ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ / WIRTSCHAFT-UNTERNEHMEN

O αρχικατάσκοπος που γύρισε από τη Μόσχα

Η επίσκεψη του διευθυντή της CIA στη ρωσική πρωτεύουσα έδωσε τροφή για αμέτρητα σχόλια και εικασίες στον δυτικό Τύπο και ειδικά στον γερμανικό.Ο διευθυντής...

Κυπριακό: Εβδομαδιαίες συναντήσεις με στόχο την πενταμερή

Η πρώτη συνάντηση Χριστοδουλίδη–Έρχιουρμαν ολοκληρώθηκε με συμφωνία για νέες εβδομαδιαίες συναντήσεις, στο πλαίσιο της προσπάθειας για σύγκληση νέας πενταμερούς για το Κυπριακό.Ανταπόκριση από τη...

Τι γυρεύουν 1.500 βυζαντινολόγοι στη Βιέννη;

Πυροδότησε πολιτικές αντιπαραθέσεις και ιστορικές διαμάχες, ενώ μέχρι και… σίριαλ γυρίστηκαν γι’ αυτό. Τώρα το Βυζάντιο βρίσκεται στο επίκεντρο διεθνούς συνεδρίου στη Βιέννη.Χίλια χρόνια...

Κινδυνεύει η ΦΕΤΑ από την… CETA;

Παρά τις έντονες αντιδράσεις το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ ΕΕ-Καναδά (CETA). Τί σημαίνει αυτό για τους έλληνες παραγωγούς;Η αρχικές ενστάσεις αφορούσαν προϊόντα με ονομασία προέλευσης (ΠΟΠ) ή γεωγραφική ένδειξη (ΓΕ) με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα το τυρί φέτα. Θεωρητικά τα προϊόντα αυτά δεν παρασκευάζονται πουθενά στον κόσμο, παρά μόνο στη χώρα ή στην περιοχή με τις προδιαγραφές της προστατευόμενης ένδειξης. Κι όμως, στον Καναδά κυκλοφορούν εδώ και πολλά χρόνια τυριά τοπικής παραγωγής που ονομάζονται «φέτα». Μία απειλή για τον έλληνα παραγωγό; Ο επικεφαλής των ευρωβουλευτών της Ν.Δ. στο Ευρωκοινοβούλιο, Μανώλης Κεφαλογιάννης, ο οποίος παρακολουθεί τα αγροτικά θέματα, υποστηρίζει ότι η συμφωνία εξασφαλίζει τον παραγωγό, καθώς προστατεύει 140 γεωγραφικές ενδείξεις από όλη την Ευρώπη με μία μόνο μικρή «παραχώρηση» στους Καναδούς. «Συγκεκριμένα προϊόντα όπως είναι η φέτα, η γκοργκοντζόλα και άλλα προϊόντα από την Ελλάδα, την Ιταλία και τη Γαλλία, πρέπει να τηρούν τις προδιαγραφές της ονομασίας προέλευσης που έχουμε στην Ευρώπη. Άρα δεν μπορούν να έρθουν εδώ. Το μόνο που έγινε αποδεκτό είναι ότι όσες εταιρίες υπήρχαν μέχρι το 2013 θα μπορούν να λειτουργούν ακόμη, αλλά κι αυτές μόνο για την εσωτερική κατανάλωση μέσα στον Καναδά» λέει ο έλληνας ευρωβουλευτής στην Deutsche Welle. Με άλλα λόγια: μία καναδική εταιρία, η οποία είχε αρχίσει πριν από το 2013 να παρασκευάζει τυρί που ονομάζει «φέτα», μπορεί να συνεχίσει την παραγωγή του για την αγορά του Καναδά, αλλά όχι και να το εξάγει στην Ευρώπη. Την ίδια στιγμή πάντως, η ελληνική εταιρία που παράγει γνήσια φέτα θα μπορεί να την εξάγει στον Καναδά. Σε πρώτη ανάγνωση η συμφωνία δεν φαίνεται απόλυτα ικανοποιητική, αλλά ο έλληνας ευρωβουλευτής τονίζει ότι ανταποκρίνεται στα πραγματικά δεδομένα της αγοράς. Και αυτό γιατί σήμερα η ετήσια παραγωγή φέτας δεν ξεπερνά τους 120.000 τόνους και η διεθνής ζήτηση υπολογίζεται σε 600.000 τονους, άρα υπάρχουν μεγάλα περιθώρια ανάπτυξης σε μία συνεχώς αυξανόμενη παγκόσμια αγορά. Ευκαιρίες για ευρωπαϊκά προϊόντα στην καναδική αγορά Το πιο σημαντικό ωστόσο, υποστηρίζει ο Μανώλης Κεφαλογιάννης, είναι ότι εκλείπουν οι δασμοί για την εισαγωγή ελληνικών προϊόντων σε μία προηγμένη αγορά 30 εκατομμυρίων καταναλωτών. «Τώρα έχουμε δασμούς για αγροτικά και κτηνοτροφικά προϊόντα, έχουμε δασμούς για προϊόντα ΠΟΠ της τάξης του 6,7 ή 8% ως τιμή κατωφλίου για να μπορούν να εισαχθούν στον Καναδά. Αυτά τα πράγματα καταργούνται» λέει ο έλληνας