Ένα από τα αντίμετρα που ανακοινώθηκαν είναι το κλείσιμο του Γενικού Προξενείου της Ρωσίας στη Βόννη. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ρωσική Προξενική Αρχή σε όλον τον κόσμο, η οποία έχει αποκτήσει ακόμα μεγαλύτερη σημασία από τον Μάιο του 2023, όταν το Βερολίνο είχε αποφασίσει να κλείσει τέσσερα από τα πέντε προξενεία της Ρωσίας που λειτουργούσαν σε γερμανικό έδαφος. Ήταν η απάντηση στην απαίτηση που είχε διατυπώσει εκείνη την εποχή η Μόσχα να μειωθεί ο αριθμός των Γερμανών διπλωματών στη Ρωσία. Έκτοτε, οι δύο χώρες εκπροσωπούνταν από μία πρεσβεία και ένα προξενείο. Πιθανότατα η Μόσχα θα κλείσει τώρα το γερμανικό προξενείο στην Αγία Πετρούπολη.
Οι συνέπειες για τους Ρώσους στη Γερμανία
Από τότε που ξεκίνησε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, ο αριθμός των Γερμανών πολιτών που επισκέπτονται τη Ρωσία έχει μειωθεί σημαντικά. Κατά συνέπεια, έχουν μειωθεί και τα αιτήματα για χορήγηση βίζας. Αυτό σημαίνει ότι θα είναι κυρίως οι Ρώσοι πολίτες αυτοί που θα υποστούν τις συνέπειες, όταν κλείσει το προξενείο.
Παραμένει άγνωστο πόσοι ακριβώς είναι οι κάτοχοι ρωσικών διαβατηρίων στη Γερμανία. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για μερικές εκατοντάδες χιλιάδες έως και αρκετά εκατομμύρια άτομα. Πολλοί δεν θα έχουν πλέον εύκολη πρόσβαση σε προξενικές υπηρεσίες. Το προξενείο της Βόννης ανακοίνωσε ήδη ότι «ακυρώνονται τα ραντεβού για κατάθεση αιτήσεων σε όλες τις προξενικές υπηρεσίες».
Η Γερμανία θα συνεχίσει να πληρώνει
Για τη Ρωσική Ομοσπονδία, το Γενικό Προξενείο στη Βόννη έχει μία ιδιαίτερη, ίσως και ιστορική σημασία. Το κτηριακό συγκρότημα του προξενείου βρίσκεται στην κορυφή του λόφου στην άλλοτε εύπορη συνοικία Μπαντ Γκόντεσμπεργκ, νοτιοανατολικά της Βόννης. «Συνοικία των διπλωματών» ονομαζόταν η περιοχή, όταν η πόλη ήταν πρωτεύουσα και έδρα της ομοσπονδιακής κυβέρνησης. Στο ίδιο οικόπεδο βρισκόταν παλαιότερα η κατοικία του πρώτου Προέδρου της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας.
Στις αρχές της δεκαετίας του '70, η πρεσβεία της Σοβιετικής Ένωσης απέκτησε το ακίνητο και η κατασκευή των νέων κτηρίων ολοκληρώθηκε στα τέλη της δεκαετίας του '80. Εκεί στεγάστηκε και η ρωσική πρεσβεία, μέχρι να μετακομίσει η γερμανική ομοσπονδιακή κυβέρνηση στο Βερολίνο, στα τέλη της δεκαετίας του '90.
Τώρα οι διπλωμάτες θα πρέπει να επιστρέψουν στη Ρωσία και τα κτήρια θα μείνουν κενά. Ωστόσο, όπως και τα υπόλοιπα ρωσικά προξενεία που έχουν κλείσει, θα συνεχίσουν να συντηρούνται με έξοδα των Γερμανών φορολογουμένων. Αυτό συμβαίνει, επειδή το διεθνές δίκαιο δεν επιτρέπει σε κανένα κράτος να χρησιμοποιεί τα ακίνητα αυτά κατά το δοκούν.
Εμπλοκή σε υπόθεση κατασκοπείας
Όταν το Βερολίνο έκλεισε τα άλλα τέσσερα ρωσικά προξενεία, είχε αιτιολογήσει την απόφασή του, μεταξύ άλλων, με το επιχείρημα ότι επιθυμούσε να δυσχεράνει τη δράση Ρώσων κατασκόπων που διέθεταν διπλωματικά διαβατήρια. Μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, το Γενικό Προξενείο της Βόννης ενεπλάκη στην υπόθεση του πρώην αξιωματικού των γερμανικών ενόπλων δυνάμεων Τόμας Χ., ο οποίος το 2025 καταδικάστηκε σε φυλάκιση τριάμισι ετών για κατασκοπεία. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, είχε προσφέρει ο ίδιος τις υπηρεσίες του στο προξενείο.
Η Βόννη έχει μεγάλη στρατηγική σημασία. Από την εποχή που ήταν πρωτεύουσα της Γερμανίας, εξακολουθεί να φιλοξενεί τις κεντρικές υπηρεσίες του υπουργείου Άμυνας. Σε μικρή απόσταση βρίσκονται πολυάριθμες στρατιωτικές εγκαταστάσεις, καθώς και διοικητικές δομές του ΝΑΤΟ σε γειτονικές χώρες, δηλαδή στο Βέλγιο και την Ολλανδία.
Οι εκλογές για τη «Δούμα»
Δεν είναι η πρώτη φορά που η Γερμανία κλείνει ρωσικό προξενείο, όμως αυτή τη φορά η προθεσμία για να εγκαταλείψουν τη χώρα οι Ρώσοι διπλωμάτες είναι εξαιρετικά σύντομη: μόλις τρεις εβδομάδες. Την προηγούμενη φορά, η γερμανική πλευρά είχε δώσει προθεσμία άνω των έξι μηνών.
Και κάτι ακόμα: το Γενικό Προξενείο κλείνει λίγο πριν από τις εκλογές για την κρατική «Δούμα», το Κοινοβούλιο της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Στο προξενείο, η μέρα της ψηφοφορίας για τους Ρώσους που διαμένουν στο εξωτερικό είχε οριστεί για τις 20 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών, στις προεδρικές εκλογές του 2024 είχαν ψηφίσει στο ίδιο προξενείο λίγο περισσότεροι από 5.000 Ρώσοι πολίτες.
Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητρίου
