Όταν η καρδιά αλλάζει προσανατολισμό

Διεθνές αφιέρωμα στη σύγχρονη παιδοκαρδιοχειρουργική

topsy-turvy heart

30ή συνέντευξη με τον διεθνούς κύρους Καθηγητή Καρδιοχειρουργικής Αυξέντιο Καλαγκό

Στον Καθηγητή Αυξέντιο Καλαγκό

Αξιότιμε κύριε Καθηγητά,

Στην αρχή αυτής της τριακοστής συνέντευξης, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για κάτι που έμαθα μέσα από τις συνομιλίες μας. Πίσω από κάθε ερώτησή μου για την καρδιά ενός παιδιού υπάρχει σχεδόν πάντα μια άλλη, πιο απλή, που θα μπορούσε να κάνει ο γονιός του. Θα μπορεί να αναπνέει με λιγότερη βοήθεια; Θα έχει αρκετή δύναμη να πιει το γάλα του;

Αυτή τη φορά, η συζήτησή μας με έκανε να σταθώ στα λίγα χιλιοστά ανάμεσα σ’ ένα αγγείο και σ’ έναν βρόγχο. Στην εικόνα της αξονικής είναι μια μικρή απόσταση. Για έναν γονιό που στέκεται δίπλα στην κούνια και παρακολουθεί τον θώρακα του παιδιού του να ανεβαίνει και να κατεβαίνει, αυτά τα λίγα χιλιοστά μπορεί να έχουν το βάρος μιας ολόκληρης νύχτας.

Σας ευχαριστώ για την υπομονή με την οποία μου δείχνετε πού να κοιτάξω. Για τον χρόνο που αφιερώνετε ώσπου μια δύσκολη εξήγηση να γίνει κατανοητή, με όλη την ακρίβεια που απαιτεί το θέμα της. Κι ακόμη, για την εντιμότητα με την οποία αφήνετε μια ερώτηση ανοιχτή, όταν η απάντηση χρειάζεται χρόνο. Ένας γονιός μπορεί να θυμάται για χρόνια τον τρόπο με τον οποίο του μίλησαν εκείνη τη νύχτα.

Κύριε Καθηγητά, ύστερα από τριάντα συνεντεύξεις, συχνά σκέφτομαι μία εικόνα όταν τελειώνω το γράψιμο. Ένα παιδί κοιμάται και, πλάι του, κάποιος ακούει την ανάσα του. Θα ήθελα η συνέντευξή μας να φτάσει και σ’ εκείνον τον άνθρωπο. Σας ευχαριστώ που με βοηθάτε, κάθε φορά, να γράφω έχοντάς τον κατά νου.

Με βαθιά εκτίμηση και ευγνωμοσύνη,
Ράνια Γάτου
Γενική Γραμματέας του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Φορέα Coeurs Pour Tous

 

Ράνια Γάτου

Γενική Γραμματέας του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Φορέα Coeurs Pour Tous

Μελετήτρια της επιστημονικής βιβλιογραφίας για την καρδιοχειρουργική

Πολιτιστική αρθρογράφος – Ερευνήτρια πολιτισμικού λόγου

Ποιήτρια – Εικαστικός

Στον Απόστολο Ζώη, Διευθυντή της «Ελληνικής Γνώμης»

Με ιδιαίτερη εκτίμηση στον Απόστολο Ζώη, Διευθυντή της «Ελληνικής Γνώμης», ο οποίος δίνει σταθερή θέση στον επιστημονικό διάλογο και επιτρέπει στον αναγνώστη να παρακολουθήσει τη διαδρομή από το ιατρικό εύρημα έως την κλινική απόφαση. Η φιλοξενία αυτής της σειράς συνεντεύξεων εκφράζει μια ουσιαστική αντίληψη για τον ρόλο της εφημερίδας στη δημόσια ζωή. Δίνει χώρο στη σκέψη του επιστήμονα, στις αποχρώσεις της κρίσης του και στα ερωτήματα που παραμένουν ανοιχτά όταν η διαθέσιμη γνώση είναι περιορισμένη.