ευρωβουλευτής. Εξαιρέσεις προβλέπονται για ελάχιστα προϊόντα, όπως τα γαλακτοκομικά, τα οπτικοακουστικά, οι μεταφορές και οι δημόσιες υπηρεσίες, όπου οι δασμοί παραμένουν. Πάντως, η διαπραγμάτευση για την συμφωνία με τον Καναδά έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, κυρίως στη Γαλλία και σε χώρες της νότιας Ευρώπης με μεγάλη αγροτική παραγωγή. Ακόμη και την ημέρα της ψηφοφορίας στο Στρασβούργο δεκάδες ακτιβιστές προχώρησαν σε συμβολικές κινητοποιήσεις έξω από το Κοινοβούλιο, αλλά και μέσα στο κτίριο. Ένας από αυτούς, ο Τομ Κούρχατς από τη Μαδρίτη, εξηγεί την αντίθεσή του ως εξής: «Ιδιαίτερα στην Ισπανία, αλλά και στην Ελλάδα και στην Πορτογαλία, οι μικροί παραγωγοί κρατούν ζωντανοί την ύπαιθρο. Από τότε που μπήκαν στην ΕΕ οι χώρες αυτές έχασαν εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας στον αγροτικό τομέα λόγω αθέμιτου ανταγωνισμού με τη βιομηχανία τροφίμων. Ιδιαίτερα στην παραγωγή γάλακτος στην Ισπανία χάθηκαν πολλές θέσεις εργασίας, το ίδιο συμβαίνει σε Ελλάδα και Πορτογαλία. Γι' αυτό λέμε ότι η CETA είναι μία απειλή για μικρούς παραγωγούς». Στο ίδιο μήκος κύματος η ολλανδέζα ευρωβουλευτής της Αριστεράς Αν Μαρί Μινέρ υποστηρίζει ότι η CETA «είναι μία κακή συνθήκη, γιατί ευνοεί μόνο τις επιχειρήσεις και όχι τους απλούς πολίτες. Αντιλαμβάνομαι τη θετική στάση των επιχειρήσεων, διότι καταργεί εμπόδια για το ελεύθερο εμπόριο, αλλά πολλές φορές τα ‘εμπόδιαʼ υπάρχουν για να προστατεύουν την ασφάλεια των τροφίμων και του περιβάλλοντος. Και αυτήν την προστασία δεν θέλουμε να τη χάσουμε». Αντικρουόμενες απόψεις για την αγορά εργασίας Θεωρητικά η CETA μπορεί να τεθεί σε ισχύ τον Απρίλιο, αλλά προβλέπονται καθυστερήσεις. Και αυτό γιατί πρέπει να την εγκρίνουν όχι μόνο τα κοινοβούλια των κρατών-μελών, αλλά και μερικά τοπικά κοινοβούλια, όπως εκείνο της Βαλονίας στο Βέλγιο, που δεν αποκλείεται να προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Η Αν Μαρί Μινέρ λέει ότι θα επιδιώξει και εκείνη να καθυστερήσει την εφαρμογή της συμφωνίας στην Ολλανδία κινώντας την προβλεπόμενη διαδικασία για δημοψήφισμα. Η ίδια απορρίπτει τους ισχυρισμούς των υποστηρικτών της CETA ότι δημιουργούνται εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας. «Έχω δει κι εγώ μελέτες που υπόσχονται πολλές θέσεις εργασίας, αλλά υπάρχει σοβαρή κριτική για αυτές τις μελέτες» λέει η ολλανδέζα ευρωβουλευτής στην Deutsche Welle. «Πολλοί αμφισβητούν τη μεθοδολογία τους και λένε ότι υπολογίζουν μόνο τις θέσεις εργασίας που δημιουργούνται, αλλά όχι εκείνες που χάνονται. Φοβάμαι ότι συνολικά η Ευρώπη θα χάσει θέσεις εργασίας που θα μεταφερθούν στον Καναδά». Ο Μανώλης Κεφαλογιάννης λέει ότι το επιχείρημα όχι μόνο δεν ευσταθεί, αλλά το αντίθετο θα συμβεί: η κατάργηση φραγμών σε μία αγορά που αφορά το 49% του παγκόσμιου εμπορίου αναμένεται να δημιουργήσει νέο προϊόν 100 δισεκατομμυρίων ευρώ και 15 εκατομμύρια θέσεις εργασίας. «Κοιτάξτε, ο καθένας μπορεί να κάνει τη δική του οικονομική ανάλυση, αλλά όταν υπάρχει κίνηση εμπορίου σίγουρα δημιουργούνται θέσεις εργασίας, δεν υπάρχει αμφιβολία γι' αυτό. Τα καλύτερα πανεπιστήμια, οι καλύτερες μελέτες, οι μελέτες της Κομισιόν, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποδεικνύουν ότι είναι μία ωφέλιμη συμφωνία και για τα δύο μέρη», επισημαίνει ο έλληνας ευρωβουλευτής. Γιάννης Παπαδημητρίου, Στρασβούργο

