Πολωνικό δικαστήριο απέρριψε την αγωγή πολίτη εναντίον της δημόσιας τηλεόρασης την οποία κατηγορεί για προσβολή της αξιοπρέπειάς του. Η υπόθεση πυροδοτεί τη συζήτηση στην Πολωνία περί προπαγάνδας στα ΜΜΕ.Όλο και πιο έντονη γίνεται τις τελευταίες εβδομάδες η συζήτηση για την ενημέρωση που παρέχουν τα δημόσια ΜΜΕ στην Πολωνία. Μετά από τη δολοφονική επίθεση κατά του δημάρχου του Γκντανσκ, Πάβελ Αντάμοβιτς, η κοινή γνώμη συζητά κατά πόσο η μεροληπτική και επιλεκτική κάλυψη των γεγονότων στη χώρα όπλισε το χέρι του δολοφόνου, ο οποίος δήλωσε ότι με την πράξη του θέλησε να εκδικηθεί την αντιπολίτευση. Πολλοί θεωρούν ότι το κανάλι της δημόσιας τηλεόρασης TVP φέρει ευθύνες γι’ αυτό το έγκλημα, λόγω της μεροληπτικής κάλυψης υπέρ της κυβέρνησης και των συνεχών βολών κατά της αντιπολίτευσης. Από τότε που δολοφονήθηκε ο δήμαρχος της πόλης, δεκάδες διαδηλωτές συγκεντρώνονται καθημερινά μπροστά από το κτίριο του TVP.

Ο επιχειρηματίας και νομικός Βάλντεμαρ Σαντόβσκι κατέθεσε αγωγή κατά της δημόσιας τηλεόρασης TVP, με την αιτιολογία ότι το ειδησεογραφικό πρόγραμμα του καναλιού παραποιεί πληροφορίες, προσβάλλοντας με αυτό τον τρόπο την αξιοπρέπειά του. Το δικαστήριο της Βαρσοβίας απέρριψε την αγωγή, επιχειρηματολογώντας ότι η αξιοπρέπεια του ενάγοντος δεν προσβλήθηκε αφού ο ίδιος δεν εμφανιζόταν στις εκπομπές του καναλιού. Ο Σαντόβσκι από την πλευρά του εκτιμά ότι τα ρεπορτάζ του καναλιού χειραγωγούν τους θεατές και προσβάλουν κατ’ επέκταση την αξιοπρέπειά τους.

Πώς λειτουργούν τα δημόσια πολωνικά ΜΜΕ

Είναι γνωστό ότι η πολωνική κυβέρνηση επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο τα δημόσια ΜΜΕ καλύπτουν τα τεκταινόμενα στη χώρα. Ανέκαθεν ήταν έτσι. Ωστόσο παλαιότερα τηρούνταν τουλάχιστον ορισμένες ισορροπίες. Μέχρι το 2015 τα μέλη του Συμβουλίου της Εθνικής Ραδιοτηλεόρασης εκλέγονταν από τον πρόεδρο της χώρας και το Κοινοβούλιο. Με τη σειρά του το Συμβούλιο όριζε τα ανώτερα στελέχη των δημόσιων ΜΜΕ, μεταξύ αυτών και του TVP.

Ωστόσο, τον Δεκέμβρη του 2015 το κυβερνών κόμμα PiS πέρασε ένα νέο νόμο για τα ΜΜΕ, σύμφωνα με τον οποίο ο υπουργός Δημόσιας Περιουσίας αποφασίζει για τα ανώτερα στελέχη . Πράγματι από τον Ιανουάριο του 2016 επικεφαλής του TVP είναι πολιτικός της PiS.

Πάντως ο Σαντόβσκι επικαλείται έρευνα του Πανεπιστημίου SWPS το οποίο για μια εβδομάδα μελέτησε τις ειδήσεις των καναλιών TVP, TVN και Polsat και κατέληξε στο αποτέλεσμα ότι το TVP δεν πληροί τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, όπως είναι η αμεροληψία, η ανεξάρτητη κάλυψη και η υψηλή ποιότητα. «Έτσι γνώριζα ότι υπάρχουν αντικειμενικά τεκμήρια και πως δεν είναι απλά η προσωπική μου αίσθηση» αναφέρει χαρακτηριστικά.

Προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων

«Η απόφαση του δικαστηρίου δεν με εκπλήσσει», δηλώνει η Γιολάντα Χάνζαρτς, διευθύντρια του Κέντρου Παρακολούθησης της Ελευθεροτυπίας. Είτε μας αρέσει, είτε όχι, τονίζει χαρακτηριστικά, αυτή είναι η μόνη δυνατή απόφαση που θα μπορούσε να πάρει το δικαστήριο αφού «σε καμία εκπομπή δεν υπήρξε προσωπική επίθεση στον Βάλντεμαρ Σαντόβσκι». Αξίζει ωστόσο να σημειωθεί ότι το Κέντρο Παρακολούθησης της Ελευθεροτυπίας είναι μέρος του φιλοκυβερνητικού Δημοσιογραφικού Συνδέσμου SDP.

Πάντως ο Βάλντεμαρ Σαντόβσκι δεν το βάζει κάτω. Ο πολωνός νομικός αναμένεται να ασκήσει έφεση και σε περίπτωση που αυτή δεν καρποφορήσει είναι αποφασισμένος να φτάσει μέχρι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Ολίβια Κόρτας

Επιμέλεια: Αλεξάνδρα Κοσμά