Ανθρώπινα δικαιώματα, κράτος δικαίου και λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών είναι τα κρίσιμα ζητήματα που θα καθορίσουν την πορεία της ενταξιακής διαδικασίας για τη χώρα.Ανταπόκριση από τις Βρυξέλλες
Σχεδόν μια δεκαετία χρειάστηκε η Αλβανία για να ξεκινήσει τις διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση για τα πρώτα θεμελιώδη κεφάλαια της ενταξιακής της πορείας. Η σημερινή δεύτερη διακυβερνητική διάσκεψη μεταξύ Τιράνων και Ε.Ε στο Λουξεμβούργο αποτελεί παράλληλα «ορόσημο» για την διεύρυνση και την υπόσχεση, που έχει δώσει το «μπλοκ» στις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων από το 2023 με την λεγόμενη «Ατζέντα της Θεσσαλονίκης».
Η Αλβανία έγινε επισήμως υποψήφιο κράτος μέλος το 2014. Σήμερα καλείται να προχωρήσει σε σημαντικές μεταρρυθμίσεις, που αφορούν ανθρώπινα δικαιώματα, το κράτος δικαίου και την λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών. Οι συζητήσεις για τα κρίσιμα αυτά ζητήματα πρόκειται να συνεχιστούν έως το τέλος των ενταξιακών διαπραγματεύσεων – η πρόοδος της εφαρμογής τους θα καθορίσει και την πορεία της ενταξιακής της διαδικασίας.
Ράμα: Δεν υπάρχει Σχέδιο Β για την Αλβανία, παρά μόνο πλήρης ένταξη
Για «ιστορικό ορόσημο» για την επανένωση ολόκληρης της Ευρώπης έκανε λόγο ο Έντι Ράμα στη σχετική συνέντευξη Τύπου μετά την ολοκλήρωση της διακυβερνητικής διάσκεψης, διαβεβαιώνοντας ότι δεν υπάρχει σχέδιο Β για την Αλβανία, παρά μόνο η πλήρης ένταξή της στην Ε.Ε. «Δεν αποτελεί φιλοευρωπαϊκή ρητορική, για εμάς είναι ζήτημα ζωής και θανάτου για τις επόμενες γενιές», είπε, για να προσθέσει τη δέσμευσή του να προχωρήσουν οι μεταρρυθμίσεις στο κράτος δικαίου και στην λειτουργικότητα των δημοκρατικών θεσμών.
Ανέφερε, πάντως, ότι η χώρα του έχει πλέον το πιο προηγμένο δικαστικό σύστημα από την ανεξαρτησία της το 1912, καθώς ήδη καταδικάζονται πολιτικοί, αλλά και πολιτικοί παράγοντες ανεξαρτήτως κομματικών σχέσεων, ενώ καταπολεμά και τη διαφθορά, όπως ισχυρίστηκε. Δεσμεύθηκε, παράλληλα, για πρόοδο και στο θέμα των μειονοτήτων, ώστε στη χώρα «να είναι όλες (σ.σ. οι μειονότητες) ισότιμα σεβαστές».
Νωρίτερα, ο Έντι Ράμα, προσερχόμενος στη διάσκεψη, εξέφρασε αισιοδοξία ότι η χώρα του μπορεί να γίνει πλήρες μέλος το 2030. Επιπλέον, ευχαρίστησε τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος «με τον επιθετικό του πόλεμο ξύπνησε ακόμα και εκείνους που ήταν οι πιο σκεπτικιστές και τους έκανε να δουν την πραγματικότητα: ότι τα Δυτικά Βαλκάνια είναι απαραίτητα για μια πιο ισχυρή Ε.Ε», όσο απαραίτητη είναι και η Ένωση για τα Δυτικά Βαλκάνια.
Ικανοποιημένη η ελληνική πλευρά
Το «πράσινο φως», πάντως, για τη σημερινή εξέλιξη δόθηκε ουσιαστικά από την Αθήνα, που συναίνεσε πριν από ένα μήνα να αποσταλεί η σχετική επιστολή στα Τίρανα για την κατάθεση της διαπραγματευτικής της θέσης σχετικά με το άνοιγμα των πρώτων θεμελιωδών κεφαλαίων της. Είχε προηγηθεί η απελευθέρωση του εκλεγμένου πια ευρωβουλευτή της Νέας Δημοκρατίας Φρέντι Μπελέρη. Μετά την εκλογή και την απελευθέρωσή του, η Αθήνα δεν είχε ουσιαστικά λόγο να συνεχίζει να φέρνει αντιρρήσεις στην έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων των Τιράνων. Επιπλέον, η ελληνική πλευρά εκφράζει την ικανοποίησή της – όπως τόνισε νωρίτερα σήμερα και ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης – καθώς, το κείμενο της κοινής θέσης της Ε.Ε για την πρώτη δέσμη κεφαλαίων που αφορά τα θεμελιώδη δικαιώματα και το κράτος δικαίου, περιλαμβάνει τα δικαιώματα των μειονοτήτων και της ελληνικής εθνικής μειονότητας, ιδίως δε τα περιουσιακά της δικαιώματα.
«Η Ελλάδα θα παρακολουθεί από κοντά τη διαδικασία αυτή και θα παρεμβαίνει, όπου απαιτείται, με την ευχή την πορεία αυτή να ακολουθήσουν και τα υπόλοιπα κράτη- μέλη των Δυτικών Βαλκανίων σε μια εποχή που είναι εξαιρετικά ρευστή και ασταθής στην ευρύτερη περιοχή μας», σημείωσε ο υπουργός Εξωτερικών, ενώ επεσήμανε ότι η χώρα μας «τήρησε στην ενταξιακή διαδικασία της Αλβανίας μια εποικοδομητική στάση παρά την κρίση που υπήρξε τους τελευταίους 18 μήνες στις ευρω-αλβανικές σχέσεις».
Ικανοποιημένος εμφανίστηκε και ο Ούγγρος υπουργός Εξωτερικών Πίτερ Σιγιάρτο, η χώρα του οποίου ασκεί την εξάμηνη προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε. για την επίτευξη μιας εκ των προτεραιοτήτων της, δηλαδή της επιτάχυνσης της ενταξιακής διαδικασίας των Δυτικών Βαλκανίων.
Με τη σημερινή δεύτερη διακυβερνητική διάσκεψη Ε.Ε – Αλβανίας αποσυνδέεται πάντως επισήμως η Βόρεια Μακεδονία από το έως τώρα «ζεύγος» των δύο υποψηφίων για ένταξη. Ευρωπαίοι διπλωμάτες αναφέρουν μάλιστα, ότι η «αποσύνδεση» έγινε χωρίς αντιρρήσεις από κανένα κράτος-μέλος, γεγονός που θα πρέπει να λειτουργήσει ως «καμπανάκι» για τη νέα κυβέρνηση της χώρας.