Κινδυνεύει η ΦΕΤΑ από την… CETA;

Παρά τις έντονες αντιδράσεις το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ ΕΕ-Καναδά (CETA). Τί σημαίνει αυτό για τους έλληνες παραγωγούς;Η αρχικές ενστάσεις αφορούσαν προϊόντα με ονομασία προέλευσης (ΠΟΠ) ή γεωγραφική ένδειξη (ΓΕ) με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα το τυρί φέτα. Θεωρητικά τα προϊόντα αυτά δεν παρασκευάζονται πουθενά στον κόσμο, παρά μόνο στη χώρα ή στην περιοχή με τις προδιαγραφές της προστατευόμενης ένδειξης. Κι όμως, στον Καναδά κυκλοφορούν εδώ και πολλά χρόνια τυριά τοπικής παραγωγής που ονομάζονται «φέτα». Μία απειλή για τον έλληνα παραγωγό; Ο επικεφαλής των ευρωβουλευτών της Ν.Δ. στο Ευρωκοινοβούλιο, Μανώλης Κεφαλογιάννης, ο οποίος παρακολουθεί τα αγροτικά θέματα, υποστηρίζει ότι η συμφωνία εξασφαλίζει τον παραγωγό, καθώς προστατεύει 140 γεωγραφικές ενδείξεις από όλη την Ευρώπη με μία μόνο μικρή «παραχώρηση» στους Καναδούς. «Συγκεκριμένα προϊόντα όπως είναι η φέτα, η γκοργκοντζόλα και άλλα προϊόντα από την Ελλάδα, την Ιταλία και τη Γαλλία, πρέπει να τηρούν τις προδιαγραφές της ονομασίας προέλευσης που έχουμε στην Ευρώπη. Άρα δεν μπορούν να έρθουν εδώ. Το μόνο που έγινε αποδεκτό είναι ότι όσες εταιρίες υπήρχαν μέχρι το 2013 θα μπορούν να λειτουργούν ακόμη, αλλά κι αυτές μόνο για την εσωτερική κατανάλωση μέσα στον Καναδά» λέει ο έλληνας ευρωβουλευτής στην Deutsche Welle. Με άλλα λόγια: μία καναδική εταιρία, η οποία είχε αρχίσει πριν από το 2013 να παρασκευάζει τυρί που ονομάζει «φέτα», μπορεί να συνεχίσει την παραγωγή του για την αγορά του Καναδά, αλλά όχι και να το εξάγει στην Ευρώπη. Την ίδια στιγμή πάντως, η ελληνική εταιρία που παράγει γνήσια φέτα θα μπορεί να την εξάγει στον Καναδά. Σε πρώτη ανάγνωση η συμφωνία δεν φαίνεται απόλυτα ικανοποιητική, αλλά ο έλληνας ευρωβουλευτής τονίζει ότι ανταποκρίνεται στα πραγματικά δεδομένα της αγοράς. Και αυτό γιατί σήμερα η ετήσια παραγωγή φέτας δεν ξεπερνά τους 120.000 τόνους και η διεθνής ζήτηση υπολογίζεται σε 600.000 τονους, άρα υπάρχουν μεγάλα περιθώρια ανάπτυξης σε μία συνεχώς αυξανόμενη παγκόσμια αγορά. Ευκαιρίες για ευρωπαϊκά προϊόντα στην καναδική αγορά Το πιο σημαντικό ωστόσο, υποστηρίζει ο Μανώλης Κεφαλογιάννης, είναι ότι εκλείπουν οι δασμοί για την εισαγωγή ελληνικών προϊόντων σε μία προηγμένη αγορά 30 εκατομμυρίων καταναλωτών. «Τώρα έχουμε δασμούς για αγροτικά και κτηνοτροφικά προϊόντα, έχουμε δασμούς για προϊόντα ΠΟΠ της τάξης του 6,7 ή 8% ως τιμή κατωφλίου για να μπορούν να εισαχθούν στον Καναδά. Αυτά τα πράγματα καταργούνται» λέει ο έλληνας ευρωβουλευτής. Εξαιρέσεις προβλέπονται για ελάχιστα προϊόντα, όπως τα γαλακτοκομικά, τα οπτικοακουστικά, οι μεταφορές και οι δημόσιες υπηρεσίες, όπου οι δασμοί παραμένουν. Πάντως, η διαπραγμάτευση για την συμφωνία με τον Καναδά έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, κυρίως στη Γαλλία και σε χώρες της νότιας Ευρώπης με μεγάλη αγροτική παραγωγή. Ακόμη και την ημέρα της ψηφοφορίας στο Στρασβούργο δεκάδες ακτιβιστές προχώρησαν σε συμβολικές κινητοποιήσεις έξω από το Κοινοβούλιο, αλλά και μέσα στο κτίριο. Ένας από αυτούς, ο Τομ Κούρχατς από τη Μαδρίτη, εξηγεί την αντίθεσή του ως εξής: «Ιδιαίτερα στην Ισπανία, αλλά και στην Ελλάδα και στην Πορτογαλία, οι μικροί παραγωγοί κρατούν ζωντανοί την ύπαιθρο. Από τότε που μπήκαν στην ΕΕ οι χώρες αυτές έχασαν εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας στον αγροτικό τομέα λόγω αθέμιτου ανταγωνισμού με τη βιομηχανία τροφίμων. Ιδιαίτερα στην παραγωγή γάλακτος στην Ισπανία χάθηκαν πολλές θέσεις εργασίας, το ίδιο συμβαίνει σε Ελλάδα και Πορτογαλία. Γι' αυτό λέμε ότι η CETA είναι μία απειλή για μικρούς παραγωγούς». Στο ίδιο μήκος κύματος η ολλανδέζα ευρωβουλευτής της Αριστεράς Αν Μαρί Μινέρ υποστηρίζει ότι η CETA «είναι μία κακή συνθήκη, γιατί ευνοεί μόνο τις επιχειρήσεις και όχι τους απλούς πολίτες. Αντιλαμβάνομαι τη θετική στάση των επιχειρήσεων, διότι καταργεί εμπόδια για το ελεύθερο εμπόριο, αλλά πολλές φορές τα ‘εμπόδιαʼ υπάρχουν για να προστατεύουν την ασφάλεια των τροφίμων και του περιβάλλοντος. Και αυτήν την προστασία δεν θέλουμε να τη χάσουμε». Αντικρουόμενες απόψεις για την αγορά εργασίας Θεωρητικά η CETA μπορεί να τεθεί σε ισχύ τον Απρίλιο, αλλά προβλέπονται καθυστερήσεις. Και αυτό γιατί πρέπει να την εγκρίνουν όχι μόνο τα κοινοβούλια των κρατών-μελών, αλλά και μερικά τοπικά κοινοβούλια, όπως εκείνο της Βαλονίας στο Βέλγιο, που δεν αποκλείεται να προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Η Αν Μαρί Μινέρ λέει ότι θα επιδιώξει και εκείνη να καθυστερήσει την εφαρμογή της συμφωνίας στην Ολλανδία κινώντας την προβλεπόμενη διαδικασία για δημοψήφισμα. Η ίδια απορρίπτει τους ισχυρισμούς των υποστηρικτών της CETA ότι δημιουργούνται εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας. «Έχω δει κι εγώ μελέτες που υπόσχονται πολλές θέσεις εργασίας, αλλά υπάρχει σοβαρή κριτική για αυτές τις μελέτες» λέει η ολλανδέζα ευρωβουλευτής στην Deutsche Welle. «Πολλοί αμφισβητούν τη μεθοδολογία τους και λένε ότι υπολογίζουν μόνο τις θέσεις εργασίας που δημιουργούνται, αλλά όχι εκείνες που χάνονται. Φοβάμαι ότι συνολικά η Ευρώπη θα χάσει θέσεις εργασίας που θα μεταφερθούν στον Καναδά». Ο Μανώλης Κεφαλογιάννης λέει ότι το επιχείρημα όχι μόνο δεν ευσταθεί, αλλά το αντίθετο θα συμβεί: η κατάργηση φραγμών σε μία αγορά που αφορά το 49% του παγκόσμιου εμπορίου αναμένεται να δημιουργήσει νέο προϊόν 100 δισεκατομμυρίων ευρώ και 15 εκατομμύρια θέσεις εργασίας. «Κοιτάξτε, ο καθένας μπορεί να κάνει τη δική του οικονομική ανάλυση, αλλά όταν υπάρχει κίνηση εμπορίου σίγουρα δημιουργούνται θέσεις εργασίας, δεν υπάρχει αμφιβολία γι' αυτό. Τα καλύτερα πανεπιστήμια, οι καλύτερες μελέτες, οι μελέτες της Κομισιόν, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποδεικνύουν ότι είναι μία ωφέλιμη συμφωνία και για τα δύο μέρη», επισημαίνει ο έλληνας ευρωβουλευτής. Γιάννης Παπαδημητρίου, Στρασβούργο

