«Όλοι οι καλοί έχουν πεθάνει». Μόλις κυκλοφόρησε στη Γερμανία το πρώτο μυθιστόρημα του Γεράσιμου Μπέκα. Με χιούμορ αλλά και δόσεις συγκίνησης ο συγγραφέας αφηγείται την ιστορία ενός ελληνογερμανού νέου.Ο Χέλμουτ και η Γκίτι είναι ένα ανδρόγυνο με μεγάλη ευαισθησία για τα γερμανικά εγκλήματα στην περίοδο της Κατοχής. Ο Χέλμουτ μάλιστα έχει μεγάλες τύψεις επειδή ο πατέρας του ως αξιωματικός του γερμανικού στρατού στην Ελλάδα συμμετείχε σε εκτελέσεις αμάχων και λεηλασίες χωριών. Με ποιον τρόπο λοιπόν θα μπορούσε αυτή η οικογένεια να δείξει «μετάνοια» για τα εγκλήματα – έστω και σε ατομικό επίπεδο; Τον τρόπο τον περιγράφει ο Γεράσιμος Μπέκας στο μυθιστόρημα του «Όλοι οι καλοί έχουν πεθάνει». Όπως λέει ο συγγραφέας, «ο σωστός τρόπος είναι να μεγαλώσουν ένα παιδί που χωρίς τη δική τους ενέργεια δεν θα είχε τις προοπτικές που είχε ο Άρης».
Ο Άρης είναι το ορφανό παιδί που υιοθετούν ο Χέλμουτ και η Γκίτι στις αρχές τις δεκαετίας του ’90 και το οποίο ανατρέφουν στο Βύρτσμπουργκ της Βαυαρίας. Μεγαλώνει με το αίσθημα ότι είναι θύμα. Ότι δηλαδή κατάγεται από μια οικογένεια θυμάτων της γερμανικής θηριωδίας στο μαρτυρικό χωριό Κομμένο. Αλλά έχουν όντως έτσι τα πράγματα; Τελείως τυχαία και χωρίς να το ξέρει, ο Άρης θα βρεθεί στη Γερμανία αντιμέτωπος με το σκοτεινό του παρελθόν, θα ταξιδέψει στην Ελλάδα και άθελα του θα αρχίσει να ξετυλίγει το κουβάρι της άγνωστής του ταυτότητας. Με χιούμορ αλλά και δόσεις συγκίνησης ο Γεράσιμος Μπέκας ανάλαφρα αφηγείται μια ιστορία που διαδραματίζεται στις ημέρες μας υπό τη βαριά σκιά της Κατοχής.
Το πρώτο μυθιστόρημα
Το πρώτο μυθιστόρημα του 31χρονου συγγραφέα κυκλοφορεί από τον μεγάλο γερμανικό εκδοτικό οίκο Rowohlt. Ο Γεράσιμος Μπέκας, που σήμερα ζει στο Βερολίνο, δεν είναι άγνωστος στους λογοτεχνικούς κύκλους της Γερμανίας. Εκτός από τα θεατρικά του έργα, γίνεται γνωστός με το βραβείο Open Mike, που κερδίζει το 2014 ως καλύτερος ανερχόμενος γερμανόφωνος συγγραφέας.
Με πατέρα Έλληνα, μητέρα Γερμανίδα και μεγαλωμένος στη Γερμανία ο Γ. Μπέκας γνωρίζει από πρώτο χέρι τις αντιφάσεις και τα απόκρυφα ανθρώπων που ζουν ανάμεσα σε δύο πολιτισμούς. Και για αυτά γράφει στο μυθιστόρημα του χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι ταυτίζεται με τον Άρη, τον κεντρικό ήρωα.
Η γερμανική άγνοια για την Κατοχή
Από το Νοέμβριο του 2014 ως το Νοέμβριο του 2016 ο Γεράσιμος Μπέκας εργαζόταν στο Ινστιτούτο Γκαίτε στην Αθήνα. Τότε προέκυψε η ιδέα να γράψει το μυθιστόρημα. Όπως θυμάται, «αρχές του 2016, τότε ζούσα ακόμη στην Αθήνα, ήξερα όμως ότι θα επέστρεφα στο Βερολίνο, ένοιωσα την ανάγκη να ‘κρατήσω’ όλα τα συναισθήματα που είχα ζήσει ή είχα ακούσει από άλλους και να αφηγηθώ μια ιστορία που θα μου μείνει και ως ανάμνηση για αυτά τα χρόνια που πέρασα εκεί».
Η επιλογή της Κατοχής ως το κόκκινο νήμα του μυθιστορήματος προέκυψε από τις αντιδράσεις γνωστών και φίλων του από τη Γερμανία που τον επισκέπτονταν εκείνο στο διάστημα στην Ελλάδα: «Έρχονταν στην Αθήνα για διακοπές και όταν βλεπόμασταν μου έλεγαν πόσο τους αρέσει η Ακρόπολη, τα μουσεία της Αθήνας, οι ταβέρνες, τα νησάκια του Σαρωνικού. Δεν είχαν όμως καμία γνώση του τι είχε γίνει στη δεκαετία του ’40 με τον γερμανικό στρατό στην Ελλάδα. Και τους φαινόταν πολύ παράλογο ότι η ελληνική κυβέρνηση προσπαθούσε να επαναφέρει το κατοχικό δάνειο στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων».
Το μυθιστόρημα του Γεράσιμου Μπέκα δεν έχει ακόμη μεταφραστεί στα ελληνικά. Θα ήταν όμως επείγον.
Παναγιώτης Κουπαράνης, Βερολίνο