Στην 30ή συνέντευξη της σειράς, ο διεθνούς κύρους Καθηγητής Καρδιοχειρουργικής Αυξέντιος Καλαγκός προσεγγίζει την topsy–turvy heart, μια εξαιρετικά σπάνια συγγενή καρδιακή ανωμαλία. Το ερώτημα που διατρέχει τη συζήτησή μας είναι πώς η ασυνήθιστη θέση της καρδιάς και των μεγάλων αγγείων μπορεί να επηρεάσει την αναπνοή ενός νεογνού και να καθορίσει τον σχεδιασμό της επέμβασης. Πίσω από αυτό βρίσκεται ένα ερώτημα που αφορά κάθε οικογένεια μπροστά σε μια δύσκολη διάγνωση. Πώς φτάνει η ιατρική ομάδα σε μια απόφαση για το δικό της παιδί, όταν η εμπειρία από ανάλογες περιπτώσεις είναι λιγοστή; Στη δυνατότητα να τεθούν τέτοια ερωτήματα δημόσια, με επιστημονική ακρίβεια και σεβασμό στην αγωνία των γονέων, αναγνωρίζω την αξία που δίνει ο Απόστολος Ζώης σε αυτή τη δημοσιογραφική συνεργασία.

Εισαγωγή

Πώς μπορεί η θέση της αορτής να δυσκολεύει την αναπνοή ενός νεογνού; Η ερώτηση αυτή μας φέρνει στην καρδιά μιας εξαιρετικά σπάνιας συγγενούς ανωμαλίας, γνωστής στη διεθνή βιβλιογραφία ως topsy-turvy heart. Σε δημοσιευμένες περιπτώσεις, οι κοιλίες βρίσκονται η μία ψηλότερα από την άλλη και οι έξοδοι προς τα μεγάλα αγγεία έχουν ασυνήθιστα χαμηλή και οπίσθια θέση στον θώρακα. Η χωρική αυτή διάταξη μπορεί να μεταβάλει τη σχέση του αορτικού τόξου με την τραχεία και τους βρόγχους. [1–3]

Με τον Καθηγητή Αυξέντιο Καλαγκό εξετάζουμε πώς η ομάδα διαβάζει αυτή την ανατομία, πότε μια συνοδός βλάβη αλλάζει την προτεραιότητα της επέμβασης και τι σημαίνει υπεύθυνη πρόγνωση όταν η διεθνής εμπειρία προέρχεται από λίγα περιστατικά.

Στην 30ή συνέντευξη της σειράς, η Ράνια Γάτου, Γενική Γραμματέας του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Φορέα Coeurs Pour Tous και μελετήτρια της επιστημονικής βιβλιογραφίας για την καρδιοχειρουργική, συνομιλεί με τον Καθηγητή Καρδιοχειρουργικής Αυξέντιο Καλαγκό και θέτει τα ερωτήματα που συνδέουν την ανατομία με την κλινική απόφαση. Ζητά από τον Καθηγητή να εξηγήσει πώς η ιατρική ομάδα διαπιστώνει αν η θέση των μεγάλων αγγείων δυσχεραίνει την αναπνοή του νεογνού, ποια ευρήματα καθορίζουν τη χειρουργική προτεραιότητα και τι μπορεί να πει με επιστημονική ακρίβεια στους γονείς για την πορεία του παιδιού τους, όταν οι δημοσιευμένες περιπτώσεις παραμένουν ελάχιστες.

Η ανατομία και η διάγνωση

01  Κύριε Καθηγητά, τι ακριβώς περιγράφει ο όρος topsy-turvy heart; Αρκεί η θέση των κοιλιών για τη διάγνωση;

Η κατακόρυφη σχέση των κοιλιών αποτελεί την αφετηρία της ανατομικής διερεύνησης. Ακολουθούμε διαδοχική τμηματική ανάλυση. Αναγνωρίζουμε τους κόλπους και τις κοιλίες με βάση τα μορφολογικά τους χαρακτηριστικά και κατόπιν περιγράφουμε τις κολποκοιλιακές και τις κοιλιοαρτηριακές συνδέσεις. Έπειτα προσδιορίζουμε πού βρίσκονται οι κοιλιακές έξοδοι και πώς πορεύονται τα μεγάλα αγγεία μέσα στον θώρακα.