Μόναχο: Δυναμική η παρουσία των ελληνικών επιχειρήσεων στην έκθεση FOOD & LIFE

Απόλυτα επιτυχημένη χαρακτηρίζεται η τρίτη ομαδική συμμετοχή των Ελλήνων παραγωγών στη Διεθνή Έκθεση Τροφίμων και Ποτών με απευθείας πώληση, FOOD & LIFE, του Μονάχου,...

Απειλή για τη γερμανική οικονομία ο προστατευτισμός;

Οι ΗΠΑ είναι μια από τις σημαντικότερες αγορές για τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία. Η πολιτική του απομονωτισμού που έχει προαναγγείλει ο νέος αμερικανός πρόεδρος προκαλεί ανησυχία στους κατασκευαστές.Κατά πόσον όμως είναι όντως εύλογες οι ανησυχίες αυτές; Τι σημαίνουν οι διαφαινόμενες τάσεις προστατευτισμού για τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία που είναι ένας από τους βασικούς πυλώνες της γερμανικής οικονομίας; Όπως είπε προς τη Deutsche Welle ο πρόεδρος του Συνδέσμου Γερμανικών Αυτοκινητοβιομηχανιών (VDA), Ματίας Βίσμαν: «Όποιος προσπαθεί να προστατευθεί από τον ανταγωνισμό χτίζοντας τεχνητά εμπόδια, ενδεχομένως να έχει ένα βραχυπρόθεσμο όφελος, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα όμως αποδυναμώνεται η ανταγωνιστικότητα της δικής του οικονομίας διότι δεν νοιώθει πλέον τον φρέσκο αέρα του ανταγωνισμού. Πιστεύω ότι σε βάθος χρόνου ο προστατευτισμός δεν είναι μια έξυπνη στρατηγική, ούτε για τις ΗΠΑ». «Πόσα Chevrolet βλέπετε στη Γερμανία»; Πού ακριβώς έγκειται το πρόβλημα; Ο νέος αμερικανός πρόεδρος Τραμπ διαμαρτύρεται για το γεγονός ότι ενώ στις ΗΠΑ υπάρχει υπερπληθώρα γερμανικών αυτοκινήτων, στην ίδια τη Γερμανία κυκλοφορούν ελάχιστα αμερικανικά: «Πόσα Chevrolet βλέπετε στη Γερμανία; Ίσως κανένα; Εντάξει, σίγουρα όχι πολλά. Δεν βλέπετε κανένα. Πρόκειται για μονόδρομο. Εμείς όμως θέλουμε δρόμο διπλής κατεύθυνσης. Να είναι δίκαιο». Οι αριθμοί ωστόσο μιλούν όπως πάντα τη δική τους «αμείλικτη» γλώσσα: το 2016 οι Volkswagen, BMW και Daimler πέτυχαν στις ΗΠΑ μερίδιο αγοράς μόλις 7,6%. Την ίδια χρονιά το μερίδιο των αμερικανικών General Motors και Ford στην Ευρώπη ανήλθε στο 13,5%. Συνεπώς οι Αμερικανοί δραστηριοποιούνται πιο ενεργά στην Ευρώπη απ' ό,τι οι Γερμανοί στις ΗΠΑ. «Σε καμία περίπτωση δεν θέλουμε να βλέπουμε την Αμερική μόνον ως εξαγωγική αγορά, αντιθέτως έχουμε και εκεί μεγάλη παραγωγή», εξηγεί στη DW ο Ματίας Βίσμαν. «Προσφέρουμε εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας, είμαστε κομμάτι της αμερικανικής βιομηχανικής βάσης (…)». Πού παράγουν εντέλει οι Γερμανοί; Η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία απασχολεί στις ΗΠΑ 110.000 υπαλλήλους, οι 77.000 εξ αυτών εργάζονται σε προμηθευτές. Εάν προσθέσει κανείς τους εμπόρους και τα συνεργεία που συνεργάζονται με τις γερμανικές εταιρίες, τότε ο συνολικός αριθμός των θέσεων εργασίας ανέρχεται σε μερικές εκατοντάδες χιλιάδες. Την τελευταία χρονιά οι Γερμανοί παρήγαγαν στις ΗΠΑ 850.000 οχήματα. Εξ αυτών το 41% πουλήθηκε στις ΗΠΑ, το 25% εξήχθη στην Ευρώπη ενώ ένα ακόμη 25% σε ασιατικές χώρες. «Πριν από 20 χρόνια κατασκευάζαμε περίπου 4 εκατομμύρια αυτοκίνητα στη Γερμανία και ένα στον υπόλοιπο κόσμο. Πέρσι, το 2016 κατασκευάσαμε 5,7 εκατομμύρια αυτοκίνητα στη Γερμανία αλλά 10 εκατομμύρια εκτός. Αυτό ωφέλησε και την παραγωγή στις ΗΠΑ», λέει ο κ. Βίσμαν. Όσον αφορά τις απειλές Τραμπ για την επιβολή δασμών ύψους 35% σε αυτοκίνητα που εισάγονται και δεν κατασκευάζονται στις ΗΠΑ, ο Ματίας Βίσμαν εμφανίζεται καθησυχαστικός, συνιστώντας ψυχραιμία. «Επιβάλλεται ηρεμία και να μην ποντάρει κανείς στην αντιπαράθεση. Η καλύτερη λύση είναι πάντα τα επιχειρήματα», και αυτά, όπως εκτιμά, θα βρουν ευήκοα ώτα και στην Ουάσιγκτον. Γιοάχιμ Έγκερς / Κώστας Συμεωνίδης

