Εν μέσω του συνεχιζόμενου πολέμου στην Ουκρανία, η Ευρώπη προετοιμάζεται για κάθε πιθανό σενάριο. Στο πλαίσιο αυτό, η Κομισιόν παρουσίασε σήμερα σχέδιο για νέα «στρατιωτική Σένγκεν», που θα επιτρέψει τη διευκόλυνση της στρατιωτικής κινητικότητας στο «μπλοκ».
Τα κράτη-μέλη θα μπορούν σε μόλις τρεις ημέρες εν καιρώ ειρήνης και σε έξι ώρες σε περιόδους έκτακτων αναγκών να επιτρέψουν σε ευρωπαϊκά στρατιωτικά στρατεύματα να διασχίσουν τα σύνορά τους. «Σήμερα, για να μετακινήσουμε στρατιωτικό εξοπλισμό και στρατεύματα από, ας πούμε, δυτικά προς ανατολικά χρειάζονται μήνες» τόνισε ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού Απόστολος Τζιτζικώστας. «Δεν μπορείς να υπερασπιστείς μια ήπειρο αν δεν μπορείς να τη διασχίσεις» τόνισε, προσθέτοντας ότι «γι΄ αυτό δημιουργούμε τη στρατιωτική Σένγκεν».
Εκ των βασικών μέτρων που προτείνονται είναι η ταχεία διευκόλυνση των αδειών για τη διασυνοριακή στρατιωτική ικανότητα. Σήμερα, οι κανόνες στα 27 κράτη-μέλη δεν είναι εναρμονισμένοι, ενώ χρειάζονται εβδομάδες για να απαντηθεί το αίτημα μιας χώρας για μεταφορά στρατευμάτων ή και εξοπλισμού στο έδαφος άλλης.
Το 2022, λίγο μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η Γαλλία δεν μπορούσε να μεταφέρει στη Ρουμανία τανκ Leclerc και χρειάστηκαν εβδομάδες, αντί για ημέρες, αφού τα γερμανικά τελωνεία απέρριψαν έκδοση σχετικής άδειας, επειδή ήταν πολύ βαριά για να μεταφερθούν μέσω των οδικών αξόνων της Γερμανίας. Μεταφέρθηκαν τελικά μετά από εβδομάδες από το λιμάνι της Μασσαλίας στο αντίστοιχο της Αλεξανδρούπολης και, εν συνεχεία, μέσω σιδηροδρόμου στη Ρουμανία.
Προτεραιότητα στη χρηματοδότηση έργων υποδομής
Θα δοθεί, παράλληλα, προτεραιότητα στη χρηματοδότηση 500 συνολικά έργων υποδομής για τη βελτίωση συμφωνημένων στρατιωτικών διαδρόμων, που δεν μπορούν να αποκαλυφθούν. Στόχος είναι η αναβάθμιση δρόμων, σιδηροδρομικών γραμμών, λιμένων, αεροδρομίων και γεφυρών, ώστε να αντέχουν το βάρος και μέγεθος των στρατιωτικών εξοπλισμών.
Απαιτούνται, ωστόσο, συνολικά 100 δις ευρώ, ενώ στον επόμενο επταετή προϋπολογισμό έχουν προβλεφθεί μόλις 17 δις ευρώ για τη στρατιωτική κινητικότητα. Οι συζητήσεις με τα κράτη-μέλη θα ξεκινήσουν τον Δεκέμβριο, καθώς «οι απειλές είναι γνωστές και η Ευρώπη δεν έχει χρόνο για χάσιμο» τόνισε ο αρμόδιος Επίτροπος.
Συνέχεια διαπραγματεύσεων για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας
Στο μεταξύ, σαφές νομικό πλαίσιο σχετικά με τη χρήση των ρωσικών «παγωμένων» περιουσιακών στοιχείων ως μια εκ των τριών επιλογών χρηματοδότησης της Ουκρανίας για την επόμενη διετία ζητούν αρκετά κράτη-μέλη, ανάμεσά τους και η Ελλάδα. Για το λεγόμενο «δάνειο επανορθώσεων» ύψους 140 δις ευρώ προς το Κίεβο, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν πρότεινε μέσω επιστολής της στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις είτε διμερείς συνεισφορές ή έκδοση κοινού χρέους, που απορρίπτονται από την πλειοψηφία. Το θέμα αναμένεται να συζητηθεί αύριο από τους υπουργούς Εξωτερικών της ΕΕ.