Αυτή η διάκριση είναι ουσιώδης. Σε δημοσιευμένες περιπτώσεις, η μορφολογική δεξιά κοιλία συνδέεται με την πνευμονική αρτηρία και η αριστερή με την αορτή, παρότι οι κοιλίες και οι έξοδοί τους έχουν ασυνήθιστο προσανατολισμό. Η ανατομική περιγραφή πρέπει επομένως να απαντά σε δύο διαφορετικά ερωτήματα, ποια δομή συνδέεται με ποια και πού βρίσκεται κάθε δομή στον χώρο. [1,3]

02  Πώς μπορεί αυτή η ανατομική διάταξη να εκδηλωθεί ως αναπνευστικό πρόβλημα;

Το αορτικό τόξο και οι κύριοι αεραγωγοί βρίσκονται σε στενή σχέση στον θώρακα. Όταν το τόξο έχει ασυνήθιστα χαμηλή θέση, η πορεία των αεραγωγών μπορεί να αλλοιωθεί. Στη βιβλιογραφία έχει περιγραφεί σοβαρή συμπίεση της τραχείας και του αριστερού κύριου βρόγχου. Το κλινικό ερώτημα είναι σε ποιο επίπεδο βρίσκεται η στένωση, πόσο επηρεάζει τον αερισμό και αν η αναπνευστική εικόνα εξηγείται πλήρως από αυτήν. [1,2]

Η εκτίμηση αλλάζει όταν συνυπάρχει αορτοπνευμονικό παράθυρο. Η επικοινωνία της αορτής με την πνευμονική αρτηρία μπορεί να αυξάνει την πνευμονική αιματική ροή. Έτσι, το ίδιο παιδί μπορεί να έχει δύσπνοια από δύο διαφορετικούς μηχανισμούς, τη μηχανική στένωση ενός αεραγωγού και την αιμοδυναμική επιβάρυνση των πνευμόνων. Η θεραπευτική απόφαση εξαρτάται από τη συμβολή καθενός. [2]

03  Τι μπορεί να δείξει η προγεννητική εξέταση και τι χρειάζεται να διευκρινιστεί μετά τη γέννηση;

Η εμβρυϊκή υπερηχοκαρδιογραφία μπορεί να αναδείξει την ασυνήθιστη διάταξη των κοιλοτήτων και των κοιλιακών εξόδων. Η έγκαιρη αναγνώριση επιτρέπει να σχεδιαστεί η αξιολόγηση του νεογνού σε κατάλληλο κέντρο. Μετά τη γέννηση, το υπερηχοκαρδιογράφημα αποσαφηνίζει τις συνδέσεις και εκτιμά τη λειτουργία της καρδιάς και τις συνοδές βλάβες. Όταν η ακριβής σχέση των αγγείων με τον αεραγωγό μπορεί να αλλάξει τη θεραπευτική απόφαση, η αξονική αγγειογραφία προσφέρει συμπληρωματική χωρική πληροφορία. [1–4]

Η χειρουργική απόφαση

04  Αν συνυπάρχουν αορτοπνευμονικό παράθυρο και συμπίεση βρόγχου, τι καθορίζει τη σειρά των αποφάσεων;

Πρώτα εκτιμούμε τι απειλεί περισσότερο τη σταθερότητα του παιδιού και τι μπορεί να μεταβληθεί με κάθε παρέμβαση. Η σύγκλειση του παραθύρου αντιμετωπίζει την παθολογική επικοινωνία ανάμεσα στα δύο αγγεία. Το κατά πόσο θα βελτιωθεί και η βατότητα του βρόγχου εξαρτάται από τη σχέση του με το αορτικό τόξο και τις άλλες γειτονικές δομές. Η πιθανότητα εμμένουσας συμπίεσης πρέπει να συνεκτιμηθεί ήδη στον προεγχειρητικό σχεδιασμό. [2,4]

