Αυτό το καλοκαίρι μέχρι 4.000 πρόσφυγες προσπάθησαν να φθάσουν στην ΕΕ μέσω της Βοσνίας. Οι περισσότεροι από αυτούς βρίσκονται ακόμα στη χώρα και πιθανότατα να περάσουν τον κρύο χειμώνα σε σκηνές.Άνθρωποι από το Αφγανιστάν, το Πακιστάν και τη Μέση Ανατολή έχουν βρει εδώ και μήνες καταφύγιο στον προσφυγικό καταυλισμό της Βέλικα Κλαντούσα στη Βοσνία – Ερζεγοβίνη. Ο λόγος είναι ότι η περιοχή συνορεύει με τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ. Μόλις δυο χιλιόμετρα είναι η απόσταση που πρέπει να διανύσει κανείς.
Κάθε μέρα καταφθάνουν άνθρωποι επιχειρώντας να μπουν σε έδαφος της ΕΕ. Ο απώτερος στόχος τους είναι η δυτική Ευρώπη, η Σλοβενία και κυρίως η Ιταλία. Μια φορά την ημέρα τουλάχιστον η Άζρα Μοράλιτς και η ομάδα της από τη μη κυβερνητική οργάνωση «Εμμαούς» επισκέπτονται τους πρόσφυγες. Σε συνεργασία με τους Γιατρούς χωρίς Σύνορα η οργάνωση μοιράζει φαγητό και αναλαμβάνει κυρίως την ιατρική φροντίδα. «Δεν μπορούν οι άνθρωποι να ξεχειμωνιάσουν σε αυτές τις σκηνές. Δεν είναι κατάλληλες» λέει μια βοηθός.
Ο νέος βαλκανικός δρόμος μέσω Βοσνίας Ερζεγοβίνης
Και ο χειμώνας εδώ είναι βαρύς. Το Εθνικό Πάρκο που βρίσκεται κοντά στον καταυλισμό είναι γνωστό για το χιόνι. Αυτή την περίοδο 150 άνθρωποι έχουν κατασκηνώσει στην περιοχή, ανάμεσά τους και δέκα οικογένειες με παιδιά. «Είμαστε άνθρωποι» αναγράφεται σε μια επιγραφή και πίσω από αυτή βρίσκονται μια σειρά από κινητές τουαλέτες. Ο καταυλισμός αποτελείται όχι μόνο από σκηνές αλλά και από ένα παλιό ξενοδοχείο σοσιαλιστικής αρχιτεκτονικής, το οποίο ενοικίασε μια οργάνωση που ανήκει στα Ηνωμένα Έθνη. Και παρόλο που οι συνθήκες κάθε άλλο παρά καλές είναι, για κάποιους είναι η καλύτερη λύση μια και έχουν τη δυνατότητα να κινούνται ελεύθερα.
Πολλοί από τους πρόσφυγες βρίσκονται μήνες, ακόμα και χρόνια, καθ’ οδόν. Από την άνοιξη οι ευρωπαϊκές αρχές ασφαλείας διαπίστωσαν πως έχει ανοίξει ένας νέος δρόμος προς την Ευρώπη μέσω των Βαλκανίων. Διακινητές από την Τουρκία και την Ελλάδα έχουν ανακαλύψει έναν καινούργιο δρόμο προς την Ευρώπη, ο οποίος περνάει μέσα από τη Βοσνία Ερζεγοβίνη. Ο νέος βαλκανικός δρόμος ξεκινάει από την Αλβανία, συνεχίζει στο Μαυροβούνιο και από εκεί μέσα από τα άγρια βουνά στη Βοσνία Ερζεγοβίνη.
Οι μη κυβερνητικές οργανώσεις έχουν ήδη αρχίσει να προμηθεύουν τους πρόσφυγες με τα απαραίτητα πριν μπει ο χειμώνας. Η ΕΕ μέσω της υπηρεσίας ECHO έδωσε ήδη 1,2 εκατομμύρια ευρώ. Το ποσό αυτό αυξήθηκε εν τω μεταξύ και έχει φθάσει τα 7,2 εκατομμύρια ευρώ και έχει διοχετευθεί σε διάφορες οργανώσεις των ΗΕ. Η ΕΕ προσπαθεί να βοηθήσει μέσω του δικτύου που είχε στήσει από τον πόλεμο στην δεκαετία του 1990. Ωστόσο η Βοσνία Ερζεγοβίνη εξακολουθεί να παραμένει μια φτωχή χώρα με περιορισμένες υποδομές και βαθιά διχασμένη εθνικά και πολιτικά, ακόμα και 23 χρόνια μετά το τέλος του πολέμου.
Ο χειμώνας όμως βρίσκεται προ των πυλών και οι πρόσφυγες χρειάζονται άμεσα βοήθεια.
Φρανκ Χόφμαν / Μαρία Ρηγούτσου
