Γράφει η Φωτεινή Κοντοπούλου – Νηπιαγωγός & Συγγραφέας
Υπάρχουν συναντήσεις που προγραμματίζονται.
Και υπάρχουν κι εκείνες που μοιάζουν να τις έχει σχεδιάσει η ίδια η ζωή.
Έρχονται αθόρυβα, μέσα από έναν κοινό δρόμο, μια κοινή αγάπη, ένα βιβλίο, μερικές σελίδες. Και κάποια στιγμή συνειδητοποιείς πως εκεί όπου νόμιζες ότι συναντήθηκαν απλώς δύο συγγραφικές διαδρομές, στην πραγματικότητα συναντήθηκαν δύο άνθρωποι.
Έτσι θα μπορούσα να αρχίσω να μιλώ για τη Μαρία Γ. Λουκάκη, τη δημιουργό που οι μικροί αναγνώστες γνωρίζουν και ως ΜαριΛού.
Μόνο που, για να μιλήσει κανείς για εκείνη, πρέπει πρώτα να μιλήσει για τη δύναμη της έμπνευσης.
Για εκείνη την ανεπαίσθητη στιγμή κατά την οποία η ζωή παύει να είναι απλώς καθημερινότητα και μετατρέπεται σε υλικό δημιουργίας.
Μια εικόνα στον δρόμο.
Μια μυρωδιά.
Μια παιδική φωνή.
Ένα συναίσθημα.
Ένα βλέμμα.
Μια απώλεια.
Και ξαφνικά το λευκό χαρτί δεν είναι πια λευκό.
Γεμίζει λέξεις.
Όταν η συγγραφή γίνεται τρόπος ζωής
Για κάποιους ανθρώπους η συγγραφή είναι μια δραστηριότητα. Για άλλους είναι σχεδόν μια δεύτερη φύση.
Είναι ένα ένδυμα που το φοράς καθημερινά και αλλάζει μαζί σου. Άλλοτε γεμίζει ανοιξιάτικα άνθη και φως, άλλοτε βροχή και ξερόφυλλα. Άλλοτε θάλασσα, άμμο και αρμυρίκια κι άλλοτε τους πιο σιωπηλούς χειμώνες της ανθρώπινης ψυχής.
Κάπως έτσι μοιάζει να βιώνει τη γραφή και η Μαρία Γ. Λουκάκη.
Η σχέση της με τις λέξεις ξεκίνησε από νωρίς. Η ανάγκη να εκφράσει όσα συνέβαιναν μέσα της την οδήγησε αρχικά στο προσωπικό της ημερολόγιο. Έναν μικρό, ιδιωτικό κόσμο, τόσο δικό της ώστε είχε επινοήσει ακόμη και ένα κωδικοποιημένο αλφάβητο για να προστατεύει τα μυστικά των σελίδων του.
Αργότερα, στα σχολικά χρόνια, ήρθε η αγάπη για την έκθεση.
Ένας τίτλος ήταν αρκετός.
Από εκεί μπορούσε να ξεκινήσει ένα ολόκληρο ταξίδι σκέψεων, εικόνων και συναισθημάτων. Και ίσως αυτή να υπήρξε μία από τις πρώτες ενδείξεις πως η σχέση της με τον λόγο δεν θα ήταν παροδική.
Μεγαλώνοντας, η ζωή έγινε το μεγάλο της εργαστήριο.
Οι ιστορίες της μπορούν να ξεκινήσουν από το πιο μικρό ερέθισμα: από μια εικόνα που στάθηκε λίγο περισσότερο στο βλέμμα της, από ένα άρωμα, μια ανθρώπινη συμπεριφορά, ένα πραγματικό περιστατικό ή ένα συναίσθημα που άφησε βαθύ ίχνος.
Αυτή είναι η «μαγιά» της.
Και ίσως γι’ αυτό οι ήρωές της κουβαλούν κάτι αληθινό.
Πίσω από τη μυθοπλασία υπάρχουν χαρακτηριστικά ανθρώπων, κομμάτια εμπειριών, βιωμένες στιγμές. Υπάρχει ένας ανθρώπινος πυρήνας που κάνει την ιστορία να μοιάζει οικεία ακόμη κι όταν τη συναντάς για πρώτη φορά.
Οι άνθρωποι που αφήνουν αποτύπωμα στις λέξεις μας
Σημαντική θέση στη συγγραφική της πορεία κατέχουν οι γονείς της.
Η μητέρα της ήταν εκείνη που της άνοιξε έναν πρώτο δρόμο προς την ποίηση και τη μαγεία της ρίμας.
Στα 24 της χρόνια και έχοντας ήδη αναζητήσει τον δικό της δρόμο μέσα από τη μελέτη της ποίησης, η Μαρία προχώρησε στην πρώτη ποιητική συλλογή της, τις «Ευαισθησίες Ψυχής», σε αυτοέκδοση.