Η ίδια ανατομική πληροφορία έχει διαφορετική πρακτική σημασία για κάθε ειδικότητα. Ο χειρουργός χρειάζεται να γνωρίζει ποιο αγγείο σχετίζεται με τη στένωση. Ο αναισθησιολόγος χρειάζεται να γνωρίζει πού εντοπίζεται η στένωση και πόσο μπορεί να δυσχεράνει τον αερισμό. Η ομάδα της εντατικής θεραπείας χρειάζεται να γνωρίζει ποιο αναπνευστικό πρόβλημα μπορεί να επιμείνει μετά την επέμβαση. Ο κοινός σχεδιασμός συνδέει αυτές τις αποφάσεις πριν από την είσοδο στο χειρουργείο. [2,5]

05  Η απόφαση πριν από τη σύγκλειση

Ράνια Γάτου  Κύριε Καθηγητά, σε ένα νεογνό με topsy–turvy heart και αορτοπνευμονικό παράθυρο, ποιο εύρημα στην απεικόνιση θα επηρέαζε περισσότερο τον σχεδιασμό της επέμβασης; Τι θα θέλατε να επιβεβαιώσετε όταν θα είχατε την ανατομία μπροστά σας στο χειρουργείο;

Θα σας περιγράψω πώς θα διάβαζα την αξονική ενός νεογνού με topsy–turvy heart. Στην πρώτη εικόνα, το μάτι πηγαίνει στο αορτοπνευμονικό παράθυρο, στην επικοινωνία ανάμεσα στην αορτή και την πνευμονική αρτηρία. Προχωρώ στις επόμενες τομές και ακολουθώ την πορεία του αριστερού κύριου βρόγχου. Στο σημείο όπου περνά δίπλα στο χαμηλά τοποθετημένο αορτικό τόξο, ο αυλός του στενεύει. Εκεί θα σταματούσα. Η εικόνα αυτή με υποχρεώνει να σκεφτώ τι θα συμβεί στην αναπνοή του παιδιού όταν κλείσουμε το παράθυρο. Η σύγκλειση μπορεί να περιορίσει την υπερβολική ροή αίματος προς τους πνεύμονες, ενώ ο αέρας μπορεί να εξακολουθεί να περνά με δυσκολία προς τον αριστερό πνεύμονα.

Στο χειρουργείο, λίγο πριν από τη σύγκλειση, θα ήθελα να έχω επιβεβαιώσει πού τελειώνει το παράθυρο και πόσο κοντά του αρχίζει η αριστερή πνευμονική αρτηρία. Από αυτή τη σχέση εξαρτάται πώς θα κλείσουμε την επικοινωνία διατηρώντας ελεύθερη τη ροή αίματος προς τον πνεύμονα. Και όσο εγώ θα είχα μπροστά μου τα αγγεία, ο αναισθησιολόγος θα παρακολουθούσε την άλλη πλευρά του ίδιου προβλήματος, τον αερισμό του παιδιού. Μετά τη διόρθωση θα έπρεπε να διαβάσουμε μαζί όσα μας δείχνουν η καρδιά και η αναπνοή.

Αυτό θα ήθελα να μπορώ να εξηγήσω και στους γονείς. Μπορεί η επέμβαση να έχει πετύχει τον στόχο της και το παιδί να χρειάζεται ακόμη βοήθεια για να αναπνεύσει. Η σύγκλειση μας λέει τι διορθώσαμε στην καρδιά. Η αναπνοή του παιδιού μάς δείχνει τι χρειάζεται ακόμη να καταλάβουμε.

06  Η απόφαση μέσα στο χειρουργείο

Ράνια Γάτου  Ας μείνουμε στο ίδιο νεογνό. Ποιο διεγχειρητικό εύρημα θα σας έκανε να προσαρμόσετε το σχέδιο; Τι θα κινδύνευε να επηρεαστεί αν ακολουθούσατε την αρχική προσέγγιση και τι θα αλλάζατε;

Η στιγμή που θα με ενδιέφερε είναι λίγο πριν από τη σύγκλειση. Στην αξονική θα είχαμε ήδη δει τη γειτνίαση του παραθύρου με την έκφυση της αριστερής πνευμονικής αρτηρίας. Με τα αγγεία μπροστά μου θα μπορούσα να εκτιμήσω κάτι πιο συγκεκριμένο. Αν το χείλος του παραθύρου έφτανε τόσο κοντά στο στόμιο της αρτηρίας, η γραμμή που είχαμε σχεδιάσει για τη σύγκλειση θα μπορούσε να το στενέψει.

