Επιμέλεια: Ευθύμιος Χατζηϊωάννου.
Ένα μοναδικό και ανεξήγητο αστρονομικό φαινόμενο εντόπισε διεθνής αστρονομική ομάδα, στην οποία συμμετείχε και ο διακεκριμένος Έλληνας Αστρονόμος κ. Κωνσταντίνος Γουργουλιάτος. Ο 41 ετών διαπρεπής συμπατριώτης μας επιστήμονας γεννήθηκε το 1982 στην Πάτρα και σπούδασε Φυσική στο Πανεπιστήμιο Πατρών. Στην συνέχεια πήγε στη Μ. Βρετανία όπου έκανε μεταπτυχιακά και το διδακτορικό του στο Ινστιτούτο Αστρονομίας στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ. Σήμερα είναι μετα-διδακτορικός ερευνητής στο Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου ΜακΓκιλ του Μόντρεαλ και μέλος της Ελληνικής Αστρονομικής Εταιρείας και εταίρος της Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρίας της Μ. Βρετανίας. Αναφορικά με την μοναδική αυτή ανακάλυψη, πρόκειται για ένα εξαιρετικά σπάνιο περιστρεφόμενο άστρο νετρονίων, το οποίο είναι ότι πιο κοντινό σε μαύρη τρύπα μπορούν να παρατηρήσουν σήμερα οι επιστήμονες. Χρησιμοποιώντας το τηλεσκόπιο ακτίνων-Χ «Swift» της NASA, οι επιστήμονες της διεθνούς αυτής ομάδας, με επικεφαλής την καθηγήτρια της Αστρονομίας του Καναδικού Πανεπιστημίου ΜακΓκιλ στο Μόντρεαλ κ. Βικτόρια Κάσπι, εντόπισαν το περιστρεφόμενο άστρο νετρονίων (πάλσαρ) ΙΕ 2259+586 σε απόσταση περίπου 10.000 ετών φωτός από την Γη, στην κατεύθυνση του βόρειου αστερισμού της Κασσιόπειας. Το συγκεκριμένο άστρο ανήκει στην υποκατηγορία των λεγόμενων μαγνητικών άστρων νετρονίων (magnetars), τα οποία αποτελούν τους ισχυρότερους μαγνήτες του σύμπαντος, με ασύλληπτα ισχυρά μαγνητικά πεδία, και τα οποία κατά καιρούς εκτοξεύουν στο διάστημα υψηλής ενέργειας παλμούς. Όπως εξηγούν οι επιστήμονες, ένα άστρο νετρονίων, δημιουργείται μετά την έκρηξη και το θάνατο ενός τεράστιου άστρου (σούπερ νόβα) το οποίο καταρρέει από το ίδιο του το βάρος. Τα άστρα νετρονίων που μένουν πίσω, ονομάζονται πάλσαρ και μπορούν να περιστραφούν έως 43.000 φορές το λεπτό και διαθέτουν πανίσχυρα μαγνητικά πεδία τρισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερα από αυτό της Γης. Μάλιστα, ένα πάλσαρ που γυρίζει γύρω από τον εαυτό του με τέτοια ταχύτητα, είναι ουσιαστικά ότι πλησιέστερο σε μια μαύρη τρύπα μπορούν να παρατηρήσουν άμεσα οι επιστήμονες. Εκτός από τα ισχυρά μαγνητικά πεδία, το πάλσαρ έχει τεράστια πυκνότητα και η ύλη σε ένα τέτοιο άστρο διαμέτρου μόλις 15 έως 20 χιλιομέτρων είναι τόσο συμπιεσμένη, ώστε μία σταγόνα τέτοιας ύλης θα ζύγιζε ένα δισεκατομμύριο τόνους πάνω στον πλανήτη μας, ενώ μέχρι σήμερα κανένα επιστημονικό εργαστήριο στη Γη δεν έχει καταφέρει να αναπαράγει τέτοιες συνθήκες υπερ-πυκνότητας. Το πιο εντυπωσιακό ωστόσο με το πάλσαρ ΙΕ 2259+586 είναι η ανεξήγητη συμπεριφορά του, αφού, όπως παρατήρησαν οι επιστήμονες, το πάλσαρ απότομα επιβράδυνε την ταχύτητά του, κάτι που ποτέ στο παρελθόν δεν έχει παρατηρηθεί. Συγκεκριμένα, το άστρο έκοψε ταχύτητα και έκτοτε σταδιακά μειώνει την ταχύτητα περιστροφής του, η οποία αρχικά ήταν μία περιστροφή κάθε επτά δευτερόλεπτα. Το φαινόμενο αυτό είναι πρωτοφανές, αφού μέχρι σήμερα, οι αστρονόμοι είχαν δει πάλσαρ να επιταχύνουν την περιστροφή τους, αλλά ποτέ να την επιβραδύνουν και αναρωτιούνται τι είδους κοσμική «ανωμαλία» μπορεί να προκαλέσει ένα τέτοιου είδους συμβάν. Ωστόσο, οι επιστήμονες της διεθνούς ερευνητικής ομάδας, μεταξύ των οποίων και ο συμπατριώτης μας κ. Γουργουλιάτος, υποθέτουν, ότι η επιβράδυνση της περιστροφής του άστρου σχετίζεται με την σύντομη αλλά ισχυρή έκρηξη ακτίνων-γάμα, που έγινε αντιληπτή από το διαστημικό τηλεσκόπιο “Fermi” της NASA λίγο πριν ξεκινήσει το άστρο να μειώνει τις περιστροφές του.
