με την επιβολή προστίμου ύψους 14 δις δολαρίων, η μετοχή της είχε υποχωρήσει σε ιστορικό χαμηλό, κατρακυλώντας κάτω από το ψυχολογικό φράγμα των 10 ευρώ. Μετά το συμβιβασμό του Δεκεμβρίου που έκλεισε στα μισά περίπου, η μετοχή άρχισε να ανακάμπτει, αγγίζοντας ακόμη και τα 20 ευρώ -άκρως δραματικό εάν σκεφτεί κανείς ότι προ δέκα ετών η τιμή της μετοχής είχε φτάσει τα 100 ευρώ. Το μέγεθος της πτώσης της Deutsche Bank γίνεται ακόμη πιο εμφανές εάν συγκρίνει κανείς τη χρηματιστηριακή της αξία: με μόλις 25 δις ευρώ η εισηγμένη στον Dax της Φρανκφούρτης τράπεζα δεν συγκαταλέγεται καν στις 20 μεγαλύτερες ευρωπαϊκές. Ακόμη και ορισμένες άγνωστες στη Γερμανία σκανδιναβικές τράπεζες εμφανίζεται να έχουν μεγαλύτερη αξία. Χωρίς σχέδιο Οι χθεσινές ανακοινώσεις περί των νέων απωλειών επέφεραν νέο πλήγμα. Είναι προφανές ότι οι επενδυτές τιμωρούν τη DB επειδή δεν διαβλέπουν συγκεκριμένο σχέδιο για το μέλλον του τραπεζικού ομίλου. Ένα μέλλον στον αστερισμό χαμηλών επιτοκίων και της ψηφιακής επανάστασης στον χρηματοπιστωτικό τομέα. «Μια ριζική αλλαγή στρατηγικής σπανίως έχει ωφελήσει τις επιχειρήσεις, πόσο μάλλον τις τράπεζες», επισήμανε ο Κράιαν, βάζοντας τέλος στις όποιες ελπίδες για αλλαγή πλεύσης. Ειδικά των μετόχων οι οποίοι δεν θα λάβουν μέρισμα για δεύτερη συνεχή χρονιά. Παρά ταύτα ο επικεφαλής της τράπεζας επιχείρησε να διασκεδάσει τις εντυπώσεις, τονίζοντας ότι μετά τη συμφωνία με την αμερικανική Δικαιοσύνη άρχισαν να επιστρέφουν πελάτες που παλαιότερα είχαν γυρίσει την πλάτη στην DB. «Μεταβατική χρονιά» μπορεί να μην σημαίνει αλλαγή στρατηγικής, συνεπάγεται ωστόσο βαθιές περικοπές: μέχρι το 2018 η Deutsche Bank προτίθεται να καταργήσει 9.000 θέσεις εργασίας, οι 4.000 εξ΄ αυτών στη Γερμανία. Στη Γερμανία μειώνεται παράλληλα αισθητά ο αριθμός των υποκαταστημάτων από τα 723 στα 535. Το μεγαλύτερο μέρος των «λουκέτων» θα έχει διεκπεραιωθεί έως στα μέσα της τρέχουσας χρονιάς. Χένρικ Μπέμε / Κώστας Συμεωνίδης