Εκεί θα σταματούσα. Αν προχωρούσαμε όπως είχαμε σχεδιάσει, θα μπορούσαμε να κλείσουμε την επικοινωνία και ταυτόχρονα να περιορίσουμε τη ροή του αίματος προς τον αριστερό πνεύμονα. Θα άλλαζα, λοιπόν, τη γραμμή της σύγκλεισης, ώστε να διατηρήσουμε ελεύθερο το στόμιο της αρτηρίας. Πριν ολοκληρώσουμε την επέμβαση, θα ήθελα να επιβεβαιώσουμε και τα δύο αποτελέσματα: ότι το παράθυρο είχε κλείσει και ότι η ροή προς τον αριστερό πνεύμονα παρέμενε ανεμπόδιστη.

Αυτή είναι η στιγμή που θα ήθελα να κρατήσει ο αναγνώστης. Ο χειρουργός κοιτάζει το άνοιγμα που πρέπει να κλείσει και, στο ίδιο οπτικό πεδίο, το στόμιο που πρέπει να μείνει ανοιχτό. Η απόφαση κρίνεται από το τι θα συμβεί και στα δύο όταν ολοκληρωθεί η σύγκλειση.

07  Πώς θα φαινόταν το αποτέλεσμα μετά το χειρουργείο;

Ράνια Γάτου  Ποιο θα ήταν το πρώτο εύρημα που θα σας έδειχνε ότι η διόρθωση πέτυχε τον στόχο της; Πότε θα μπορούσατε να εκτιμήσετε τη βελτίωση της αναπνοής και τι θα παρακολουθούσατε τις επόμενες ημέρες;

Θα μείνω στο ίδιο νεογνό. Η πρώτη εκτίμηση θα γινόταν πριν ακόμη φύγουμε από το χειρουργείο. Μετά τη σύγκλειση, θα ήθελα να ελέγξουμε με υπερηχοκαρδιογράφημα αν υπάρχει υπολειπόμενη ροή μέσα από το παράθυρο και πώς ρέει το αίμα στην αριστερή πνευμονική αρτηρία. Στην προηγούμενη ερώτηση μιλήσαμε για το στόμιο που κινδύνευε να στενέψει. Τώρα θα ήθελα να δω τη ροή μέσα από εκείνο ακριβώς το σημείο. Η απουσία υπολειπόμενης επικοινωνίας και η ελεύθερη ροή θα έδειχναν ότι η διόρθωση είχε πετύχει τον άμεσο στόχο της.

Για την αναπνοή, θα περίμενα να δω πώς ανταποκρίνεται το παιδί καθώς μειώνεται σταδιακά η υποστήριξη. Δίπλα στην κλίνη θα παρατηρούσα αν ο θώρακας κινείται ελεύθερα, αν το παιδί κουράζεται και αν χρειάζεται περισσότερο οξυγόνο για να διατηρήσει τον κορεσμό του. Ένας καλός κορεσμός έχει μεγαλύτερη σημασία όταν ξέρουμε πόση βοήθεια χρειάζεται το παιδί για να τον διατηρήσει. Αν η δυσχέρεια επέμενε, θα επέστρεφα στην εικόνα του αριστερού βρόγχου και θα συζητούσα με την ομάδα αν η στένωση εξακολουθεί να επηρεάζει τον αερισμό και ποιες άλλες αιτίες θα μπορούσαν να εξηγήσουν τη δυσχέρεια. Η αναπνευστική πορεία αποτελεί ξεχωριστό κριτήριο έκβασης και αξιολογείται μαζί με την καρδιακή λειτουργία και την ανταπόκριση της πνευμονικής κυκλοφορίας. [2,4,5]

Στις επόμενες ημέρες, θα ήθελα να δω αν αυτή η βελτίωση διατηρείται όσο το παιδί ξυπνά περισσότερο, κλαίει και αρχίζει πάλι να τρέφεται. Θα επανεκτιμούσα επίσης τη ροή στην αριστερή πνευμονική αρτηρία με υπερηχοκαρδιογράφημα. Στους γονείς θα το εξηγούσα με όσα μπορούμε να παρατηρήσουμε μαζί. Έχει σημασία να δούμε ότι το παιδί αναπνέει με λιγότερη βοήθεια και ότι του μένει αρκετή δύναμη για να πιει το γάλα του.