Η «ελαστική ευρωζώνη» του Χανς-Βέρνερ Ζιν

Στο νέο του βιβλίο «Μαύρος Ιούνιος» ο γνωστός οικονομολόγος Χανς-Βέρνερ Ζιν προτείνει λύσεις για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της Ευρώπης και τάσσεται υπέρ πιο χαλαρών δεσμών των κρατών-μελών με την ευρωζώνη.Τις προτάσεις του για την «επανίδρυση» της Ευρώπης προτείνει στο νέο του βιβλίο «Μαύρος Ιούνιος» ο γερμανός οικονομολόγος Χανς-Βέρνερ Ζιν. Ο πρώην πρόεδρος του οικονομικού Ινστιτούτου IfO του Μονάχου έγινε γνωστός στην Ελλάδα, υποστηρίζοντας σθεναρά ότι η χώρα δεν έχει μέλλον στο ευρώ, εκτιμώντας ότι η ανάκαμψή της είναι εφικτή μόνο με αποχώρηση από τη ζώνη του κοινού νομίσματος και υποτίμηση του εθνικού νομίσματος. Σε συνέντευξη που παραχώρησε στην DW ο Χανς-Βέρνερ Ζιν τάσσεται υπέρ του περιορισμού των «δημοσιονομικών και αναδιανεμητικών μέτρων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ)», επισημαίνοντας ότι «θα πρέπει να αποτραπεί η δυνατότητα της ΕΚΤ να αγοράζει κρατικά ομόλογα σε αυτό το εύρος που το κάνει αυτή την ώρα. Αυτό είναι νομισματικοποίηση του κρατικού χρέους», κάτι που, όπως υπογραμμίζει, απαγορεύεται από τις ευρωπαϊκές συνθήκες. Ο τίτλος «Μάυρος Ιούνιος» επελέγη με αφορμή όχι μόνο το Brexit στις 23 του περασμένου Ιουνίου, αλλά και εξαιτίας μιας δικαστικής απόφασης στη Γερμανία. «Δύο ημέρες νωρίτερα, στις 21 Ιουνίου το Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο, χωρίς σχεδόν να γίνει αντιληπτό από την κοινή γνώμη, υποτάχθηκε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο στο ζήτημα της απόφασης που αφορά το ΟΜΤ, το πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων της ΕΚΤ. (…) Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αποφάσισε ότι το ΟΜΤ είναι νόμιμο. Ο ανώτατος δικαστής ήταν από την Ελλάδα και ο εισαγγελέας από την Ισπανία, δύο χώρες με ξεκάθαρα συμφέροντα σε αυτήν την υπόθεση». Ο Χανς-Βέρνερ Ζον εξέφρασε την απογοήτευσή του για την απόφαση των ανώτατων δικαστών στη Γερμανία, οι οποίοι παρότι διατύπωσαν επιφυλάξεις αποδέχθηκαν την ερμηνεία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Λάθος η παραμονή της Ελλάδας στην ευρωζώνη Ο γερμανός οικονομολόγος παρουσιάζει στο τέλος του βιβλίου του ένα σχέδιο 15 σημείων για την «επανίδρυση» της Ευρώπης. Μεταξύ άλλων προτείνει μέτρα εξυγίανσης του ευρώ. Ανάμεσα σε αυτά «μια ελαστικοποίηση της συμμετοχής (σ.σ. στην ευρωζώνη). Αυτό το ονομάζω ‘ευρώ που αναπνέει', που σημαίνει ότι χώρες που δεν τα καταφέρνουν εντός του ευρώ επειδή έχει γίνει πολύ ακριβό για αυτές θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να αποχωρούν και να υποτιμούν το νόμισμά τους». Όπως διευκρινίζει, μετά από μερικά χρόνια και εφόσον πληρούν τα κριτήρια εισόδου θα μπορούν να επανεντάσσονται στην ευρωζώνη. Μία τέτοια περίπτωση χώρας είναι κατά τον κ. Ζιν και η Ελλάδα. «Ο υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ήθελε να δρομολογήσει ήδη το καλοκαίρι του 2015 την έξοδό της και είχε φέρει στο πλευρό του και 15 υπουργούς Οικονομικών της ευρωζώνης. Αυτό ανετράπη με μια κοινή ενέργεια του Φρανσουά Ολάντ και της Άγκελα Μέρκελ», υπογραμμίζει ο γερμανός οικονομολόγος, χαρακτηρίζοντας λανθασμένη την απόφαση που ελήφθη. «Η Ελλάδα θα ήταν σε καλύτερη κατάσταση εάν αποχωρούσε από τη ζώνη του ευρώ, επειδή θα μπορούσε να υποτιμήσει το νόμισμά της και να ξεκινήσει την οικονομική της ανάκαμψη». Έλεγχος της μετανάστευσης και ευρωπαϊκός στρατός Ο Χανς-Βέρνερ Ζιν αναφέρεται και στο ζήτημα της προσφυγικής κρίσης, προτείνοντας έλεγχο της μετανάστευσης τόσο εντός όσο και εκτός Ευρώπης. Όπως εκτιμά, «στην απόφαση των Βρετανών να αποχωρήσουν από την ΕΕ συνέβαλε και η εντελώς χαοτική κατάσταση στο πεδίο της μετανάστευσης το 2015». Όπως λέει, οι στόχοι της ΕΕ να διατηρήσει τα συστήματα κοινωνικής πρόνοιας, να επιτρέπει την ελεύθερη μετανάστευση μεταξύ των κρατών-μελών και να ενσωματώσει τους μετανάστες στα κοινωνικά συστήματα της εκάστοτε χώρας που τους φιλοξενεί, δεν μπορούν να συνδυαστούν. Όπως επισημαίνει, «ένα από τα τρία στοιχεία πρέπει να θυσιαστεί», ειδάλλως «οι πιο ανεπτυγμένες σε ό,τι αφορά τα κοινωνικά συστήματα χώρες θα οδηγηθούν σε κατάρρευση». Ο Χανς-Βέρνερ Ζιν προτείνει τον διαχωρισμό των αξιώσεων για κοινωνικές παροχές σε «κληρονομημένες» (σ.σ. από το κράτος καταγωγής των μεταναστών για το διάστημα που ζούσαν εκεί) και σε άλλες που απορρέουν από την εργασία και τη διαμονή τους στην εκάστοτε χώρα που τους φιλοξενεί. Οι τελευταίες «δηλαδή επιδόματα ανεργίας και συνταξιοδοτικές αξιώσεις, θα παρέχονται από τη χώρα φιλοξενίας, ενώ οι ‘κληρονομημένες' παροχές θα καταβάλλονται από την πατρίδα τους». Ο Χανς-Βέρνερ Ζιν τάσσεται υπέρ της σταδιακής κατάργησης των εθνικών στρατών, υποστηρίζοντας τη δημιουργία «κοινού ευρωπαϊκού στρατού. Και πρέπει να λάβουμε άμεσα δραστικά μέτρα για τη διασφάλιση των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ». Τέλος, παρά τα λάθη που διακρίνει στη δομή και λειτουργία της ΕΕ, θεωρεί ότι «κατά βάση είναι μια τεράστια ιστορία επιτυχίας για την Ευρώπη». Όπως επισημαίνει το «ευρώ είναι λιγότερο επιτυχημένο. Έχει προκαλέσει πολλούς τσακωμούς και εντάσεις που ξεσπούν στο πολιτικό πεδίο». Ντανχόνγκ Ζανγκ / Άρης Καλτιριμτζής

