Ουίνστον Τσώρτσιλ, Άλαν Τούριν, Τζέιν Όστιν: ιστορικές βρετανικές προσωπικότητες που καθόρισαν όχι μόνο την ιστορία του Ηνωμένου Βασιλείου αλλά και τον ρου της ιστορίας. Ποιος ξέρει άλλωστε πως θα εξελισσόταν η ευρωπαϊκή ήπειρος αν ο μαθηματικός Άλαν Τούρινγκ δεν είχε καταφέρει να «σπάσει» τον γερμανικό μυστικό κώδικα επικοινωνίας επί Β’ Παγκοσμίου Πολέμου; Για αυτό και του δόθηκε ίσως, περίοπτα η θέση στο βρετανικό χαρτονόμισμα των 50 λιρών.
Όμως τώρα η Κεντρική Τράπεζα της Αγγλίας αποφάσισε να αλλάξει σελίδα καθώς μετά από έρευνα που διεξήχθη οι ιστορικές προσωπικότητες θεωρήθηκαν, μεταξύ πολλών άλλων, «αμφιλεγόμενες, διχαστικές και ιμπεριαλιστικές».
«Το αισθάνεσαι κάπως ιμπεριαλιστικό… ακόμα και ο Τούρινγκ (…) είναι στο πλαίσιο της νίκης του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Είναι κάπως boomer η αίσθηση των χαρτονομισμάτων: εμείς νικήσαμε τον Δεύτερο Παγκόσμιο και σώσαμε τον κόσμο». Είναι κάποιο από τα χαρακτηριστικά σχόλια των συμμετεχόντων.
Αναγκαία η αλλαγή ενάντια στους παραχαράκτες
Η εταιρεία Savanta ανέλαβε το συγκεκριμένο έργο, τον Οκτώβριο του 2025, με 44.000 συμμετέχοντες να διαλέγουν μεταξύ 6 κατηγοριών ποιο θα είναι το «θέμα» των νέων χαρτονομισμάτων. Έτσι, επικράτησε με 60% η απεικόνιση της φύσης, των ζώων από το φάσμα των θηλαστικών, των αμφιβίων, των εντόμων και άλλων. Δεύτερη στη λίστα της προτίμησης, ορίστηκε με 56% η αρχιτεκτονική και σημαντικά αξιοθέατα ενώ στην τρίτη θέση των επιλογών βρέθηκε η μνήμη ιστορικών προσώπων, με 38%.
Το συμπέρασμα της έρευνας ήταν ότι οι προσωπικότητες που βρίσκονται στα χαρτονομίσματα των 5, 10, 20 και 50 λιρών «είναι αμφιλεγόμενες και δεν αντιπροσωπεύουν την πολιτιστική και φυσική ποικιλομορφία του Ηνωμένου Βασιλείου».
Έτσι, από τις 3 Ιουνίου μέχρι και τις 3 Ιουλίου η Τράπεζα πραγματοποιεί δημόσια διαβούλευση για να επιλεχθούν κάποια από συνολικά 18 ζώα της φύσης που θα αντικαταστήσουν τις ιστορικές προσωπικότητες.
Ο διοικητής της τράπεζας, Άντριου Μπέιλι υποστήριξε ότι η αλλαγή είναι απαραίτητη ώστε να αντιμετωπίσει τους παραχαράκτες, οι οποίοι γίνονται όλο και πιο επιδέξιοι στις φιγούρες που βρίσκονται για περισσότερο από πέντε δεκαετίες μαζί με τους μονάρχες.
Η πολιτική ορθότητα σε μορφή σταυροφορίας;
Οι αντιδράσεις ήταν σχεδόν αναπόφευκτες και κάποιοι ζητούν ανατροπή της απόφασης. Ο Ρόμπερτ Τζένρικ του Reform UK δήλωσε ότι «η τράπεζα πρέπει να σταματήσει να σπαταλάει χρόνο και χρήματα σε αυτό» ενώ ο ηγέτης των Φιλελευθέρων σερ Εντ Ντείβι «δεν μπορεί να σκεφτεί χειρότερη στιγμή να γίνει η αλλαγή ενώ υπάρχει πόλεμος στην Ευρώπη».
Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι στην προσπάθεια της πολιτικής ορθότητας, θεωρήθηκε «επικίνδυνη» ακόμα και η απεικόνιση κάποιων σημαντικών αρχιτεκτονικών κτιρίων υπό τον φόβο σύνδεσής τους με την αποικιοκρατία και τη δουλεία.
Ακόμα και κάποιες εικόνες της φύσης θεωρήθηκαν υπερβολικά αμφιλεγόμενες. Για παράδειγμα, όπως γράφει η εφημερίδα Telegraph, η Τράπεζα δέχτηκε σύσταση να αποφύγει την απεικόνιση των λευκών επιβλητικών και απότομων βράχων του Ντόβερ καθώς «συνδέονται με τα βρετανικά σύνορα», με έναν συμμετέχοντα να υποστηρίζει ότι «μπορεί να θεωρηθεί ως πολιτική δήλωση, εν μέσω αυξημένων μεταναστευτικών ροών».