Επίλογος

Η ασυνήθιστη θέση της καρδιάς κεντρίζει πρώτη το βλέμμα. Για το παιδί, όμως, αποφασιστική σημασία μπορεί να έχει η θέση ενός αγγείου λίγα χιλιοστά δίπλα στον βρόγχο. Εκεί συναντώνται η ακρίβεια της απεικόνισης και η ευθύνη της κλινικής απόφασης. Από αυτή τη συνάντηση προκύπτει και η καθαρότερη απάντηση που μπορεί να δοθεί στην οικογένεια για το τι επιδιώκει η θεραπεία και τι θα χρειαστεί να παρακολουθήσουμε στη συνέχεια.

Σε μια τόσο σπάνια ανωμαλία, η ενημέρωση των γονέων ξεκινά από όσα γνωρίζουμε για το δικό τους παιδί. Η ομάδα εξηγεί ποιο πρόβλημα έχει επιβεβαιωθεί, ποιος είναι ο άμεσος στόχος της θεραπείας και ποια ευρήματα θα αλλάξουν την εκτίμηση της πρόγνωσης. Οι λίγες δημοσιευμένες περιπτώσεις βοηθούν την ομάδα να προετοιμαστεί για συγκεκριμένες δυσκολίες. Οι διαφορές ανάμεσα στα παιδιά περιορίζουν την ακρίβεια μιας γενικής πρόβλεψης. Η ενημέρωση αποκτά πρακτική αξία όταν η οικογένεια γνωρίζει πότε θα υπάρξουν νέα δεδομένα και τι θα μπορούμε τότε να της εξηγήσουμε. [1,2,5]

Για τον ίδιο λόγο, μια καλά τεκμηριωμένη δημοσίευση περιστατικού περιγράφει με ακρίβεια την ανατομία, τις συνοδές βλάβες και την πορεία της αναπνοής. Έτσι μια άλλη ομάδα μπορεί να κρίνει αν το χαμηλό αορτικό τόξο και η στένωση που βλέπει στην απεικόνιση εξηγούν την κλινική εικόνα του δικού της ασθενούς. Η σύνδεση της εικόνας με τη λειτουργία βοηθά να οριστεί ο στόχος της επέμβασης και να αξιολογηθεί το αποτέλεσμά της. [1–5]

Ευχαριστώ θερμά τον Καθηγητή Αυξέντιο Καλαγκό για τη διαχρονική συνεργασία μας και για τη συμβολή του στη δημόσια κατανόηση της σύγχρονης παιδοκαρδιοχειρουργικής.

Επιστημονική βιβλιογραφία

  1. Jaeggi E, Chitayat D, Golding F, et al. Prenatal diagnosis of topsy-turvy heart. Cardiol Young. 2008, 18(3), 337–342. DOI 10.1017/S1047951108002308
  2. Erek E, Guzeltas A, Yalindag Ozturk N, et al. Topsy-turvy heart: a very rare congenital rotational heart disease with tracheobronchial anomalies. World J Pediatr Congenit Heart Surg. 2013, 4(3), 308–311. DOI 10.1177/2150135113476718
  3. Güzeltaş A, Öztürk E, Diker M. Topsy-turvy heart: a very rare case of superoinferior ventricle. Pediatr Cardiol. 2013, 34(8), 2096–2098. DOI 10.1007/s00246-013-0656-x
  4. Bayramoglu Z, Yılmaz R, Demir AA, et al. Topsy-turvy heart and associated imaging findings. J Cardiovasc Comput Tomogr. 2017, 11(5), 417–418. DOI 10.1016/j.jcct.2017.04.008
  5. Altinbas SZ, Dikmen N, Duruk Erkent FN, et al. Anesthetic and surgical management of topsy-turvy heart: a case series highlighting cardiopulmonary and airway challenges. J Cardiothorac Vasc Anesth. 2025, 39(5), 1282–1286. DOI 10.1053/j.jvca.2025.02.010

