Στην εσωστρέφεια, στην οποία έχει περιπέσει η ΕΕ, ο γερμανός πρόεδρος απαντά με τις κεκτημένες ευρωπαϊκές αξίες και τη θεραπευτική επενέργεια των κρίσεων. «Το σοκ μπορεί και να θεραπεύσει» είπε χαρακτηριστικά.Ανάμεσα στη Λιέγη του Βελγίου και το Άαχεν της Γερμανίας, το γραφικό Μάαστριχτ της Ολλανδίας φιλοξενεί σήμερα αξιωματούχους από την ΕΕ σε ένα ταξίδι στην ιστορία, όπως ακριβώς πριν από 25 χρόνια, όταν εκεί υπογραφόταν η ομώνυμη Συνθήκη, μια Συνθήκη σταθμός για το μέλλον της Ένωσης. Τι μεσολάβησε από τότε μέχρι σήμερα; Μια σειρά από κρίσεις, που έχουν ρίξει την Ευρώπη των ακόμη 28 σε μεγάλη εσωστρέφεια.
Χειραφέτηση από τις ΗΠΑ
Το ιωβηλαίο ήταν μια καλή ευκαιρία να γίνει και μια αυτοκριτική, τουλάχιστον αυτό επεδίωξε ο γερμανός πρόεδρος Γιόαχιμ Γκάουκ μιλώντας σε εορταστική τελετή στο πανεπιστήμιο της πόλης. Καταρχήν υπογράμμισε την ανάγκη χειραφέτησης της ΕΕ από τις ΗΠΑ, μιας χειραφέτησής της μέσα στο παγκόσμιο γίγνεσθαι. «΄Εχει έρθει η ώρα που η ΕΕ και ιδιαίτερα η Γερμανία, που για καιρό βρήκαν ασπίδα προστασίας κάτω από την ηγέτιδα δύναμη, να γίνουν πιο ανεξάρτητες και αυτόνομες» τόνισε. Ο Γκάουκ έκανε ιδιαίτερη μνεία στην ιδιαίτερη ευθύνη της ΕΕ για τη σταθερότητα της παγκόσμιας τάξης πραγμάτων, που «δικαίως προϋποθέτει αύξηση των αμυντικών δαπανών». «Δεν πρέπει να προδώσουμε τις αξίες, πάνω στις οποίες στηρίζεται το ευρωπαϊκό εγχείρημα», υπογράμμισε. Προέτρεψε δε στη συσπείρωση σε μια εποχή ραγδαίων τεχνολογικών εξελίξεων, προσφυγικών ροών και διεθνούς τρομοκρατίας. «Καμιά φορά χρειάζεται ένα σοκ για να φέρει τη συνειδητοποίηση σε ορισμένα θέματα, ένα σοκ μπορεί να είναι θεραπευτικό».
Χωρίς να αναφέρει ονομαστικά τον Ντόναλντ Τραμπ, ο Γιόαχιμ Γκάουκ υπενθύμισε ότι δεν υπάρχει εξουσία που να βρίσκεται υπεράνω του δικαίου. «Θέλουμε να διατηρήσουμε όσα με δυσκολία αποκτήσαμε στην ιστορία και όσα συνθέτουν τον πυρήνα της Δημοκρατίας», υπογράμμισε χαρακτηριστικά.
Σήμα κινδύνου για τους λαϊκιστές
Ο γερμανός πρόεδρος, η θητεία του οποίου ολοκληρώνεται σε λίγες εβδομάδες, παραδέχθηκε και λάθη που οδήγησαν, μεταξύ άλλων, στην ενίσχυση του δεξιού λαϊκισμού στην Ευρώπη. «Διαιωνίστηκαν προβλήματα, μέχρι σήμερα η νομισματική ένωση δεν έχει πατήσει στα πόδια της» επεσήμανε. Και είπε ότι, ναι μεν η Συνθήκη του Μάαστριχτ είναι σύμβολο της ειρήνης και τη ελευθερίας σε μια ενωμένη Ευρώπη, που υποστηρίζει τη Δημοκρατία, το κράτος δικαίου και την ισονομία, αλλά παράλληλα έφερε την ΕΕ σε μια επικίνδυνη κατάσταση, γιατί άφησε την οικονομία και τη δημοσιονομική πολιτική σε εθνικά χέρια. «Όσο περισσότερο ενισχύεται η εντύπωση ότι η ΕΕ δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τα προβλήματά της, τόσο περισσότερο ενισχύεται η επιρροή των εθνικιστών», είπε χαρακτηριστικά.
Και σύστησε ως συνταγή για να ξεπεραστεί η κρίση εμπιστοσύνης και η συνεχιζόμενη αποξένωση ανάμεσα στην πολιτική ελίτ και τους λαούς μια καθαρή και εύληπτη γλώσσα χωρίς να ξυπνά υπερβολικές επιδιώξεις. «Σημαντικό είναι να μην παίζουν οι εθνικές κυβερνήσεις διπλό παιχνίδι, να συμφωνούν σε επίπεδο Βρυξελλών και στην συνέχεια να επικρίνουν τις αποφάσεις σε εθνικό επίπεδο ή να τις αντιστρατεύονται».
Dpa / Ειρήνη Αναστασοπούλου