Ποιήματά της μελοποιήθηκαν από τον αείμνηστο μουσικό και μουσικολόγο Ιωσήφ Μπενάκη, ενώ έργα της, βραβευμένα και ανέκδοτα, βρήκαν τη θέση τους και σε συλλογικές εκδόσεις.
Όμως η ζωή δεν προσφέρει μόνο την έμπνευση της ομορφιάς.
Κάποιες φορές προσφέρει και την έμπνευση που γεννιέται μέσα από τη δοκιμασία.
Ο αιφνίδιος χαμός του πατέρα της σημάδεψε βαθιά τη Μαρία. Η γραφή, για ένα διάστημα, σιώπησε.
Υπάρχουν άλλωστε πόνοι που πρώτα πρέπει να βιωθούν και ύστερα —ίσως πολύ αργότερα— να βρουν λέξεις.
Οι λέξεις, όμως, έχουν μια παράξενη υπομονή.
Περιμένουν.
Και χρόνια αργότερα η προσωπική εμπειρία της απώλειας μετασχηματίστηκε σε ένα από τα δυσκολότερα και πιο προσωπικά συγγραφικά της εγχειρήματα: ένα βιβλίο αφιερωμένο στην Απώλεια, το οποίο βρίσκεται στο τελικό στάδιο της επιμέλειας.
Δεν πρόκειται απλώς για μια αφήγηση πόνου.
Πρόκειται για μια κατάθεση ψυχής.
Για την προσωπική διαδρομή ενός ανθρώπου που προσπάθησε να περπατήσει μέσα στην απουσία και, μέσα από τη γραφή, επιχειρεί τώρα να συναντήσει άλλους ανθρώπους που διανύουν τη δική τους δύσκολη διαδρομή.
Γιατί κάποιες φορές η λογοτεχνία δεν εξαφανίζει τον πόνο.
Τον κάνει, όμως, λιγότερο μοναχικό.
Η ΜαριΛού και ο κόσμος των παιδιών
Υπάρχει, όμως, και μια άλλη πλευρά της δημιουργού.
Φωτεινή, παιχνιδιάρικη, γεμάτη παιδική φαντασία.
Η αγάπη της για τα παιδιά την οδήγησε στη δημιουργία παιδικών βιβλίων δραστηριοτήτων, που διαθέτει μέσω Amazon και Lulu, αλλά και στη συγγραφή των παραμυθιών «Μια φρουτιέρα ζαβολιές», από τις Εκδόσεις Φυλάτος, και «Ποτ, μια ιστορία αγάπης για μικρούς και μεγάλους», από τις Εκδόσεις Bookstars.
Τα αποκαλεί «τα δύο μικρά της καμάρια».
Και η σχέση μαζί τους δεν σταματά με την έκδοσή τους.
Μέσα από δράσεις φιλαναγνωσίας επισκέπτεται δημόσια σχολεία, συναντά παιδιά, παρουσιάζει τις ιστορίες της και βλέπει τις λέξεις της να αποκτούν εκείνη τη μοναδική ζωή που αποκτά ένα παιδικό βιβλίο όταν φτάσει στα χέρια ενός παιδιού.
Για έναν συγγραφέα, ίσως αυτή να είναι η πιο αληθινή ανταμοιβή.
Και ύστερα ήρθε το θέατρο…
Η δημιουργική της ανησυχία δεν θα μπορούσε να περιοριστεί μόνο στο βιβλίο.
Το θέατρο έγινε ένας ακόμη τόπος έκφρασης.
Η Μαρία έχει ολοκληρώσει τρία θεατρικά έργα, καθένα με τη δική του ταυτότητα.
Το μονόπρακτο θεατρικό δράμα «Θεάρεστο όχι – Denial» απέσπασε το Β΄ Βραβείο στην κατηγορία του σε λογοτεχνικό διαγωνισμό στην Πάφο, που διοργανώθηκε από το Πετρίδειο Ίδρυμα και τις Εκδόσεις Ζωή και Τέχνη.
Ακολούθησαν τα «Ταξίδια», μια μαύρη κωμωδία που συμμετείχε στον διαγωνισμό πρωτότυπου θεατρικού έργου της Περιφέρειας Αττικής και του περιοδικού Αθηνόραμα, και το «Cut», μια κωμωδία υποψήφια για τα Κρατικά Βραβεία του 2024.
Το όνειρο τώρα είναι ξεκάθαρο:
οι ήρωες να εγκαταλείψουν κάποτε τις σελίδες.
Να αποκτήσουν σώμα, φωνή και κίνηση.
Να ανάψουν τα φώτα μιας θεατρικής σκηνής και οι λέξεις να γίνουν παράσταση.
Εύχομαι αυτό το όνειρο να μην αργήσει να συναντήσει την πραγματικότητά του.
