Σλοβενία: 30 χρόνια από τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας

Όταν η γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Σλοβενίας διακήρυξε την ανεξαρτησία της στις 25/6/1991, επικρατούσε ενθουσιασμός – αυτό ήταν όμως το προοίμιο μίας καταστροφής.Τον Ιούνιο του 1991 ο πόλεμος επέστρεψε στην Ευρώπη για πρώτη φορά μετά την λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου το 1945. Γιουγκοσλαβικά τανκς στράφηκαν εναντίον όσων θεωρούνταν «αποστάτες» στη Σλοβενία. Και αυτή ήταν μόνο το προοίμιο της πραγματικής καταστροφής που θα ερχόταν με τις πολλαπλές συρράξεις στο έδαφος της πρώην Γιουγκοσλαβίας.

Όταν οι Γιουγκοσλαβικές Δημοκρατίες της Σλοβενίας και της Κροατίας διακήρυξαν την ανεξαρτησία τους, σαν σήμερα, στις 25 Ιουνίου 1991, ο λαός ενθουσιάστηκε. Η ατέρμονη σύγκρουση για μια πραγματική μεταρρύθμιση της σοσιαλιστικής Γιουγκοσλαβίας, η διαρκής αίσθηση ότι η ηγεσία στη γιουγκοσλαβική και σερβική πρωτεύουσα, στο Βελιγράδι, παραβίαζε τα συμφωνηθέντα, εξαπατούσε και καταπίεζε, όλα αυτά έδειχναν να έχουν τελειώσει. Η Σλοβενία ​​έδειχνε υπερήφανη που πέτυχε την ανεξαρτησία της ειρηνικά και δημοκρατικά. Αλλά αυτή δεν έγινε αποδεκτή από το Βελιγράδι.

Ο πρόεδρος της Σερβίας, Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, ήταν από καιρό εκείνος που λάμβανε τις αποφάσεις σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Ακολουθώντας τον δικό του τρόπο, τα τανκς του ισχυρού Γιουγκοσλαβικού Λαϊκού Στρατού (JNA) κατέλαβαν στρατηγικά σημεία στη Σλοβενία. Η αρχική ευφορία των Σλοβένων έδωσε στη θέση της στο σοκ. Αλλά αυτό δεν οδήγησε σε παράλυση: «Το αρχικό κύμα υπερηφάνειας γρήγορα μετατράπηκε σε οργή», θυμάται ο τότε σλοβένος πρόεδρος Μίλαν Κούτσαν σε συνέντευξή του στο γερμανικό πρακτορείο Τύπου στη Λιουμπλιάνα. «Αυτή η οργή εδραίωσε την αποφασιστικότητα, ώστε να οργανωθεί η αντίσταση».

Ο Κούτσαν, σήμερα 80 ετών, είναι ο τελευταίος επιζών εκ των πρώην προέδρων των επιμέρους γιουγκοσλαβικών δημοκρατιών που έπαιξαν έναν κομβικό ρόλο στις δραματικές εξελίξεις της εποχής εκείνης. «Ήμασταν έκπληκτοι πόσο γρήγορα συνέβησαν όλα. Αλλά δεν ήμασταν και εντελώς απροετοίμαστοι», προσθέτει. Ως μέλος που έφτασε να γίνει αρχηγός του κόμματος στη Σλοβενία, υποστήριζε τέλη της δεκαετίας του ’80 τα αιτήματα της σλοβενικής αντιπολίτευσης για μια δημοκρατική μεταρρύθμιση του σοσιαλιστικού συστήματος. Ταυτόχρονα, σημειώνει πως γνώριζε τη λογική των Κομμουνιστών στο Βελιγράδι και την νοοτροπία τους σε ζητήματα εξουσίας.

Ο απολογισμός του πολέμου

Τελικά, ο πόλεμος της Σλοβενίας εξελίχθηκε σχετικά ομαλά. Οι απώλειες για τον Γιουγκοσλαβικό Λαϊκό Στρατό ήταν 44 νεκροί, ενώ από σλοβενικής πλευράς, 18 νεκροί. Επιπλέον, 12 ξένοι – συμπεριλαμβανομένων και δυο Αυστριακών δημοσιογράφοι – έχασαν τη ζωή τους. Το τέλος του πολέμου μετά από δέκα ημέρες επέφερε τελικά η διπλωματική παρέμβαση της τότε Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ΕΚ).

Στις 7 Ιουλίου υπογράφηκε στο κροατικό νησί Μπριόνι συμφωνία για ανακωχή και η τρίμηνη αναστολή της ανεξαρτησίας της Σλοβενίας, ενώ τέλος του Οκτωβρίου εγκατέλειψαν τη χώρα και οι τελευταίοι στρατιώτες του Γιουγκοσλαβικού Στρατού.

Γκρέγκορ Μάγερ (dpa)

Επιμέλεια: Χρύσα Βαχτσεβάνου

Μάρτιος 2025

Σχετικά άρθρα

H σκιά μιας «νέας Γιάλτας» πάνω από την Ευρώπη

Η συνάντηση Βλάντιμιρ Πούτιν, Ντόναλντ Τραμπ και Σι Τζινπίνγκ στην Κίνα αναζωπυρώνει φόβους για μια «νέα Γιάλτα» χωρίς τη συμμετοχή της Ευρώπης.Ο Βλάντιμιρ Πούτιν...

Αθήνα και Λευκωσία συντονίζονται για καλώδιο και Κυπριακό

Χριστοδουλίδης και Μητσοτάκης επιβεβαίωσαν την πρόοδο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου και συντόνισαν τις κινήσεις τους για το Κυπριακό.Aνταπόκριση από τη Λευκωσία Το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης...

«Πρόθυμοι», ΗΠΑ και Ζελένσκι αύριο στο Βερολίνο

Οι Αμερικανοί απεσταλμένοι συναντούν στο Βερολίνο τον Ζελένσκι και τους Ευρωπαίους της «Συμμαχίας των Προθύμων», ενώ ο Τραμπ συνομιλεί με Πούτιν και Σι για...

Τουρκία: Θύελλα αντιδράσεων μετά την έφοδο στο Sözcü TV

Σφοδρές είναι οι αντιδράσεις στη χώρα μετά την αστυνομική έφοδο χθες το πρωί στον αντιπολιτευόμενο τηλεοπτικό σταθμό Σοζτζού TV και τον διορισμό διαχειριστή.Ανταπόκριση από...

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