 

Οι δύο έξοδοι της καρδιάς φαίνονται στην εικόνα με ελληνικές επιγραφές και δύο χρωματιστά βέλη.
Γαλάζιο βέλος: δεξιά κοιλία → πνευμονική βαλβίδα → πνευμονική αρτηρία → πνεύμονες.
Χρυσαφί βέλος: αριστερή κοιλία → αορτική βαλβίδα → αορτή → υπόλοιπο σώμα
Topsy-turvy heart —Η ημιδιαφανής καρδιά σε βαθύ κόκκινο, το χρυσαφί αορτικό τόξο και οι γαλάζιοι βρόγχοι αναδεικνύουν τη σχέση της καρδιακής ανατομίας με την αναπνοή.
RG · Digital Artist Rania Gatou
Topsy-turvy heart — Η επικοινωνία, η σύγκλειση, η ροή μετά
Το ψηφιακό τρίπτυχο δείχνει σε μεγέθυνση τι κλείνει ο χειρουργός και τι πρέπει να μείνει ανοιχτό. Το φωτεινό σημείο δείχνει την επικοινωνία ανάμεσα στη χρυσαφί αορτή και την μπλε πνευμονική αρτηρία. Στη μεσαία σκηνή φαίνεται η σύγκλειση και στην τελευταία η ροή προς τον πνεύμονα μέσα από τον ανοιχτό αρτηριακό κλάδο.
Αορτοπνευμονικό παράθυρο και βρόγχοι
Αριστερά, το φωτεινό «παράθυρο» δείχνει το άνοιγμα από το οποίο μπορεί να περάσει αίμα από τη χρυσαφί αορτή προς την μπλε πνευμονική αρτηρία.
Δεξιά, η γαλάζια τραχεία χωρίζεται στους δύο κύριους βρόγχους. Στο σημείο όπου η αορτή πιέζει τον έναν βρόγχο, το πέρασμα στενεύει και ο αέρας περνά δυσκολότερα.
RG · Digital Artist Rania Gatou

Μια λεπτή δέσμη φωτός οδηγεί το βλέμμα από την καρδιά στο μικρό διάστημα ανάμεσα στο αγγείο και τον βρόγχο.

RG · Digital Artist Rania Gatou

Μάρτιος 2025

Σχετικά άρθρα

1.000 απολύσεις στη Lufthansa και απεργίες στη βιομηχανία

Η αεροπορική εταιρεία καταργεί 1.000 θέσεις εργασίας ενώ χιλιάδες εργαζόμενοι στη μεταλλουργία κατεβαίνουν σε 24ωρες απεργίες διεκδικώντας αυξήσεις μισθών.Η πίεση στη γερμανική οικονομία συνεχίζεται,...

Κυρία Μάρι Δασκαλαντωνάκη της Grecotel σας Χειροκροτώ!…

                        Λακωνικό πιπεράτο του Γιώργου Πιπερόπουλου  Το έκτακτο και εμφανώς λακωνικό πιπεράτο μου θέλω να συγχαρώ δημοσίως την επιχειρηματία επικεφαλής του τεράστιου Ξενοδοχειακού Ομίλου Grecotel...

Σύντομη παρουσίαση 4 τύπων εφήβων!..

                                   Γράφει ο Γιώργος Πιπερόπουλος Σε άρθρο μου με τίτλο «Τρίτη Ηλικία: Είναι ή δεν είναι Χρυσή;» ασχολήθηκα με τη δική μου γενιά αλλά σήμερα...

Κορνήλιος Καστοριάδης: Ο άνθρωπος που αρνήθηκε να παραδώσει το μέλλον στην αναγκαιότητα

Η αυτονομία, η δημοκρατία και το δικαίωμα μιας κοινωνίας να δημιουργεί τον εαυτό της Στον Απόστολο Ζώη, Διευθυντή της «Ελληνικής Γνώμης» Με ιδιαίτερη τιμή και βαθιά...

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