Την πρωτοβουλία απέρριψαν και τα μεγάλα αστικά κέντρα της Ελβετίας. Αξιομνημόνευτο και αυτό, καθώς εκεί απέβλεπαν οι εμπνευστές του δημοψηφίσματος όταν ισχυρίζονταν πως η αλόγιστη αύξηση του πληθυσμού προκαλεί συνεχείς ανατιμήσεις στα ενοίκια, αλλά και υπερβολική δόμηση, ιδιαίτερα στις μεγάλες πόλεις.
«Βιωσιμότητα» ή ξενοφοβία;
Το εθνολαϊκιστικό Ελβετικό Λαϊκό Κόμμα (SVP), η ισχυρότερη πολιτική δύναμη της χώρας, ήταν ο κύριος υποστηρικτής του δημοψηφίσματος, προβάλλοντας ως κύριο επιχείρημα τη «βιωσιμότητα». Με άλλα λόγια, το SVP μάλλον διαστρέβλωνε για δικούς του ψηφοθηρικούς λόγους την αυτονόητη αφετηρία της οικονομικής επιστήμης: ότι οι πόροι μας είναι περιορισμένοι και οι ανάγκες μας εν δυνάμει απεριόριστες, κατά συνέπεια θα πρέπει να κινηθούμε αναλόγως.
Οι αντίπαλοι της πρωτοβουλίας έλεγαν εξαρχής ότι τα περί βιωσιμότητας είναι προσχηματικά και ότι το μόνο που επιδιώκεται είναι ο δραστικός περιορισμός των αλλοδαπών στην Ελβετία. Κάτι που όχι μόνο δεν ωφελεί την οικονομία της χώρας, αλλά αντιθέτως προκαλεί σοβαρό πλήγμα- από τη στιγμή μάλιστα που υπάρχουν πολλές θέσεις εργασίας, για τις οποίες οι ίδιοι οι Ελβετοί είτε δεν ενδιαφέρονται, είτε δεν επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες.
Τόσο προφανές είναι αυτό, ώστε πολλοί και ισχυροί παράγοντες του επιχειρηματικού κόσμου εκφράζουν ανοιχτά την αντίθεσή τους στην πρωτοβουλία του SVP, παρότι το συγκεκριμένο κόμμα διατηρεί κατά τεκμήριο εξαιρετικές σχέσεις με το «επιχειρείν».
Αγωνία στις Βρυξέλλες
Μία ιδιαίτερη πτυχή – και αυτός είναι ο λόγος που οι Βρυξέλλες, αλλά και το Βερολίνο παρακολουθούν με αγωνία την υπόθεση – αφορά τους εργαζόμενους που προέρχονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Από το 2002, όταν η κυβέρνηση της Βέρνης άνοιξε με λελογισμένο τρόπο την αγορά εργασίας με βάση μία σειρά συμφωνιών σύνδεσης με την ΕΕ, ο πληθυσμός της Ελβετίας έχει αυξηθεί κατά 1,7 εκατομμύρια. Οι περισσότεροι αλλοδαποί που διαμένουν σήμερα στη χώρα είναι Ιταλοί, Γερμανοί, Γάλλοι και Πορτογάλοι.
Κορυφαίος μεταναστευτικός προορισμός παραμένει η γειτονική Ελβετία, εδώ και χρόνια, για τους Γερμανούς. Πρόκειται κυρίως για εργαζόμενους υψηλής εξειδίκευσης, που αναζητούν καλύτερους μισθούς. Στο ιδανικό σενάριο μάλιστα παραμένουν μόνιμοι κάτοικοι Γερμανίας και διασχίζουν καθημερινά τα σύνορα για τη δουλειά τους στην Ελβετία, με αποτέλεσμα να εισπράττουν ελβετικούς μισθούς, χωρίς όμως να πληρώνουν ελβετικά ενοίκια.
Αν κέρδιζε το «ΝΑΙ» στο δημοψήφισμα της Κυριακής, πολύ σύντομα θα ανατρεπόταν το σύνολο των συμφωνιών που διέπουν τις σχέσεις της ΕΕ με την κυβέρνηση της Βέρνης, με απρόβλεπτες συνέπειες για τους Ευρωπαίους που ζουν και εργάζονται σήμερα στην Ελβετία. Σημειωτέον, πάντως, ότι το 2020 οι Ελβετοί, σε άλλο δημοψήφισμα, είχαν απορρίψει την πρόταση για περιορισμό της μετανάστευσης από την ΕΕ και μάλιστα με το εντυπωσιακό ποσοστό 61,7%.