Όταν ένα βιβλίο φέρνει κοντά δύο ανθρώπους
Και κάπου εδώ θα μπορούσε να τελειώσει ένα κείμενο για τη συγγραφέα Μαρία Γ. Λουκάκη.
Για μένα, όμως, δεν μπορεί να τελειώσει εδώ.
Γιατί υπάρχει και μια άλλη ιστορία.
Μικρότερη ίσως σε έκταση, αλλά πολύ μεγάλη σε σημασία.
Η ιστορία μιας φιλίας.
Με τη Μαρία βρεθήκαμε κάποτε κάτω από την ίδια εκδοτική στέγη, συμμετέχοντας σε ένα κοινό συλλογικό έργο.
Στην αρχή μάς ένωναν οι σελίδες.
Τα κείμενα.
Η κοινή ανάγκη για δημιουργία.
Εκεί όπου καθένας καταθέτει ένα μικρό κομμάτι της σκέψης και της ψυχής του και όλα αυτά τα διαφορετικά κομμάτια ενώνονται για να δημιουργήσουν ένα βιβλίο.
Όμως η λογοτεχνία έχει μια δύναμη που συχνά ξεχνάμε.
Δεν ενώνει μόνο λέξεις. Ενώνει ανθρώπους.
Και έτσι, κάπου ανάμεσα στις σελίδες ενός συλλογικού έργου, δύο συγγραφικές πορείες συναντήθηκαν.
Η γνωριμία έγινε επικοινωνία.
Η επικοινωνία έγινε εκτίμηση.
Και η εκτίμηση, με τον χρόνο, έγινε φιλία.
Μια φιλία που μου θύμισε κάτι πολύ ουσιαστικό: πως πίσω από κάθε βιβλίο υπάρχει πάντοτε ένας άνθρωπος.
Και μερικές φορές, όταν κλείσεις το βιβλίο, αυτός ο άνθρωπος παραμένει.
Η μεγάλη δύναμη της φιλίας
Ζούμε σε μια εποχή γρήγορη. Οι άνθρωποι συναντιούνται εύκολα, αλλά δεν είναι πάντοτε εύκολο να συναντηθούν ουσιαστικά.
Η αληθινή φιλία, όμως, δεν χρειάζεται θόρυβο.
Χρειάζεται χώρο.
Χρειάζεται αλήθεια.
Χρειάζεται σεβασμό, εμπιστοσύνη και εκείνη τη σπάνια δυνατότητα να χαίρεσαι με τη χαρά του άλλου και να στέκεσαι δίπλα του στις δυσκολότερες στιγμές.
Ίσως γι’ αυτό θεωρώ τόσο όμορφο το γεγονός πως μια κοινή συγγραφική παρουσία σε έναν συλλογικό τόμο μπόρεσε να δημιουργήσει κάτι που ξεπέρασε το ίδιο το βιβλίο.
Οι σελίδες έκλεισαν.
Η σχέση, όμως, συνέχισε να γράφεται.
Και τελικά ίσως αυτή να είναι μία από τις πιο συγκινητικές μορφές δημιουργίας: να ξεκινάς γράφοντας μια ιστορία και, χωρίς να το γνωρίζεις, να αρχίζεις ταυτόχρονα να γράφεις ένα μικρό κεφάλαιο και στη ζωή ενός άλλου ανθρώπου.
Η Μαρία Γ. Λουκάκη έχει ακόμη πολλές ιστορίες να αφηγηθεί.
Εύχομαι να συνεχίσει να γράφει με την ίδια ανάγκη που την οδήγησε κάποτε στο πρώτο της ημερολόγιο. Να δει τα θεατρικά της έργα πάνω στη σκηνή. Να συναντήσει μικρούς και μεγάλους αναγνώστες. Να μετατρέπει όσα βλέπει, αισθάνεται και βιώνει σε ιστορίες που έχουν κάτι να αφήσουν πίσω τους.
Και προσωπικά χαίρομαι που, ανάμεσα σε όλες αυτές τις ιστορίες, υπάρχει και μία που δεν γράφτηκε σε χαρτί.
Η δική μας γνωριμία.
Γιατί μερικές από τις σημαντικότερες ιστορίες δεν εκδίδονται ποτέ.
Δεν έχουν ISBN.
Δεν τοποθετούνται σε βιβλιοθήκες.
Δεν έχουν πρώτη και τελευταία σελίδα.
Γράφονται αθόρυβα μέσα στον χρόνο και ονομάζονται φιλία.
Και αν τα βιβλία έχουν τη δύναμη να ταξιδεύουν από άνθρωπο σε άνθρωπο, η φιλία έχει μια ακόμη μεγαλύτερη δύναμη:
να κάνει δύο διαφορετικές διαδρομές να συναντηθούν και, για ένα κομμάτι της ζωής, να συνεχίσουν μαζί.
Φωτεινή Κοντοπούλου
Νηπιαγωγός – Συγγραφέας