Η «ελαστική ευρωζώνη» του Χανς-Βέρνερ Ζιν

Στο νέο του βιβλίο «Μαύρος Ιούνιος» ο γνωστός οικονομολόγος Χανς-Βέρνερ Ζιν προτείνει λύσεις για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της Ευρώπης και τάσσεται υπέρ πιο χαλαρών δεσμών των κρατών-μελών με την ευρωζώνη.Τις προτάσεις του για την «επανίδρυση» της Ευρώπης προτείνει στο νέο του βιβλίο «Μαύρος Ιούνιος» ο γερμανός οικονομολόγος Χανς-Βέρνερ Ζιν. Ο πρώην πρόεδρος του οικονομικού Ινστιτούτου IfO του Μονάχου έγινε γνωστός στην Ελλάδα, υποστηρίζοντας σθεναρά ότι η χώρα δεν έχει μέλλον στο ευρώ, εκτιμώντας ότι η ανάκαμψή της είναι εφικτή μόνο με αποχώρηση από τη ζώνη του κοινού νομίσματος και υποτίμηση του εθνικού νομίσματος. Σε συνέντευξη που παραχώρησε στην DW ο Χανς-Βέρνερ Ζιν τάσσεται υπέρ του περιορισμού των «δημοσιονομικών και αναδιανεμητικών μέτρων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ)», επισημαίνοντας ότι «θα πρέπει να αποτραπεί η δυνατότητα της ΕΚΤ να αγοράζει κρατικά ομόλογα σε αυτό το εύρος που το κάνει αυτή την ώρα. Αυτό είναι νομισματικοποίηση του κρατικού χρέους», κάτι που, όπως υπογραμμίζει, απαγορεύεται από τις ευρωπαϊκές συνθήκες. Ο τίτλος «Μάυρος Ιούνιος» επελέγη με αφορμή όχι μόνο το Brexit στις 23 του περασμένου Ιουνίου, αλλά και εξαιτίας μιας δικαστικής απόφασης στη Γερμανία. «Δύο ημέρες νωρίτερα, στις 21 Ιουνίου το Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο, χωρίς σχεδόν να γίνει αντιληπτό από την κοινή γνώμη, υποτάχθηκε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο στο ζήτημα της απόφασης που αφορά το ΟΜΤ, το πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων της ΕΚΤ. (…) Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αποφάσισε ότι το ΟΜΤ είναι νόμιμο. Ο ανώτατος δικαστής ήταν από την Ελλάδα και ο εισαγγελέας από την Ισπανία, δύο χώρες με ξεκάθαρα συμφέροντα σε αυτήν την υπόθεση». Ο Χανς-Βέρνερ Ζον εξέφρασε την απογοήτευσή του για την απόφαση των ανώτατων δικαστών στη Γερμανία, οι οποίοι παρότι διατύπωσαν επιφυλάξεις αποδέχθηκαν την ερμηνεία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Λάθος η παραμονή της Ελλάδας στην ευρωζώνη Ο γερμανός οικονομολόγος παρουσιάζει στο τέλος του βιβλίου του ένα σχέδιο 15 σημείων για την «επανίδρυση» της Ευρώπης. Μεταξύ άλλων προτείνει μέτρα εξυγίανσης του ευρώ. Ανάμεσα σε αυτά «μια ελαστικοποίηση της συμμετοχής (σ.σ. στην ευρωζώνη). Αυτό το ονομάζω ‘ευρώ που αναπνέει', που σημαίνει ότι χώρες που δεν τα καταφέρνουν εντός του ευρώ επειδή έχει γίνει πολύ ακριβό για αυτές θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να αποχωρούν και να υποτιμούν το νόμισμά τους». Όπως διευκρινίζει, μετά από μερικά χρόνια και εφόσον πληρούν τα κριτήρια εισόδου θα μπορούν να επανεντάσσονται στην ευρωζώνη. Μία τέτοια περίπτωση χώρας είναι κατά τον κ. Ζιν και η Ελλάδα. «Ο υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ήθελε να δρομολογήσει ήδη το καλοκαίρι του 2015 την έξοδό της και είχε φέρει στο πλευρό του και 15 υπουργούς Οικονομικών της ευρωζώνης. Αυτό ανετράπη με μια κοινή ενέργεια του Φρανσουά Ολάντ και της Άγκελα Μέρκελ», υπογραμμίζει ο γερμανός οικονομολόγος, χαρακτηρίζοντας λανθασμένη την απόφαση που ελήφθη. «Η Ελλάδα θα ήταν σε καλύτερη κατάσταση εάν αποχωρούσε από τη ζώνη του ευρώ, επειδή θα μπορούσε να υποτιμήσει το νόμισμά της και να ξεκινήσει την οικονομική της ανάκαμψη». Έλεγχος της μετανάστευσης και ευρωπαϊκός στρατός Ο Χανς-Βέρνερ Ζιν αναφέρεται και στο ζήτημα της προσφυγικής κρίσης, προτείνοντας έλεγχο της μετανάστευσης τόσο εντός όσο και εκτός Ευρώπης. Όπως εκτιμά, «στην απόφαση των Βρετανών να αποχωρήσουν από την ΕΕ συνέβαλε και η εντελώς χαοτική κατάσταση στο πεδίο της μετανάστευσης το 2015». Όπως λέει, οι στόχοι της ΕΕ να διατηρήσει τα συστήματα κοινωνικής πρόνοιας, να επιτρέπει την ελεύθερη μετανάστευση μεταξύ των κρατών-μελών και να ενσωματώσει τους μετανάστες στα κοινωνικά συστήματα της εκάστοτε χώρας που τους φιλοξενεί, δεν μπορούν να συνδυαστούν. Όπως επισημαίνει, «ένα από τα τρία στοιχεία πρέπει να θυσιαστεί», ειδάλλως «οι πιο ανεπτυγμένες σε ό,τι αφορά τα κοινωνικά συστήματα χώρες θα οδηγηθούν σε κατάρρευση». Ο Χανς-Βέρνερ Ζιν προτείνει τον διαχωρισμό των αξιώσεων για κοινωνικές παροχές σε «κληρονομημένες» (σ.σ. από το κράτος καταγωγής των μεταναστών για το διάστημα που ζούσαν εκεί) και σε άλλες που απορρέουν από την εργασία και τη διαμονή τους στην εκάστοτε χώρα που τους φιλοξενεί. Οι τελευταίες «δηλαδή επιδόματα ανεργίας και συνταξιοδοτικές αξιώσεις, θα παρέχονται από τη χώρα φιλοξενίας, ενώ οι ‘κληρονομημένες' παροχές θα καταβάλλονται από την πατρίδα τους». Ο Χανς-Βέρνερ Ζιν τάσσεται υπέρ της σταδιακής κατάργησης των εθνικών στρατών, υποστηρίζοντας τη δημιουργία «κοινού ευρωπαϊκού στρατού. Και πρέπει να λάβουμε άμεσα δραστικά μέτρα για τη διασφάλιση των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ». Τέλος, παρά τα λάθη που διακρίνει στη δομή και λειτουργία της ΕΕ, θεωρεί ότι «κατά βάση είναι μια τεράστια ιστορία επιτυχίας για την Ευρώπη». Όπως επισημαίνει το «ευρώ είναι λιγότερο επιτυχημένο. Έχει προκαλέσει πολλούς τσακωμούς και εντάσεις που ξεσπούν στο πολιτικό πεδίο». Ντανχόνγκ Ζανγκ / Άρης Καλτιριμτζής

Σε ανοδική τροχιά οι αεροπορικές χαμηλού κόστους

Όλο και μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς διεκδικούν οι αεροπορικές εταιρίες χαμηλού κόστους. Πετούν πλέον σχεδόν παντού στην Ευρώπη ενώ έχουν ξεκινήσει να δραστηριοποιούνται και στους μακρινούς προορισμούς.Οι αεροπορικές εταιρείες χαμηλού κόστους δίνουν πραγματική ώθηση στη γερμανική αγορά. Οι δυο μεγαλύτερες εταιρίες, η Eurowings που είναι θυγατρική της Lufthansa και η ιρλανδική Ryanair αυξάνουν δυναμικά την προσφορά τους σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο. Δυναμικότερη είναι και η παρουσία της ουγγρικής Wizz. Και επειδή ο ανταγωνισμός αυξάνεται και οι ευρωπαϊκοί προορισμοί φαίνεται να έχουν κορεστεί, οι προσφορές επεκτείνονται πλέον και σε μακρινούς προορισμούς. Το καλοκαίρι θα πέσουν και τα τελευταία προπύργια των μεγάλων γνωστών εταιρειών. Από τη Φρανκφούρτη για παράδειγμα – το αεροδρόμιο με το μικρότερο ποσοστό παρουσίας αεροπορικών εταιρειών χαμηλού κόστους – θα πετάει η Ryanair με δυο αεροπλάνα. Από το δεύτερο προπύργιο, το αεροδρόμιο του Μονάχου, θα πετάει από αυτό το καλοκαίρι η Eurowings με εννέα νέα αεροπλάνα ώστε να μπορέσει να ανταγωνιστεί την γαλλική Transavia, μια θυγατρική της Air France-KLM. Μέχρι τις αρχές του νέου χρόνου η θυγατρική της Lufthansa θα διαθέτει στόλο 160 αεροσκαφών. Σε ανοδική πορεία βρίσκεται και η Ryanair, η οποία αυξάνει τους προορισμούς από τη Γερμανία σε 245 από 190 που ήταν πέρυσι. Αυτό σημαίνει περίπου 2.000 πτήσεις την εβδομάδα από και προς τη Γερμανία. Νέα αεροσκάφη για....όλες τις χρήσεις Ωστόσο στους μακρινούς προορισμούς υπολείπονται ακόμα σε σύγκριση με τις κλασικές εταιρείες και δεν μπορούν να προσφέρουν πολύ καλύτερες τιμές και αυτό για συγκεκριμένους λόγους, λέει ο Στέφαν Νάγκελ από την εταιρεία συμβούλβν Prologis-Strategy: «Το αεροπλάνο δεν μπορεί χρησιμοποιηθεί περισσότερο χρόνο, τα πληρώματα θα πρέπει να διανυχτερεύσουν στους προορισμούς και η κεροζίνη κοστίζει το ίδιο για όλους». Παρ΄όλα αυτά το ενδιαφέρον εκ μέρους των εταιρειών είναι μεγάλο για τους μακρινούς προορισμούς. Η μητρική της Iberia IAG ανακοίνωσε πρόσφατα πως σκοπεύει να πετάει από τη Βαρκελώνη προς τις ΗΠΑ με θυγατρικές χαμηλού κόστους. Ωστόσο ένα από τα προβλήματα που μπορεί να αντιμετωπίσουν οι αεροπορικές αυτές εταιρείες είναι ότι δεν μπορούν εύκολα να αντικαταστήσουν το αεροσκάφος σε περίπτωση βλάβης, όπως συνέβη πριν λίγο καιρό στην Eurowings σε πτήση της προς την Κούβα. Οι αεροπορικές αναζητούν νέους τύπους αεροπλάνων που να μπορούν να συνδυάσουν τις υπερατλαντικές αλλά και τις πτήσεις εσωτερικού. Οι ειδικοί θεωρούν ότι οι δυο πιο ‘ευέλικτοι’ τύποι αεροπλάνων είναι για παράδειγμα το Airbus A321 Neo LR και το Boeing 737 Max 8. H Norwegian είναι η πρώτη εταιρεία χαμηλού κόστους που θέλει να χρησιμοποιήσει τα Boeing 737 Max 8 σε υπερατλαντικές πτήσεις και έχει παραγγείλει ήδη 100 αεροπλάνα. Οι τιμές εισιτηρίων αναμένεται να ξεκινούν από τα 69 δολάρια. Κρίστιαν Έμπνερ (DPA) / Μαρία Ρηγούτσου

Σε ανοδική τροχιά οι αεροπορικές χαμηλού κόστους

Όλο και μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς διεκδικούν οι αεροπορικές εταιρίες χαμηλού κόστους. Πετούν πλέον σχεδόν παντού στην Ευρώπη ενώ έχουν ξεκινήσει να δραστηριοποιούνται και στους μακρινούς προορισμούς.Οι αεροπορικές εταιρείες χαμηλού κόστους δίνουν πραγματική ώθηση στη γερμανική αγορά. Οι δυο μεγαλύτερες εταιρίες, η Eurowings που είναι θυγατρική της Lufthansa και η ιρλανδική Ryanair αυξάνουν δυναμικά την προσφορά τους σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο. Δυναμικότερη είναι και η παρουσία της ουγγρικής Wizz. Και επειδή ο ανταγωνισμός αυξάνεται και οι ευρωπαϊκοί προορισμοί φαίνεται να έχουν κορεστεί, οι προσφορές επεκτείνονται πλέον και σε μακρινούς προορισμούς. Το καλοκαίρι θα πέσουν και τα τελευταία προπύργια των μεγάλων γνωστών εταιρειών. Από τη Φρανκφούρτη για παράδειγμα – το αεροδρόμιο με το μικρότερο ποσοστό παρουσίας αεροπορικών εταιρειών χαμηλού κόστους – θα πετάει η Ryanair με δυο αεροπλάνα. Από το δεύτερο προπύργιο, το αεροδρόμιο του Μονάχου, θα πετάει από αυτό το καλοκαίρι η Eurowings με εννέα νέα αεροπλάνα ώστε να μπορέσει να ανταγωνιστεί την γαλλική Transavia, μια θυγατρική της Air France-KLM. Μέχρι τις αρχές του νέου χρόνου η θυγατρική της Lufthansa θα διαθέτει στόλο 160 αεροσκαφών. Σε ανοδική πορεία βρίσκεται και η Ryanair, η οποία αυξάνει τους προορισμούς από τη Γερμανία σε 245 από 190 που ήταν πέρυσι. Αυτό σημαίνει περίπου 2.000 πτήσεις την εβδομάδα από και προς τη Γερμανία. Νέα αεροσκάφη για....όλες τις χρήσεις Ωστόσο στους μακρινούς προορισμούς υπολείπονται ακόμα σε σύγκριση με τις κλασικές εταιρείες και δεν μπορούν να προσφέρουν πολύ καλύτερες τιμές και αυτό για συγκεκριμένους λόγους, λέει ο Στέφαν Νάγκελ από την εταιρεία συμβούλβν Prologis-Strategy: «Το αεροπλάνο δεν μπορεί χρησιμοποιηθεί περισσότερο χρόνο, τα πληρώματα θα πρέπει να διανυχτερεύσουν στους προορισμούς και η κεροζίνη κοστίζει το ίδιο για όλους». Παρ΄όλα αυτά το ενδιαφέρον εκ μέρους των εταιρειών είναι μεγάλο για τους μακρινούς προορισμούς. Η μητρική της Iberia IAG ανακοίνωσε πρόσφατα πως σκοπεύει να πετάει από τη Βαρκελώνη προς τις ΗΠΑ με θυγατρικές χαμηλού κόστους. Ωστόσο ένα από τα προβλήματα που μπορεί να αντιμετωπίσουν οι αεροπορικές αυτές εταιρείες είναι ότι δεν μπορούν εύκολα να αντικαταστήσουν το αεροσκάφος σε περίπτωση βλάβης, όπως συνέβη πριν λίγο καιρό στην Eurowings σε πτήση της προς την Κούβα. Οι αεροπορικές αναζητούν νέους τύπους αεροπλάνων που να μπορούν να συνδυάσουν τις υπερατλαντικές αλλά και τις πτήσεις εσωτερικού. Οι ειδικοί θεωρούν ότι οι δυο πιο ‘ευέλικτοι’ τύποι αεροπλάνων είναι για παράδειγμα το Airbus A321 Neo LR και το Boeing 737 Max 8. H Norwegian είναι η πρώτη εταιρεία χαμηλού κόστους που θέλει να χρησιμοποιήσει τα Boeing 737 Max 8 σε υπερατλαντικές πτήσεις και έχει παραγγείλει ήδη 100 αεροπλάνα. Οι τιμές εισιτηρίων αναμένεται να ξεκινούν από τα 69 δολάρια. Κρίστιαν Έμπνερ (DPA) / Μαρία Ρηγούτσου

Ακολουθήστε μας στα κοινωνικά δίκτυα

23,280ΥποστηρικτέςΚάντε Like
729ΑκόλουθοιΑκολουθήστε

Μάρτιος 2025