Του Αποστόλη Ζώη

Κι όμως υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι έχουν προδιάθεση για λιποθυμία…

Πρόκειται για στοιχεία μελέτης από ερευνητές του Ινστιτούτου Σωματικής Απόδοσης και Αποκατάστασης του Κέντρου Έρευνας, Τεχνολογίας και Ανάπτυξης Θεσσαλίας. Μάλιστα στους ερευνητές απονεμήθηκε το βραβείο καλύτερης παρουσίασης στο πρόσφατο συνέδριο της Ελληνικής Εταιρίας Βιοχημείας και Φυσιολογίας της Άσκησης.

Πιο αναλυτικά οι ερευνητές του παραπάνω Ινστιτούτου, πρόσφατα ολοκλήρωσαν μια σχετική μελέτη στην οποία ζήτησαν σε 15 εθελοντές να ξαπλώσουν ανάσκελα σε μια δεξαμενή με νερό θερμοκρασίας 42 βαθμών Κελσίου.

Όταν η θερμοκρασία βαθιά στον πυρήνα του σώματος των εθελοντών (δίπλα στην καρδιά) αυξήθηκε κατά μισό βαθμό Κελσίου, οι ερευνητές ζήτησαν από τους εθελοντές να σηκωθούν όρθιοι, όπως θα σηκώνονταν από ένα κρεβάτι.

Το αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας ήταν τρεις από τους 15 εθελοντές να λιποθυμήσουν αφότου σηκώθηκαν. Σε όλη τη διάρκεια του πειράματος, οι ερευνητές κατέγραφαν τη λειτουργία του νευρικού συστήματος των εθελοντών.

Τα αποτελέσματα, σύμφωνα με αυτούς έδειξαν ότι υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι έχουν προδιάθεση για λιποθυμία, αφού το νευρικό και το καρδιαγγειακό τους σύστημα αδυνατούν να αντεπεξέλθουν όταν αυξάνονται οι ανάγκες για παροχή αίματος.

Τα αποτελέσματα της μελέτης θα αποτελέσουν την αρχή για τη δημιουργία προγνωστικών τεστ τα οποία θα μπορούν να διαγνώσουν αν κάποιος έχει προδιάθεση για λιποθυμία. Η μελέτη αυτή έγινε από το Εργαστήριο Μελέτης της Λειτουργικής Αρχιτεκτονικής του Ανθρώπου στο Περιβάλλον του, με υπεύθυνους τον Δρ. Ανδρέα Φλουρή και τον Δρ. Andres Carrillo.

Μέχρι τη δημιουργία και δημοσίευση των προαναφερομένων προγνωστικών τεστ, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε, τονίζουν οι δύο παραπάνω ερευνητές, ότι η λιποθυμία μπορεί να έχει προειδοποιητικά συμπτώματα όπως ναυτία, βουητό στα αυτιά, ζαλάδα, εφίδρωση, ξαφνικό χασμουρητό και προβλήματα στην όραση όπως μείωση της αίσθησης του φωτός.

Επίσης, πρέπει να αποφεύγουμε να σηκωνόμαστε απότομα όρθιοι, κυρίως όταν η θερμοκρασία του περιβάλλοντος είναι αυξημένη. Τα άτομα που λιποθυμούν συχνά πρέπει να είναι σε θέση να αναγνωρίζουν τα προειδοποιητικά σημεία και να ξαπλώνουν, αν είναι δυνατό με τα πόδια σε ψηλότερο σημείο από ότι το κεφάλι, αποτρέποντας έτσι τη λιποθυμία.

Η λιποθυμία

Τι είναι όμως η λιποθυμία;

Η λιποθυμία, αναφέρουν οι δύο ερευνητές, ή αλλιώς συγκοπή είναι η ξαφνική και προσωρινή απώλεια των αισθήσεων που συμβαίνει συνήθως όταν υπάρχει πτώση της αρτηριακής πίεσης με αποτέλεσμα να διακόπτεται η συνεχής παροχή οξυγόνου στον εγκέφαλο. Τις πιο πολλές φορές, η λιποθυμία διαρκεί μερικά δευτερόλεπτα και μετά επανακτούμε τις αισθήσεις μας χωρίς να χρειαστούμε ιδιαίτερη βοήθεια.

Επίσης, υπάρχουν φορές, εξηγούν, που μπορεί να μη λιποθυμήσουμε πλήρως αλλά να φτάσουμε πολύ κοντά στη λιποθυμία και να αισθανθούμε μείωση του επιπέδου συνείδησης και αισθήσεων αλλά χωρίς την πλήρη απώλειά τους. Όπως γνωρίζουμε όλοι μας από εμπειρία, η λιποθυμία δεν αποτελεί σπάνιο φαινόμενο. Πράγματι, η λιποθυμία είναι τόσο συχνό φαινόμενο που περίπου 2-3% των επισκέψεων στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών καθώς και 6% των εισαγωγών στα νοσοκομεία σχετίζονται με συμπτώματα λιποθυμίας. Επίσης, υπολογίζεται ότι περίπου ένας στους τρεις ανθρώπους θα λιποθυμήσει τουλάχιστον μία φορά στη ζωή του.

Αντίθετα με αυτό που νομίζει ο περισσότερος κόσμος, η συντριπτική πλειοψηφία των λιποθυμιών, διευκρινίζουν οι ερευνητές, δεν σχετίζονται με τη λειτουργία της καρδιάς ή με καρδιακές παθήσεις. Πράγματι, προσθέτουν οι περισσότερες λιποθυμίες οφείλονται σε αγγειοκινητικά προβλήματα ή, αλλιώς, στην αδυναμία του σώματος να μετακινήσει το αίμα από τα πόδια στον εγκέφαλο. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε αφυδάτωση, διαβήτη, ή σε παρενέργειες φαρμάκων, αλλά πιο συχνά συμβαίνει όταν το σώμα υποβάλλεται σε κάποια σχετικά δύσκολη δοκιμασία όπως π.χ., η ορθοστασία για μεγάλο χρονικό διάστημα, ο πολύ έντονος πόνος, η όψη του αίματος, και το ζεστό ντους. Τέλος μία άλλη πολύ συνηθισμένη κατάσταση η οποία συχνά οδηγεί σε λιποθυμία είναι η ζέστη.